Σαν να είχαμε ξεμείνει από αποθέματα διχασμού, ήρθε ο COVID-19 για να δημιουργήσει νέο ρήγμα σε μια κοινωνία που αγαπά τα ρήγματα. Εάν ο κόσμος όλος είναι μια σκηνή, όπως είπε ο Σέξπιρ, σε αυτή την πραγματικότητα που διαμόρφωσε αιφνιδίως η πανδημία σε όλον τον πλανήτη, με τη στάση μας επιλέγουμε ρόλο στη «σκηνή».
Οι ρόλοι χτίζονται με λόγια και με πράξεις. Και τα λόγια κι οι πράξεις δεν είναι μοναχά ενέργειες του παρόντος. Είναι ταυτόχρονα η σπορά που κάνουμε για το μέλλον: με αυτό που επιλέγουμε να είμαστε σήμερα, χτίζουμε το σκηνικό και του αύριο.
Ετσι, σε αυτή την υιοθέτηση ρόλων, διακρίνουμε τους αρνητές της πανδημίας που εμφανώς δεν έχουν συναίσθηση της σοβαρότητας της κατάστασης, σαν οι λίστες των νεκρών κι οι μαρτυρίες των απεγνωσμένων γιατρών στην Ιταλία και στην Ισπανία να είναι αποκύημα φαντασίας.
Πλάι σε αυτούς έχουμε τους λογής λογής πιστούς θεωριών συνωμοσίας που όταν πας να τους μιλήσεις ορθολογικά, περνιέσαι για ρηχός κι ανυποψίαστος περί του τι παίζεται στην ανθρωπότητα. Από την άλλη, έχουμε εκείνους που, ξεκινώντας από την καθολικά συνομολογούμενη αναγκαιότητα του αυτοπεριορισμού προς έλεγχο της διασποράς του ιού, έχουν γίνει δογματικοί ζηλωτές και στοχοποιούν οποιονδήποτε ξεμυτίζει από το σπίτι του και δεν κοιμάται αγκαλιά με τη χλωρίνη.
Οποιον τολμάει να βγει να περπατήσει λίγο, να κάνει μόνος του τα ψώνια αντί να τα παραγγείλει, όποιον τολμά να μιλήσει με έναν φίλο που συνάντησε στον δρόμο στο πλαίσιο της περιορισμένης μετακίνησης, όποιον τολμά να δείξει λίγο χιούμορ. Σαν η συνεχής καταδήλωση του φόβου και της αεροστεγούς περιχαράκωσης στο σπίτι να είναι το πιστοποιητικό ορθών φρονημάτων, σαν η ποινικοποίηση της χαράς να είναι το νέο αυτονόητο και να αποτελεί τεκμήριο υπευθυνότητας των καιρών.
Ενα πέπλο πένθους πλανιέται από πάνω μας και μέσα μας. Κι επειδή αυτό πιθανότατα θα κρατήσει για καιρό, έχει τεράστια σημασία να διατηρήσουμε τη νηφαλιότητα και την ψυχική μας υγεία στη γενικευμένη ανασφάλεια που επικρατεί.
Εάν κάθε φωνή που ακούω κάτω από το παράθυρό μου, κάθε γέλιο που σπάει τη σιωπή του δρόμου μεταφράζεται αυτομάτως σε ανευθυνότητα του συμπολίτη μου ο οποίος διά μιας χρίζεται εχθρός της κοινωνίας, τότε κάτι δεν πάει καλά. Οσο εγκληματικά επικίνδυνοι είναι οι αρνητές της πανδημίας, άλλο τόσο τοξικοί είναι και οι νεοκήνσορες που εμπαθώς στήνουν «λαϊκά δικαστήρια». Στην Ισπανία ήδη κάποιοι βγαίνουν στα μπαλκόνια και φτύνουν τους περαστικούς, που μπορεί να είναι άνθρωποι που απλώς πάνε στη δουλειά τους.
Σε συνθήκες κρίσης είναι περισσότερο από ποτέ άλλοτε αναγκαία η υπεράσπιση του μέτρου και του ορθού λόγου. Δεν είναι εύκολο, ειδικά με την έκθεση στην υπερπληροφόρηση, που συχνότατα είναι παραπληροφόρηση. Ας αναλογιστούμε πώς θα θέλαμε να είμαστε οι ίδιοι ως άνθρωποι αλλά και ως κοινωνία στη μετά την πανδημία εποχή και ας σπείρουμε τους αντίστοιχους σπόρους, γιατί αυτούς θα θερίσουμε.
* καλλιτέχνις, ακτιβίστρια
