Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η διαμόρφωση μιας ειδικής σχέσης Ε.Ε. – Τουρκίας, όπως προκύπτει από την προχθεσινή τετραμερή τηλεδιάσκεψη των Ερντογάν, Μέρκελ, Μακρόν και Τζόνσον.
Η ειδική σχέση Βρυξελλών – Αγκυρας θα έχει δύο σκέλη, το ένα θεσμικό και το άλλο άτυπο.
Το θεσμικό θα είναι η διευρυμένη και επικαιροποιημένη Συμφωνία Τελωνειακής Ενωσης Ε.Ε. – Τουρκίας, μια προοπτική που στήριξε η καγκελάριος Μέρκελ στις δηλώσεις της μετά την προχθεσινή τηλεδιάσκεψη.
Το άτυπο αφορά την ντε φάκτο αναγνώριση από τους τρεις συνομιλητές του Ερντογάν μιας διαδικασίας ουσιαστικής παράκαμψης των ευρωπαϊκών θεσμών.
Ετσι, αντί να αναζητηθεί μια ομόφωνη στάση των 27 απέναντι στην Αγκυρα για το προσφυγικό-μεταναστευτικό, οι δύο μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις Γαλλία και Γερμανία, συν την εκτός Ε.Ε. πλέον Βρετανία, συνδιαμορφώνουν με την τουρκική πλευρά μια κοινή μεταξύ τους αποδεκτή συμβιβαστική φόρμουλα, την οποία καλούνται να υπογράψουν όλες οι χώρες-μέλη.
Εξυπακούεται ότι τα προσχήματα της θεσμικής κανονικότητας θα τηρηθούν, καθώς η Ε.Ε. είναι συνηθισμένη εδώ και δεκαετίες στην παράλληλη θεσμική και εξωθεσμική λειτουργία.
Η προχθεσινή τετραμερής τηλεδιάσκεψη θύμισε τον παλιό καλό καιρό του γαλλογερμανικού δίδυμου, που λίγο πριν από κάθε σύνοδο κορυφής διαμόρφωνε το στίγμα των αποφάσεων το οποίο οι υπόλοιποι εταίροι καλούνταν να αποδεχτούν.
Τον Οκτώβριο του 1991 η ολλανδική προεδρία, εξοργισμένη από τη γαλλογερμανική εξωθεσμική δραστηριότητα εν όψει του Μααστριχτ έφτασε στο σημείο να μιλήσει για πειρατεία!
Σήμερα δεν πρόκειται να υπάρξουν διαμαρτυρίες για την τετραμερή, αλλά σε κάθε περίπτωση θα τεθεί ξανά το θέμα ποιος είναι μεγάλος στην Ευρώπη πλην των τριών της τηλεδιάσκεψης.
Είναι η Ιταλία ως μέλος του G7, είναι η Ισπανία καθώς η Μαδρίτη διεκδικεί σταθερά ισότιμο ρόλο με τη Ρώμη, είναι η Πολωνία ως η ισχυρότερη χώρα της τετράδας του Βίζεγκραντ ή μήπως τελικά είναι η Ολλανδία που διαχρονικά διερωτάται αν είναι η μικρότερη των μεγάλων ή η μεγαλύτερη των μικρών;
Σε κάθε περίπτωση η εξωθεσμική ειδική σχέση Τουρκίας – Ε.Ε. δεν πρόκειται να περιοριστεί στη συνδιαχείριση του προσφυγικού-μεταναστευτικού.
