Από το «Ιερό εις το Μέσσον» της Λέσβου, όπως καταγράφεται σε επιγραφή του 2ου π.Χ. αιώνα, σχετική με τη συνθήκη ειρήνης μεταξύ όλων των λεσβιακών πόλεων, περνά το Διαβολόρεμα, εκεί όπου στάθηκαν ειρηνικά διαμαρτυρόμενοι πολίτες μαζί με τον περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου και τον δήμαρχο Δυτικής Λέσβου, τα ξημερώματα στις 25.2.20, προκειμένου να ζητήσουν να μην προχωρήσουν τα οπλισμένα ΜΑΤ, που αποβιβάστηκαν νωρίτερα στη Λέσβο και προχωρούσαν προς την περιοχή του σχεδιαζόμενου από την κυβέρνηση νέου και μάλιστα κλειστού Κέντρου Υποδοχής Προσφύγων και Μεταναστών στη θέση Καράβα-Καβακλί του Μανταμάδου.
Εκεί στα Μέσσα, στο «Κοινόν των Λεσβίων», όπου σύμφωνα με επιγραφή επίσης του 2ου π.Χ. αιώνα, με βάση την παραπάνω συνθήκη ειρήνης, οι εκπρόσωποι δύο πόλεων της Λέσβου, οι Μηθυμναίοι και οι Ερέσιοι, τίμησαν τους δικαστές της Μιλήτου, που δίκασαν εκεί «ορθώς και δικαίως» τη μεταξύ τους διαφορά.
Ο Γερμανός αρχαιολόγος Robert Koldewey, που ανέσκαψε το 1885 το Ιερό των Μέσσων, υποστήριξε ότι «σε αυτή την εγγύτερη περιοχή πρέπει να αναζητηθεί ένας ιερός ναός της Αφροδίτης, που μπορεί να θεωρηθεί ως η ερειπωμένη θέση των Μέσσων».
Στο Μέσσον της Λέσβου, όπου κατά τον Μυτιληναίο λυρικό ποιητή Αλκαίο λατρευόταν «ο επώνυμος προστάτης Δίας, ο ωμοφάγος Διόνυσος και η Αιολική ένδοξη θεά πάντων γεννήτρα (σ.σ. δηλαδή η Αφροδίτη-Καλλονή)», και μάλιστα με καλλιστεία γυναικών, «εκεί όπου οι Λεσβίδες διαγωνιζόμενες στο κάλλος οι μακρύπεπλες περπατούν και γύρω αντηχεί η θεσπέσια ηχώ της ετήσιας ιερής ολολυγής των γυναικών».
Εκεί όπου σύμφωνα με επίγραμμα της Παλατινής Ανθολογίας καλούνται «οι Λεσβίδες, στροβιλίζοντας τα λεπτά βήματά σας να στήσουν τον όμορφο κυκλικό χορό στη θεά. Εκεί όπου η Σαπφώ τούς καθοδηγεί με τη χρυσή λύρα στο χέρι και εκείνες χορεύοντας χαρούμενες θα φαίνεται ότι ακούν τον γλυκόλαλο ύμνο από την ίδια την Καλλιόπη».
Λυπάμαι για το ότι αντί να γίνεται γνωστή η Λέσβος με τον Αλκαίο, τη Σαπφώ, την Αφροδίτη, τα Καλλιστεία και την ειρηνική, δημοκρατική δικαστική διαδικασία, επελέγη από την κυβέρνηση η απαράδεκτη αυταρχική λογική της επιβολής διά της βίας, που κατέγραψε πρώτος το 1406 ο Christophorus Buondelmonti σημειώνοντας ότι στη Λέσβο «ο Απόστολος Παύλος διδάσκοντας την πίστη στον Χριστό, σκότωσε έναν μέγιστο όφι και έτσι πολλοί ακολούθησαν τη νέα θρησκεία» και επανέλαβε ο μητροπολίτης Μηθύμνης Γαβριήλ το 1620 γράφοντας: «Λέγεται, σύμφωνα με την παράδοση, ότι ήταν κάποτε εις τα Μέσσα ένας φοβερός δράκος, που δεν άφηνε οποιονδήποτε να περάσει διά μέσου αυτού του τόπου, αλλά ερχόμενος ο Απόστολος Παύλος στη Λέσβο, ύστερα από δεήσεις των εκεί πιστών, τον θανάτωσε διά προσευχής».
* συγγραφέας
