Στη φετινή σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός θα επιβεβαιωθεί, για ακόμη μία φορά, η διπλή πρόκληση-αμφισβήτηση με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η παγκοσμιοποίηση.
Το ένα μέτωπο αμφισβήτησης τροφοδοτείται από τη δυσαρέσκεια και την οργή και, στην καλύτερη περίπτωση, την καχυποψία που προκαλεί η συνεχής αύξηση των περιφερειακών ανισοτήτων σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και εντός των συνόρων των κρατών, μια ηχηρή διάψευση της προσδοκίας ότι το ελεύθερο διεθνές εμπόριο θα παρήγε γενικευμένη ευημερία ή τουλάχιστον θα στήριζε μια, έστω σταδιακή, απάλυνση των ανισοτήτων.
Τριάντα χρόνια μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» το 56% του παγκόσμιου πληθυσμού, σύμφωνα με έρευνα του Edelman Trust Barometer, δηλώνει ότι ο καπιταλισμός στη σημερινή του μορφή κάνει περισσότερο κακό παρά καλό στον πλανήτη. Το δεύτερο μέτωπο είναι η αμφισβήτηση του θεσμικού πλαισίου της παγκοσμιοποίησης από τη δύναμη που την επέβαλε, τις ΗΠΑ του Τραμπ.
Η πολιτική «Πρώτα η Αμερική», χάρη στην οποία εξελέγη ο Τραμπ το 2016, και απ’ ό,τι φαίνεται χάρη στην οποία θα επανεκλεγεί τον προσεχή Νοέμβριο, δεν αμφισβητεί την ίδια την παγκοσμιοποίηση, αλλά κάθε θεσμικά κατοχυρωμένο κανόνα του παιχνιδιού που θα μπορούσε να περιορίσει την απόλυτη ελευθερία κινήσεων της Ουάσινγκτον.
Η επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ ή ακόμη και η απειλή προσφυγής σε παρόμοια μέτρα έχουν γίνει παράγοντας αβεβαιότητας στην παγκόσμια οικονομία καθώς παράγουν αβεβαιότητα, μείωση της ζήτησης και συρρίκνωση των ρυθμών ανάπτυξης.
Το παράδοξο είναι μοναδικό στα ιστορικά χρονικά: η κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη, που καλώς εχόντων των πραγμάτων έπρεπε να είναι συντηρητική και να περιφρουρεί την τάξη πραγμάτων που διαμόρφωσε και επέβαλε, εμφανίζεται χωρίς προσχήματα αποσταθεροποιητική και απρόβλεπτη.
Οι ενστάσεις όλων των υπόλοιπων κέντρων ισχύος του πλανήτη δεν φαίνεται να συγκινούν τον Λευκό Οίκο.
Οταν το 1971 ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας παραπονέθηκε για τις διακυμάνσεις τις ισοτιμίας του δολαρίου, πήρε την απάντηση: «Το δολάριο είναι το νόμισμά μας και το πρόβλημά σας». Παρόμοια απάντηση δίνουν οι ΗΠΑ του Τραμπ σε όσους δυσφορούν με την πολιτική «Πρώτα η Αμερική»!
