• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.6°C / 25.7°C
    1 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 20.1°C / 23.9°C
    3 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.0°C / 24.4°C
    1 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 20.5°C
    1 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 15.9°C
    3 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    1 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 21.9°C
    2 BF
    86%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.7°C / 23.9°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.3°C / 23.8°C
    1 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.3°C / 24.3°C
    3 BF
    68%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 20.1°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.5°C / 23.4°C
    1 BF
    66%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    4 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 23.8°C
    0 BF
    73%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.3°C / 24.4°C
    1 BF
    63%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 23.9°C
    2 BF
    86%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    0 BF
    93%
AP PHOTO
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

EastMed: ο αγωγός - όνειρο με τρεις υπογραφές

  • A-
  • A+

Με την έναρξη της νέας χρονιάς η Κύπρος μαζί με την Ελλάδα και το Ισραήλ προχώρησαν την Πέμπτη 2/1/2020 στην υπογραφή διακρατικής συμφωνίας για τον αγωγό EastMed. Η υπογραφή χαρακτηρίζεται μια «ιστορική» κίνηση στη γεωστρατηγική σκακιέρα της ανατολικής Μεσογείου. Η τριμερής συμφωνία Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ συνιστά το αντίβαρο στην αυθαίρετη προσβολή υφαλοκρηπίδας - ΑΟΖ της Τουρκίας σε συμφωνία με τη Λιβύη, «κόβοντας» στα δύο την ανοιχτή θάλασσα.

Ο αγωγός-όνειρο έλαβε την πολιτική έγκριση των τριών χωρών σε επίπεδο κορυφής και με τον τρόπο αυτό προβάλλεται ως «εφικτός» και «εμπορικά βιώσιμος». Ακόμα και οι πλέον αισιόδοξοι όμως παραδέχονται ότι για να αποδειχτεί πόσο ρεαλιστικός είναι ο αγωγός, θα χρειαστεί ακόμα αρκετός χρόνος και σκληρή δουλειά. Τι από όσα λέγονται μετρούν και πώς επηρεάζουν το σκηνικό με την απρόβλεπτη γείτονα Τουρκία;

Ψυχολογικός πόλεμος

Τα όσα περιβάλλουν τις εξαγγελίες για τον EastMed μοιάζουν να είναι μέρος ενός εντεινόμενου ψυχολογικού πολέμου. Ελλάδα και Κύπρος βρίσκουν πρόθυμη πολιτική στήριξη από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπ. Νετανιάχου και χαράσσουν τη γραμμή ενός αγωγού συνεργασίας. Από την πλευρά της Τουρκίας ο EastMed εκλαμβάνεται ως αποκλεισμός της ίδιας και των Τουρκοκυπρίων: θέλουν να κρατήσουν την Τουρκία «μέσα στα λιμάνια της».

Οι Κ. Μητσοτάκης και Ν. Αναστασιάδης δήλωσαν ρητά ότι δεν αποσκοπούν σε κάτι τέτοιο: η τριμερής συνεργασία είναι ανοιχτή για όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν με βάση το διεθνές δίκαιο. Προφανώς και η Τουρκία αποκλείεται. Αν δεν επιλυθεί το Κυπριακό, αν δεν αρθούν οι παλιές και νέες διαφορές στις θάλασσες για τα όρια υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, η Τουρκία και οι Τ/κ δεν μπορούν να συμμετάσχουν.

Από την άλλη, όμως, ούτε για τους υπογράφοντες ο EastMed είναι εύκολη υπόθεση. Για να ωριμάσει η κατασκευή αυτού του έργου, θα πρέπει να ξεπεραστούν τεχνικά εμπόδια για το βάθος, να βρεθούν επενδυτές για περίπου 10 δισ. ευρώ, να αποδειχτεί ότι είναι συμφέρουσα η διεθνής αγορά, να διασυνδεθούν κοιτάσματα από το Ισραήλ, να βρεθούν και άλλα στην Κύπρο κτλ, κτλ. Μάλιστα όλα αυτά θα εξελιχτούν μέσα σε περιβάλλον αντιπαράθεσης.

Κυριαρχικά δικαιώματα

Το ωφέλιμο στοιχείο της τριμερούς υπογραφής για τη Λευκωσία και την Αθήνα μεταφράζεται σε επιβεβαίωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους στη θάλασσα, ιδίως απέναντι στον ισχυρισμό που προβάλλει η Τουρκία ότι κατάφερε με τη διμερή συμφωνία της με τη Λιβύη να φράξει τον διάδρομο του EastMed. Στο επιχείρημα της Αγκυρας ότι τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεσή της -απόδειξη το ισχυρό ναυτικό της που πλέει σε όλη την ανατολική Μεσόγειο-, η Αθήνα και η Λευκωσία διοχετεύουν την ύπαρξη μιας «μυστικής» συμφωνίας με το Ισραήλ για την ασφάλεια του μελλοντικού αγωγού.

Η πολιτική στήριξη του Ισραήλ δεν είναι αμελητέα. Γι’ αυτήν διαδραματίζει έντονο παρασκηνιακό ρόλο το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ. Το ισχυρό λόμπι βρίσκεται πίσω και από άλλες κινήσεις του Νετανιάχου, που διαπνέονται από μια δική του εσωτερική ανάγκη λόγω κατηγοριών για διαφθορά, με όχημα την εξωτερική πολιτική: Ιερουσαλήμ, υψώματα Γκολάν, όξυνση με την Τουρκία. Ο «Β.Β» δίνει αγώνα επιβίωσης και οι σκληρές θέσεις του στο Μεσανατολικό τυγχάνουν στήριξης από την κυβέρνηση Τραμπ. Αντιστρόφως, ο Τραμπ μπήκε ήδη σε προεκλογική περίοδο και θέλει σταθερά το εβραϊκό λόμπι μαζί του.

Η Αθήνα και η Λευκωσία υποστηρίζουν επίσης ότι το γεγονός της μερικής χρηματοδότησης από την Ε.Ε. (30 εκατ. ευρώ) μιας προκαταρκτικής μελέτης βιωσιμότητας για «έργα κοινού ενδιαφέροντος» μεταξύ κρατών-μελών συνιστά απόδειξη για την έμπρακτη πολιτική στήριξη των Βρυξελλών. Αφήνουν δε να νοηθεί ότι ο EastMed θα μπορούσε να ενταχτεί σε μελλοντικά ευρωπαϊκά κατασκευαστικά έργα, άρα θα «πριμοδοτηθούν» με μεγάλα ποσά (δισ. ευρώ) για να εξασφαλίσουν μια εναλλακτική οδό ενεργειακού ανεφοδιασμού.

Υπάρχουν επιχειρήματα που συνηγορούν προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά δεν είναι τόσο ισχυρά όσο προβάλλονται. Γιατί οι ανάγκες της Ε.Ε. είναι τεράστιες και οι κυβερνήσεις αναζητούν φτηνές επιλογές (ρωσικό φυσικό αέριο) για τους καταναλωτές τους. Για να είναι κανείς ειλικρινής θα πρέπει να γνωρίζει με ποιο τρόπο σκέφτεται και ενεργεί η Ε.Ε. Το πρώτο πράγμα που οι Ευρωπαίοι απεύχονται είναι να χρηματοδοτούν έργα που πυροδοτούν εντάσεις, αντί να τις κατευνάζουν. Η Λευκωσία μπορεί να μάθει περισσότερα αν παρακολουθήσει, για παράδειγμα, πώς ενεργεί το Βερολίνο.

Το πολιτικό ρίσκο

Σε όλους αυτούς τους απροσμέτρητους παράγοντες για τη μετατροπή του EastMed από αγωγό-όνειρο σε πραγματικότητα, η Αθήνα και η Λευκωσία θα πρέπει να είναι προετοιμασμένες για κάθε σενάριο: από την κλιμάκωση των εντάσεων και την επιβολή τετελεσμένων, όπως κάνει η Τουρκία σε βάρος της Κύπρου, μέχρι και την πρόκληση ενός θερμού επεισοδίου με την Ελλάδα.

Οι διαμορφωτές της εξωτερικής πολιτικής στη Λευκωσία (Προεδρικό - ΥΠΕΞ) θεωρούν ότι όσα συμβαίνουν μπορεί να γίνουν μέρος ενός παζαριού με την Τουρκία στις θάλασσες, που μόλις έχει αρχίσει και θα τραβήξει για πολύ. Συνεπώς είναι πεπεισμένοι ότι με την υπογραφή του EastMed κάνουν άλλο ένα βήμα για να ενισχύσουν στρατηγικά τη διαπραγματευτική θέση τους, ενώ θα εξελίσσονται τα επόμενα χρόνια οι υφιστάμενοι σχεδιασμοί: γεωτρήσεις, εντοπισμός και επιβεβαίωση κοιτασμάτων, αναζήτηση επενδυτών.

Μπορεί όμως να συμβαίνει κάτι άλλο με πολύ μεγαλύτερο ρίσκο απ’ όσο εκτιμούν. Οι εξελίξεις να βάζουν ήδη σε πορεία μετωπικής σύγκρουσης τα αντιμαχόμενα μέρη και όλοι να εμφανίζονται διατεθειμένοι να διακινδυνέψουν μέχρι τέλους: «ή όλα ή τίποτα». Αυτή η λογική δεν απωθεί καθόλου την Αγκυρα, που ήδη προαναγγέλλει σεισμογραφικές έρευνες νοτίως του Καστελόριζου και της Κρήτης. Επεκτείνει την πίεση όχι μόνο σε βάρος της Κύπρου -όπου δρα ανενόχλητη- αλλά και σε θαλάσσιες περιοχές που αμφισβητούν ελληνικές ζώνες κυριαρχικής αρμοδιότητας.

Η δική της διπλωματική σκακιέρα είναι πολύ μεγαλύτερη και καλύπτει μεγάλα ασταθή τετράγωνα: Λιβύη, Ιράκ, Συρία. Συνεπώς μπορεί να κάνει επιμέρους κινήσεις απέναντι σε μεγάλους παίκτες όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία. Για παράδειγμα ανήμερα των πανηγυρικών δηλώσεων στην Αθήνα για τον EastMed, ο Ερντογάν σήκωσε το τηλέφωνο και μίλησε με τον Τραμπ για την κρίση γύρω από την αμερικανική πρεσβεία στη Βαγδάτη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιτική της αδράνειας
Οι Μητσοτάκης - Αναστασιάδης «ταΐζουν» το εσωτερικό ακροατήριό τους με ανούσιες διακηρύξεις, ενώ στην πράξη παραμένουν στο περιθώριο σοβαρών εξελίξεων.
Η πολιτική της αδράνειας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Κυπριακό στον λαβύρινθο των σκοπιμοτήτων
Στριμωγμένος από την κατακραυγή για τα «χρυσά διαβατήρια», ο Νίκος Αναστασιάδης βγάζει το Κυπριακό από τη ναφθαλίνη και ξαφνικά μοιάζει να προετοιμάζεται με πυρετώδεις ρυθμούς για την άτυπη διάσκεψη της Ν....
Το Κυπριακό στον λαβύρινθο των σκοπιμοτήτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «κυπριοποίηση» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
Σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη συγκυρία κλιμάκωσης των εντάσεων με την Τουρκία στις θάλασσες, οι κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας τίθενται μπροστά σε εξελίξεις για τις οποίες θα κληθούν να λάβουν κομβικές αποφάσεις
Η «κυπριοποίηση» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Αγωγός... αναβάθμισης της Ελλάδας, με το βλέμμα στην Τουρκία
Οι Κυρ. Μητσοτάκης, Μπ. Νετανιάχου και Ν. Αναστασιάδης προχώρησαν σε κοινές δηλώσεις για τις οικονομικές, διπλωματικές και γεωστρατηγικές διαστάσεις της συμφωνίας, κάνοντας λόγο για νέο διάδρομο προμήθειας...
Αγωγός... αναβάθμισης της Ελλάδας, με το βλέμμα στην Τουρκία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη μέγκενη των νέων τετελεσμένων
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα σοβαρό δίλημμα: είτε να επιστρέψει ταχέως σε συνομιλίες υπό τον ΟΗΕ, είτε να διολισθαίνει η Κύπρος σε νέα τετελεσμένα με ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης.
Στη μέγκενη των νέων τετελεσμένων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας