Μια ρυτίδα λιγότερη

Πολύς λόγος για το FaceApp που εισέβαλε για άλλους ευχάριστα, για άλλους σαν μια ανατριχιαστική φάρσα της τεχνολογίας. Το FaceApp είναι μια εφαρμογή για κινητά και τάμπλετ που έχει αντικείμενο την επεξεργασία φωτογραφιών προσώπου. Αυτό μπορεί να ακούγεται τελείως αθώο αρχικά, αλλά το λογισμικό του έχει αλγόριθμους που χρησιμοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη της αναγνώρισης προσώπων. Οι προεκτάσεις που μπορεί να φανταστεί κανείς δεν χρειάζονται πολλή επεξήγηση.

Η εφαρμογή FaceApp έδωσε στη δημοσιότητα τις γερασμένες φωτογραφίες προσωπικοτήτων που πρόλαβαν και άφησαν το στίγμα τους πριν φύγουν ξαφνικά πάνω στην ακμή της νιότης και της επιτυχίας τους. Τον Τζέιμς Ντιν με σακούλες κάτω από τα μάτια. Τη Μονρόε μετά την εμμηνόπαυση να αναπολεί. Τον Ελβις γκριζαρισμένο εξηντάρη χωρίς τα μαύρα, γυαλισμένα με μπριγιαντίνη μαλλιά του. Αμέσως ήρθε στο μυαλό μου η φωτογραφία ενός διάσημου πορτρέτου. Η απόλυτη εικόνα της αιώνιας νεότητας, του αιώνιου σφρίγους, του αιώνιου πείσματος για αλλαγή. Του Ερνέστο με τον μπερέ. Του Ερνέστο των 32 χρόνων με το άχρονο βλέμμα που ατενίζει ένα καλύτερο αύριο.

Για λίγο σκέφτηκα ότι είναι ύβρις ακόμη και που σκέφτηκα κάτι τέτοιο. Ωστόσο έκανα μια σχετική έρευνα στο διαδίκτυο. Δεν βρήκα πουθενά σε παγκόσμιο επίπεδο την εικόνα που έψαχνα γερασμένη. Τι να σημαίνει αυτό; Οτι το αιώνιο σύμβολο της νιότης που αγωνίζεται για ένα συλλογικά καλύτερο μέλλον είναι πάντα ακμαίο; Αναλλοίωτο;…

Πράγματι. Υπάρχουν σύμβολα που δεν μπορούν να αλλοιωθούν. Το όραμα όμως δεν συμβιβάστηκε; Δεν ρυτίδωσε από το γερασμένο σήμερα του πραγματισμού; Δεν έχει ούτε μια γκρίζα τρίχα μέσα στο τόσο γκρίζο; Θα πρέπει να είναι κανείς πολύ αισιόδοξος για να μη βλέπει κάτι τέτοιο.

Και οι νέοι; Οι νέοι σε μεγάλο ποσοστό δεν μοιάζουν ολοένα και λιγότερο νέοι από ποτέ; Με τα οράματά τους πολλές φορές μαραμένα πριν από την άνθησή τους… Οποιος συμβιβάζεται πριν αγωνιστεί ποτέ δεν νικάει. Κι όμως δεν φταίνε οι νέοι. Μάλλον στο μόνο που φταίνε είναι ότι κλεισμένοι σε έναν κόσμο κατακερματισμένο σε ψηφία και ψηφίδες, έγιναν followers. Οχι influencers των καιρών, όπως πρέπει να είναι οι νεολαίες…

Το ίδιο συμβαίνει με ένα μεγάλο κομμάτι του προοδευτικού φάσματος. Εχει γκριζάρει, έχει «σπάσει», από έναν ρεαλισμό που του επιβάλλεται από μυαλά εκ γενετής γερασμένα.

Μετά το πρώτο σοκ της ιδέας σκέφτηκα ότι καμία εικόνα δεν είναι ανίερη αν έχει να μας προσφέρει κάτι. Εξάλλου η έννοια της εικονολατρίας απέχει πολύ από το να είναι προοδευτική. Την έσωσα και την αποθήκευσα στο κινητό μου.

Η εικόνα του Τσε γερασμένου θα μπορούσε να έχει διδακτικές επιπτώσεις σε κάποιο μάτι που θα ήταν έτοιμο να στοχαστεί για τη συλλογική του ευθύνη. Αν κοιτάζαμε για λίγο μια τέτοια εικόνα σαν μια άσκηση αυτοκριτικής. Για να στοχαστούμε όλοι μας μήπως ηθελημένα ή αθέλητα έχουμε προσθέσει κι εμείς κάποια ρυτίδα στα οράματα της νεότητάς μας. Μήπως είμαστε ο καθένας ξεχωριστά μια γκρίζα τρίχα, μια μικρή ρυτίδα στο γερασμένο πρόσωπο του Εμείς.