Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τι μυστήριο είναι αυτό;
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι μυστήριο είναι αυτό;

  • A-
  • A+

Υπήρξε μια ταινία που όταν προβλήθηκε προκάλεσε σάλο ακόμα και στο Παρίσι της δεκαετίας του 1970. Ημουν τότε φοιτητής στο πανεπιστήμιο της Βενσέν, όταν είδα στον κινηματογράφο τον περιβόητο «Θυρωρό της νύχτας» (1973) της Λιλιάνας Καβάνι.

Ο Μαξ, πρώην αξιωματικός των SS, δουλεύει μετά τον πόλεμο ως θυρωρός σ’ ένα ξενοδοχείο της Βιέννης. Ενας διευθυντής ορχήστρας με τη γυναίκα του, Λουτσία, φτάνει στο ξενοδοχείο για να παρουσιάσει μια όπερα του Μότσαρτ. Ο Μαξ αναγνωρίζει στη Λουτσία το δεκαπεντάχρονο κορίτσι –έγκλειστο σε στρατόπεδο συγκέντρωσης– που ο ίδιος είχε βιάσει και μυήσει σε σχέσεις σαδομαζοχιστικού χαρακτήρα. Η Λουτσία βρίσκει μια δικαιολογία για να μείνει στη Βιέννη, συναντά τον πρώην δήμιό της και ξαναγίνεται το «κοριτσάκι» του για να ζωντανέψει πάλι μαζί του το παρελθόν.

Πολλοί θαύμασαν την ταινία για την τολμηρότητα του θέματός της «να απελευθερώσει τις ερωτικές ενορμήσεις που εδρεύουν στην ανθρώπινη ψυχή» (sic), συγκρίνοντάς την μάλιστα με τον Βισκόντι και την ταινία του «Οι Καταδικασμένοι»!

Αλλοι κατηγόρησαν την Καβάνι για μια «διεστραμμένη γοητεία» που της προκαλεί ο ναζισμός και οι σχέσεις εξουσίας και υποταγής. Σ’ ένα περιοδικό που κυκλοφορούσαμε εκείνα τα χρόνια, με συνεργάτη τον Αλέν Μπαντιού, είχαμε γράψει: «Ο βιασμός ενός δεκαπεντάχρονου κοριτσιού, μέσα σε συνθήκες απόλυτης βίας και φόβου, είναι έκφραση της πιο ακραίας εξουσιαστικής μανίας, της πιο αποτρόπαιης άσκησης πατριαρχικής εξουσίας – και είναι αυτή που αλλοτριώνει τις ανθρώπινες σχέσεις και όχι οι όποιες ερωτικές ενορμήσεις μιας δήθεν “αιώνιας, αμετάβλητης ανθρώπινης φύσης”».

Αλλοι, ευφυώς, βρήκαν αναλογίες ανάμεσα στην ταινία της Καβάνι και το Σύνδρομο της Στοκχόλμης, μια κατάσταση κατά την οποία το θύμα, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες εξαναγκασμού και φόβου για τη ζωή του, υποστηρίζει τον θύτη του και αρνείται να τον καταδώσει, μπορεί δε να φτάσει και μέχρι του σημείου να ταυτιστεί μαζί του.

Γιατί τα θυμήθηκα τώρα όλα αυτά;

Τα θυμάμαι κάθε φορά που κάποιοι άνθρωποι καλούνται να εκφράσουν τις επιλογές τους, όπως στις εκλογές, για παράδειγμα.

Να ψηφίζεις για την ιδεολογία σου είναι ωραίο αλλά και σπάνιο.

Να ψηφίζεις για το συμφέρον σου είναι συνηθισμένο, αλλά και απόλυτα κατανοητό.

Να στηρίζεις τον εκμεταλλευτή σου όταν κινδυνεύεις, το καταλάβαμε μετά το Σύνδρομο της Στοκχόλμης.

Αλλά να τον στηρίζεις χωρίς να σε απειλεί κανείς, χωρίς καν να σε υποχρεώνει να το κάνεις, κι όμως εσύ να το κάνεις, κόντρα στη μνήμη και κόντρα στη λογική, πείτε μου, τι μυστήριο σύνδρομο είναι αυτό;

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής κινηματογράφου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί τοπογραφίας κοινωνικά σημαντικών ζητημάτων
Πολλές ανατρεπτικές ιδέες στην Ιστορία ενσωματώθηκαν εν τέλει στην κυρίαρχη ιδεολογία αφού πρώτα αποψιλώθηκαν από τα διαταρακτικά, δύσπεπτα ή συγκρουσιακά τους στοιχεία.
Περί τοπογραφίας κοινωνικά σημαντικών ζητημάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιβάλλεται απόφαση απολύτου ομοφωνίας
Το ζήτημα παραχώρησης της δυνατότητας στους εκτός επικράτειας Ελληνες πολίτες να ασκήσουν από τον τόπο διαμονής τους το δικαίωμα του εκλέγειν έχει λάβει διαστάσεις εθνικού διχασμού. Μας φέρνει σε εποχές...
Επιβάλλεται απόφαση απολύτου ομοφωνίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ψήφος των εκτός επικρατείας και το αγκάθι του εκλογικού νόμου
Αν ο νέος εκλογικός νόμος που θα προτείνει η κυβέρνηση προβλέπει την ύπαρξη μπόνους (προκαθορισμένου ή κλιμακωτού) για το πρώτο κόμμα, τότε ο συνυπολογισμός της ψήφου των εκτός επικρατείας για τον προσδιορισμό...
Η ψήφος των εκτός επικρατείας και το αγκάθι του εκλογικού νόμου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ως πολιτική πράξη
Σε όλες τις πολιτικές κοινωνίες, οι οποίες ως πολιτικές οντότητες έχουν ως θεμέλιό τους τη δημοκρατική αρχή, οι κοινοβουλευτικές εκλογές και η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας θεωρούνται κορυφαίες πολιτικές...
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ως πολιτική πράξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σύνδρομο παραίτησης
Το μάθαμε κι αυτό. Με αφορμή την Αΐσα, μια μικρή προσφυγοπούλα στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μόριας. Βρίσκεται σε μια ουδετεροποιημένη κατάσταση, σε μια περίεργη αδρανοποίηση. Είναι η αντίδραση σ’...
Σύνδρομο παραίτησης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας