Για τους αυτοαπασχολούμενους με τη γλώσσα της αλήθειας

Οι μικροί έμποροι, βιοτέχνες και επαγγελματίες έχουν σηκώσει υπέρμετρα βάρη την τελευταία δεκαετία. Αξίζει όμως να δούμε πότε ακριβώς και με ποιους τρόπους επιβαρύνθηκαν, τι έγινε και τι μπορεί ακόμα να γίνει για την ελάφρυνσή τους.

Οποιος έχει ασκήσει εμπόριο ή επάγγελμα, έχει ζήσει το πρόβλημα των χρεώσεων του παλιού ΤΕΒΕ, μετέπειτα ΟΑΕΕ. Σε γενικές γραμμές το πρόβλημα ήταν το εξής: οι εισφορές ανέβαιναν μαζί με τα χρόνια άσκησης του επαγγέλματος, είτε πήγαινε καλά η δουλειά είτε όχι.

Το 2010 οι εισφορές για όσους είχαν πάνω από 18 χρόνια ασφάλιση είχαν φτάσει τα 370 ευρώ τον μήνα, δηλαδή τα 4.440 ετησίως, ανεξαρτήτως εισοδήματος. Ομως είχε ήδη αρχίσει η κρίση και τα πραγματικά καθαρά εισοδήματα πάρα πολλών ασφαλισμένων στον ΟΑΕΕ είχαν πέσει κάτω από τα 12.000 ευρώ τον χρόνο. Οπότε υπήρχε αντικειμενική αδυναμία πληρωμής των εισφορών και γρήγορα βρέθηκαν με χρέη στον ΟΑΕΕ, τα οποία φυσικά τοκίζονταν.

Μετά το 2012 έγινε μια κίνηση σχετικής μείωσης της ασφαλιστικής επιβάρυνσης στον ΟΑΕΕ με τη δυνατότητα επιλογής χαμηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας. Ας σημειωθεί όμως ότι από το 2010 μέχρι το 2013 όλοι ανέβηκαν υποχρεωτικά μία ασφαλιστική κατηγορία, άρα αυξήθηκαν οι καταρχήν εισφορές τους. Επίσης, για να δικαιούται κάποιος τη μείωση εισφορών έπρεπε να μη χρωστάει από προηγούμενα χρόνια…

Ο,τι όμως κέρδισαν όσοι λίγοι κέρδισαν από την επιλογή χαμηλότερης κατηγορίας χάθηκε λόγω φορολογίας. Το 2011 επιβλήθηκε το τέλος επιτηδεύματος (500 ευρώ ετησίως) και το 2013 καταργήθηκε το αφορολόγητο των 5.000 ευρώ που είχαν, οπότε επιβαρύνθηκαν με άλλα 5.000 Χ 0,26 = 1.300 ευρώ τον χρόνο.

Για τον μεγάλο αριθμό αυτοαπασχολούμενων που είχαν αρχίσει να μένουν πίσω στις πληρωμές στον ΟΑΕΕ ήδη από το 2010-11 και άρα δεν δικαιούνταν και τη μείωση εισφορών, η κατάργηση του αφορολόγητου το 2013 ήταν η χαριστική βολή. Εκατοντάδες χιλιάδες έκλεισαν τα βιβλία τους. Συνέχισαν όμως να χρωστάνε και να μην ξέρουν αν θα πάρουν ποτέ σύνταξη. Σύμφωνα με στοιχεία του 2018, οι οφειλέτες προς τον πρώην ΟΑΕΕ (δηλαδή οφειλές δημιουργημένες πριν από το 2017) έφταναν τους 580.000!

Μία από τις πρώτες ενέργειες της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η προσαρμογή του ύψους των ασφαλιστικών εισφορών στο φορολογητέο εισόδημα. Αντίθετα με τη μαύρη προπαγάνδα που οργίασε, για έναν παλιό έμπορο ή αυτοαπασχολούμενο με καθαρό εισόδημα 12.000 ευρώ, το νέο Ασφαλιστικό σήμαινε μείωση εισφορών 1.200 ευρώ ετησίως. Για μικρότερα εισοδήματα η ελάφρυνση ήταν ακόμη μεγαλύτερη.

Πέρυσι οι ασφαλιστικές εισφορές μειώθηκαν άλλο 7%, αυξάνοντας την ετήσια ελάφρυνση για το εισόδημα των 12.000 ευρώ συγκριτικά με το προηγούμενο καθεστώς στα 2.000 ευρώ. Ακόμη και παλιοί αυτοαπασχολούμενοι με καθαρό ατομικό εισόδημα 20.000 ευρώ πληρώνουν σήμερα λιγότερες εισφορές απ’ ό,τι πριν από το 2015.

Εμενε το συσσωρευμένο από το παρελθόν πρόβλημα, τα παλιά χρέη στον ΟΑΕΕ που αφορούν 580.000 πολίτες. Η ρύθμιση των 120 δόσεων ήρθε να απαντήσει και σ’ αυτό. Γιατί περιλαμβάνει όχι μόνον διαγραφή των προσαυξήσεων αλλά και επανυπολογισμό της αρχικής οφειλής με βάση τις νέες μειωμένες εισφορές.

Αυτό είναι απόλυτα δίκαιο. Γιατί όποιος έμπορος ή αυτοαπασχολούμενος τα χρόνια της κρίσης είχε χαμηλό εισόδημα ήταν άδικο να χρεώνεται δυσβάσταχτες εισφορές.

Η πολιτικά γενναία αυτή διαγραφή παλιού άδικου χρέους απελευθερώνει δεκάδες χιλιάδες οικογένειες και ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή των σαραντάρηδων και πενηντάρηδων αυτοαπασχολούμενων στην παραγωγική διαδικασία. Τα κόμματα της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, που επί κυβερνήσεών τους δημιουργήθηκε το πρόβλημα, δεν είχαν τη βούληση να το λύσουν. Το έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Υπάρχει όμως ένα κομμάτι αυτοαπασχολούμενων το οποίο δεν ελαφρύνθηκε αυτά τα χρόνια της κυβέρνησής μας. Για ατομικά εισοδήματα πάνω από 20.000 ευρώ ο συνδυασμός σήμερα ασφαλιστικής και φορολογικής επιβάρυνσης είναι αληθινά μεγάλος. Με δεδομένες και τις συσσωρευμένες αρνητικές συνέπειες της κρίσης οι αντοχές αυτής της κατηγορίας πολιτών δοκιμάστηκαν και είναι κατανοητή η έκφραση της δυσαρέσκειάς τους.

Επόμενη κίνησή μας είναι η σταδιακή μείωση των φορολογικών συντελεστών, όπως προβλέπει το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ–Προοδευτική Συμμαχία για την προσεχή τετραετία. Ωστε οι αυτοαπασχολούμενοι όχι μόνο να ανασάνουν αλλά να αναπτύξουν ξανά τη δουλειά τους στα προ κρίσης επίπεδα. Να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη της χώρας και να μοιραστούν τα οφέλη της. Αυτό είναι το σχέδιο και η δέσμευσή μας.

*Υποψήφιος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στη Δυτική Αττική