Μια «νέα μορφή» Κυπριακού επιχειρεί να επιβάλει η Τουρκία μέσα σε συνθήκες εντεινόμενης αντιπαράθεσης για την κυπριακή ΑΟΖ και τον φυσικό πλούτο της ανατολικής Μεσογείου: τη διπλή διχοτόμηση στη ξηρά και τη θάλασσα και τον διαμοιρασμό του φυσικού αερίου.
Η Αγκυρα όχι μόνο περιφρονεί τις προειδοποιήσεις για μέτρα από την πλευρά της Ε.Ε., αλλά εξωθεί τα γεγονότα στα άκρα, στέλνοντας και δεύτερο γεωτρητικό σκάφος γύρω από την Κύπρο. Παράλληλα, ανοίγει για εποικισμό την κλειστή περιοχή Αμμοχώστου (Βαρώσια) και επιχειρεί να παραμερίσει τον μετριοπαθή Τ/κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον έντασης έγινε γνωστό ότι πραγματοποιήθηκε μυστική συνάντηση στις 4 Ιουνίου ανάμεσα στον Κύπριο πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη και τον ευνοούμενο της Αγκυρας στα κατεχόμενα, τον Τ/κ «ΥΠΕΞ», Κουτρέτ Οζερσάι.
Ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών Ν. Χριστοδουλίδης στο Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. εξασφάλισε ομόφωνη αντίδραση των «28» για τον «σοβαρό άμεσο αντίκτυπο στις ευρωτουρκικές σχέσεις» και τη «χωρίς καθυστέρηση» εξέταση μιας σειράς επιλογών για «κατάλληλα μέτρα» σε βάρος της Τουρκίας.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για την κατάρτιση μιας λίστας μέτρων από την Επιτροπή και την Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, αλλά για να υιοθετηθούν θα απαιτηθεί εκ νέου ομόφωνη απόφαση. Δεν υπάρχει ευκρινής εικόνα σε τι μπορούν να καταλήξουν ομόφωνα τα κράτη-μέλη ή αν θα περιοριστούν μόνο σε όσα αναφέρθηκε δημοσίως ο επίτροπος για τη Διεύρυνση, Γ. Χαν, δηλαδή σε έναν ελάχιστο κοινό παρονομαστή (προενταξιακά κονδύλια). Πολλά θα εξαρτηθούν από όσα θα ακολουθήσουν, καθώς το ζήτημα θα απασχολήσει εντός της εβδομάδας και το επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Τουρκία αντέδρασε κατηγορώντας την Ε.Ε. ότι την «κρατά όμηρο του Κυπριακού», μια διατύπωση που αντιστρέφει το ελληνικό επιχείρημα με βάση το οποίο κάποτε (1995-2004) η Κύπρος πέτυχε την ένταξή της στην Ε.Ε., πείθοντας τους Ευρωπαίους να την αποδεχθούν ως μέλος.
Παράλληλα, ο Τ. Ερντογάν διακήρυξε ότι «τίποτε δεν θα εμποδίσει την Τουρκία να προστατεύσει τα συμφέροντά της και των Τ/κ στην ανατολική Μεσόγειο». Χαρακτηριστικό της περιφρόνησης των αντιδράσεων της Ε.Ε. είναι το γεγονός ότι παραμονές των συνεδριάσεων των ευρωπαϊκών οργάνων, η Τουρκία ανακοίνωσε επίσημα τη γεώτρηση του «Φατίχ» δυτικά της Κύπρου, ενώ υπήρχαν πληροφορίες ότι το τρυπάνι άρχισε να σκάβει πριν από τρεις εβδομάδες. Σήμερα (Πέμπτη) στέλνει και το δεύτερο σκάφος, το «Γιαβούζ», για ανάλογη δραστηριότητα στον κόλπο της Αμμοχώστου, ανατολικά του νησιού.
Λας Βέγκας το Βαρώσι
Οι τουρκικές κινήσεις για διχοτόμηση έχουν γίνει πιο φανερές και στην κατεχόμενη Κύπρο, όπου επιχειρεί να βάλει σε εφαρμογή το σχέδιό της για παραμερισμό του Τ/κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί. Συγκεκριμένα, η νέα δεξιά «κυβέρνηση» που ασπάζεται τις θέσεις για δύο κράτη εξήγγειλε απόφαση για εργασίες με σκοπό το άνοιγμα των Βαρωσίων για εποικισμό ώστε να «γίνει ξανά Λας Βέγκας», όπως διακήρυξε. Κάτι τέτοιο θα αποτελέσει το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της ομοσπονδιακής λύσης. Βρίσκει δε πλήρως αντίθετο τον Μ. Ακιντζί που υπερασπίζεται την Ομοσπονδία.
Η απόφαση για το Βαρώσι, που είναι περιφραγμένη περιοχή και ελεγχόμενη από τον τουρκικό στρατό από το 1974, ελήφθη από την «κυβέρνηση» των Τ/κ με ιθύνοντα νου τον «ΥΠΕΞ», Κουτρέτ Οζερσάι, παρακάμπτοντας τον Ακιντζί, που ως «πρόεδρος» έχει την αποκλειστική ευθύνη χειρισμού του Κυπριακού. Φαίνεται όμως ξεκάθαρα ότι ο Οζερσάι είναι ο πλέον ευνοούμενος του Τούρκου ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, και προορίζεται να αναμετρηθεί με τον Ακιντζί σε έναν χρόνο στις «προεδρικές» με τη στήριξη των κομμάτων της διχοτόμησης.
Η τροπή των εξελίξεων για το Βαρώσι προσέλαβε άλλες διαστάσεις όταν αποκαλύφθηκε μια μυστική συνάντηση του προέδρου Ν. Αναστασιάδη με τον Κ. Οζερσάι στις 4 Ιουνίου. Η είδηση κυκλοφόρησε σαν αστραπή στα κατεχόμενα και είναι μέρος μιας σειράς ενεργειών που γίνονται πίσω από την πλάτη του Μ. Ακιντζί με ενορχήστρωση της Αγκυρας.
Ο Κύπριος πρόεδρος χαρακτήρισε «κοινωνικού χαρακτήρα» τη συνάντηση, λέγοντας ότι «δεν θα ζητεί την άδεια οποιουδήποτε για το ποιον θα συναντά». Ουδείς γνωρίζει τι ακριβώς απασχόλησε τους δύο, αλλά και στο παρελθόν ο Κύπριος πρόεδρος ανέλαβε τέτοιες πρωτοβουλίες «ανοιχτής ατζέντας» με συνομιλητή του τον Τούρκο ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Το άνοιγμα των Βαρωσίων για εποικισμό και οι γεωτρήσεις στην ΑΟΖ έχουν αφήσει πικρή γεύση σε μερίδα του προσφυγικού κόσμου στην Κύπρο, που βλέπει την απειλή της οριστικής διχοτόμησης μπροστά του.
Ταϊβάν και διαμοιρασμός ΑΟΖ
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ κατευθύνει τις εσωτερικές εξελίξεις ανάμεσα στους Τ/κ και επιμένει στην αναζήτηση άλλης μορφής λύσης, εκεί όπου προβλέπει να καταλήγουν τα νέα τετελεσμένα στην ΑΟΖ. Σε συνέντευξή του στο «Αναντολού» προ μερικών ημερών μίλησε για την «ταϊβανοποίηση» των κατεχομένων, δηλαδή την αναβάθμισή τους σε καθεστώς μη αναγνωρισμένου κράτους.
Εχοντας επίσης καταστήσει σαφές ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να επιτρέψει να αποκλειστεί από τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην ανατολική Μεσόγειο, ο Τσαβούσογλου προέβαλε χθες το νέο δόγμα του: να διαμοιραστούν οι πηγές γύρω από την Κύπρο και η Τουρκία να εγγυηθεί τα δικαιώματα του τ/κ λαού. Διερωτήθηκε δε: «Είναι πάρα πολύ αυτό που ζητούμε; Είναι τόσο απλό. Θα μάθουμε να μοιραζόμαστε».
