Oταν μιλάμε για το μεταναστευτικό σχεδόν πάντοτε φέρνουμε στο μυαλό μας εικόνες ανθρώπων του Τρίτου Κόσμου που προσπαθούν να εγκαταλείψουν τις άσχημες καταστάσεις που αντιμετωπίζουν στις πατρίδες τους και να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή στις αναπτυγμένες χώρες του κόσμου.
Ετσι φέρνουμε στο μυαλό μας ομάδες όπως τους Ιρακινούς και τους Σύρους που ακόμα πληρώνουν τα σπασμένα από την εισβολή των ΗΠΑ και συμμάχων στο Ιράκ, τους Βενεζουελάνους που φεύγουν κατά χιλιάδες για να ξεφύγουν από τις κοινωνικές επιπτώσεις ενός εξαψήφιου πληθωρισμού τον οποίο έχει προκαλέσει το καθεστώς, τους προερχόμενους από την Κεντρική Αμερική που τρέχουν προς τις ΗΠΑ για να ξεφύγουν από τη βία των τοπικών συμμοριών, τους κατοίκους της υποσαχάριας Αφρικής που αναζητούν νέες πατρίδες όπου να κυριαρχεί λιγότερο η διαφθορά και φυσικά τους Ελληνες που εγκαταλείπουν την πατρίδα τους για να ξεφύγουν από τη «μεγάλη νύχτα» που έχει επιβάλει στη χώρα η ευρωνομενκλατούρα.
Ελάχιστα είναι γνωστό ότι μια μεγάλη μεταναστευτική ομάδα συγκροτείται από τους πολίτες της πιο πλούσιας χώρας του κόσμου: των ΗΠΑ. Πρόκειται για τους Αμερικανούς συνταξιούχους. Σε όποια χώρα της Λατινικής Αμερικής πας, θα συναντήσεις κοινότητες Αμερικανών expats, όπως ονομάζονται, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων αποτελείται από συνταξιούχους. Σε ορισμένες μάλιστα χώρες, όπως το Μεξικό, οι Αμερικανοί συνταξιούχοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα ξένων μόνιμα εγκατεστημένων στη χώρα.
Ο λόγος για τον οποίο βρίσκονται στη Λατινική Αμερική ελάχιστα έχει να κάνει με την αγάπη τους για τον πολιτισμό της περιοχής, τη διάθεσή τους να βιώσουν τον «μαγικό ρεαλισμό» του Μάρκες, τη δίψα τους για μια ιστορική κατανόηση των τεκταινομένων. Φυσικά υπάρχουν πολλές και σημαντικές εξαιρέσεις.
Ομως οι περισσότεροι ούτε μαθαίνουν ούτε καταβάλλουν καμιά προσπάθεια να μάθουν ισπανικά ή να εσωτερικεύσουν τον πολιτισμό της χώρας υποδοχής. Αντίθετα είτε βρίσκονται στο Μεντεγίν της Κολομβίας, στη Μορέλια του Μεξικού ή στη Βιλκαμπάμπα του Εκουαδόρ συνεχίζουν τη ζωή που ακολουθούσαν στην πατρίδα τους συνευρισκόμενοι με ομοεθνείς τους και χτίζοντας τη ζωή τους γύρω από τη θεματολογία της σύγχρονης κουλτούρας των ΗΠΑ.
Ο λόγος για τον οπoίο βρίσκονται εκεί είναι απλά οικονομικός. Πρόκειται στην κυριολεξία για οικονομικούς μετανάστες. Διότι με τη σύνταξή τους δεν θα μπορούσαν ούτε κατά διάνοια να ζήσουν στη χώρα στην οποία γεννήθηκαν και εργάστηκαν τόσο σκληρά όλα αυτά τα χρόνια. Πρόκειται για άτομα που προέρχονται από όλους τους τομείς της επαγγελματικής ζωής: δάσκαλοι, καθηγητές, ιδιωτικοί υπάλληλοι, αυτοαπασχολούμενοι, μπακάληδες, πωλητές, νοσοκόμες… απ’ όλα.
Ομως μεταξύ των οικονομικών λόγων ο πιο σημαντικός είναι η απουσία ιατρικής κάλυψης στη χώρα τους. Ερχονται λοιπόν σε φτωχές τριτοκοσμικές χώρες, όπως το Εκουαδόρ, το Μεξικό κ.λπ., για να μπορέσουν να βρουν κάποια βοήθεια όταν θα έλθει το καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
«Το πρόβλημα είναι», μας λέει η γιατρός Suzana Rivera, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Cuenca, «ότι πολλοί από αυτούς φέρουν μαζί τους βαριές παθήσεις, όπως καρκίνους, των οποίων η διαχείριση (παρακολούθηση, φάρμακα, χειρουργικές επεμβάσεις κ.λπ.) είναι πανάκριβη και βαρύνει ευάλωτα οικονομικά συστήματα υγείας όπως το δικό μας».
Aξίζει να σημειωθεί ότι τα δημόσια συστήματα υγείας σε αυτές τις χώρες στήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τα καθεστώτα του «προοδευτικού λαϊκισμού», όπως του Κορέα στο Εκουαδόρ, του Τσάβες στη Βενεζουέλα, του Μοράλες στη Βολιβία κ.λπ. Δεν οικοδομήθηκαν ούτε από τους «εκσυγχρονιστές» ούτε φυσικά από τους «νεοφιλελεύθερους».
«Επί Κορέα», μας λέει η συνομιλήτριά μας, «έγιναν τεράστιες επενδύσεις στο χτίσιμο νέων νοσοκομείων, αγορά υπερμοντέρνου τεχνολογικού εξοπλισμού κ.λπ. Ετσι π.χ. ο πάμφτωχος ιθαγενής που πριν δεν είχε στον ήλιο μοίρα, τώρα υποβαλλόταν σε σύγχρονες θεραπείες που δεν είχαν τίποτα να ζηλέψουν από τις ιδιωτικές κλινικές».
Υστερα λοιπόν από περίπου 500 και κάτι χρόνια από την έλευση των Ευρωπαίων στην Αμερική που έφεραν μαζί τους μικρόβια και ιούς που οδήγησαν στην εξαφάνιση του 90% του ντόπιου πληθυσμού, οι απόγονοι των πρώτων επανέρχονται στα ίδια εδάφη, αυτή τη φορά για να ικετεύσουν ιατρική περίθαλψη από τους ιθαγενείς!
