Μια φορά και έναν καιρό περπατούσαν στο δάσος ένας φυσικός και ένας φιλόσοφος. Αίφνης βλέπουν μια αρκούδα να τους πλησιάζει:
«Τρέχα!» φωνάζει ο φιλόσοφος. «Γιατί να τρέξω;» ρωτάει ο φυσικός. «Ετσι και αλλιώς η αρκούδα τρέχει πιο γρήγορα από μένα. Οπότε ούτε εσύ έχεις λόγο να τρέξεις». «Εχω και παραέχω» ανταπαντάει ο φιλόσοφος. «Για να γλιτώσω δεν χρειάζεται να τρέξω πιο γρήγορα από την αρκούδα. Χρειάζεται να τρέξω πιο γρήγορα από σένα»!
Η παραπάνω ιστοριούλα συμπυκνώνει εν πολλοίς τη δυναμική των εθνικών εκλογών. Αν υποθέσουμε ότι η «αρκούδα» αντιπροσωπεύει την οικονομική κρίση που βιώνει η χώρα τα τελευταία οκτώ έτη, τότε η αναγκαία συνθήκη για να κερδίσει ο ΣΥΡΙΖΑ τις εκλογές δεν είναι να αποδείξει ότι ξεπέρασε την κρίση (δηλαδή ότι τρέχει πιο γρήγορα από την αρκούδα) αλλά απλά να πείσει το εκλογικό σώμα ότι μια κυβέρνηση Ν.Δ. θα ήταν απείρως χειρότερη στη διαχείρισή της. Και αυτόν τον στόχο μπορεί εύκολα να τον επιτύχει αν λάβουμε υπόψη μας τις κρίσεις και αξίες του εκλογικού σώματος.
Εν συντομία η εικόνα που αποτυπώνουν οι διάφορες έρευνες είναι η εξής: Ο μεγάλος υπεύθυνος για την κρίση που ρημάζει τη χώρα είναι εν μέρει το ευρώ αλλά κυρίως οι πολιτικές λιτότητας που έχει επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ενωση. Πρόκειται για ολόκληρο το πλέγμα περικοπών των δημοσίων εξόδων, «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων», απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων, υπερφορολόγησης κ.λπ., το οποίο ασκεί το «καθεστώς πειθάρχησης» που έχουν επιβάλει οι Βρυξέλλες. Σήμερα για να νικήσεις τον αντίπαλό σου εκλογικά απλά απαιτείται να του κολλήσεις τη ρετσινιά του «ευρωπαϊστή».
Αυτό ισχύει και με τις περίφημες «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Οπως ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο Στέφανος Μάνος κατάφεραν να κάνουν -χωρίς τη θέλησή τους φυσικά- τον «νεοφιλελευθερισμό» αντιπαθητική έννοια στην Ελλάδα, έτσι και σήμερα οι εκπρόσωποι του «καθεστώτος πειθάρχησης» (Γιούνκερ, Μέρκελ, Λαγκάρντ, Τόμσον κ.λπ.) κατάφεραν να μετατρέψουν την έννοια των «μεταρρυθμίσεων» στον μπαμπούλα των λαϊκών στρωμάτων. Δεν ξέρω ποιους συμβούλους έχει ο ηγέτης της Ν.Δ., πάντως θα του συνιστούσα να βγάλει τη λέξη «μεταρρυθμίσεις» από το πολιτικό του λεξιλόγιο. Αδικο μεν, πραγματικότητα δε.
Με δεδομένο αυτό το πλαίσιο συλλογικών αναπαραστάσεων ο ΣΥΡΙΖΑ ασφαλώς έχει το πλεονέκτημα. Βρίσκεται, για να πάμε πίσω στην ιστοριούλα μας, στη θέση του φιλοσόφου που δεν χρειάζεται να τρέξει πιο γρήγορα από την αρκούδα αλλά που πρέπει και μπορεί να τρέξει πιο γρήγορα από τον φυσικό. Διότι προφανώς ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να πείσει ότι είναι λιγότερο ταυτισμένος με το «καθεστώς πειθάρχησης» των Βρυξελλών απ’ ό,τι η Ν.Δ. στην οποία η ταύτιση αποτελεί μέρος του DNA της και ότι οι όποιες –σοβαρές- υποχωρήσεις έκανε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ωχριούν μπροστά σε αυτές που θα κάνει μια κυβέρνηση της Ν.Δ.
Ομως εδώ αρχίζουν να μπερδεύονται τα πράγματα.
Αντί ο ΣΥΡΙΖΑ να υιοθετήσει το αφήγημα του «ήσσονος κακού» που επαρκεί για τους εκλογικούς του στόχους, αντίθετα τον τελευταίο καιρό εκπέμπει ένα θριαμβολογικό αφήγημα εξόδου από την κρίση και παλιγγενεσίας που λίγο απέχει από τις θριαμβολογίες για την άμεση έλευση της αταξικής κοινωνίας των πάλαι ποτέ συντρόφων. Με άλλα λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με το αφήγημά του, κατάφερε να τρέξει πιο γρήγορα από την αρκούδα! Το θέμα δεν είναι αν αυτή η μεσσιανική θριαμβολογία έχει ή δεν έχει σχέση με τα οικονομικά δεδομένα. Το θέμα για τον εκλογολόγο είναι ότι το αφήγημα αυτό δεν συνάδει καθόλου με τις νοηματικές αναπαραστάσεις της συντριπτικής πλειοψηφίας του πληθυσμού που βλέπει τόσο το παρόν όσο και το μέλλον να διανθίζεται αποκλειστικά και μόνο από διάφορες αποχρώσεις του μαύρου.
Ούτε φυσικά έχουν καμία θετική απήχηση στο εκλογικό σώμα οι διάφορες «ευρωπο-υπεύθυνες» προβληματικές κυβερνητικών στελεχών (π.χ. πώς θα «σωθεί» η Ευρώπη από τον «κακό» λαϊκισμό κ.λπ.).
Για να τελειώνω: Αν ο ΣΥΡΙΖΑ υιοθετήσει τη λογική του φιλοσόφου στο παράδειγμά μας, τότε έχει σοβαρές προοπτικές να κερδίσει τις εκλογές. Αν όμως, αντίθετα, υιοθετήσει την οπτική του φυσικού σύμφωνα με την οποία αυτό που μετράει είναι η συγκριτική ταχύτητα της αρκούδας, τότε πιστεύω ότι θα υποστεί πανωλεθρία.
