Το πολιτικό σκηνικό στην Κύπρο του 2019

Με την έλευση του 2019 οι πολιτικές δυνάμεις της Κύπρου προετοιμάζονται για την επόμενη εσωτερική αναμέτρηση: τις ευρωπαϊκές εκλογές, τον Μάιο.

Το πολιτικό σκηνικό παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Συμπληρώνεται μόλις ένας χρόνος από την επανεκλογή του Νίκου Αναστασιάδη για δεύτερη προεδρική θητεία. Κι όμως, άρχισε από τώρα η συζήτηση: τι θα γίνει στη μετά Αναστασιάδη εποχή; Ποιος θα τον διαδεχθεί;

Η συζήτηση αφορά το έτος 2023, αλλά στην Κύπρο όλοι γνωρίζουν ότι οι προεδρικές εκλογές έχουν καθοριστική βαρύτητα στην εσωτερική διαπάλη για την εξουσία. Οι υπόλοιπες εκλογικές αναμετρήσεις που ανοίγουν το 2019 με τις ευρωεκλογές (βουλευτικές και δημοτικές το 2021) θεωρούνται ενδιάμεσες και υποτάσσονται στον υπέρτατο στόχο, την εκλογή στην προεδρία της Δημοκρατίας. Συνεπώς, οι κινήσεις στη σκακιέρα πρέπει από τώρα να προετοιμαστούν…

Τι συμβαίνει λοιπόν στη Μεγαλόνησο; Στον χώρο της κυπριακής Δεξιάς, του Δημοκρατικού Συναγερμού (ΔΗΣΥ), άρχισαν από τώρα ορισμένοι υπολογισμοί και κινήσεις ώστε η κομματική καταγραφή στις ευρωεκλογές να αποτελέσει «βατήρα» για τη συνέχεια.

Στο παρασκήνιο, η μετά Αναστασιάδη εποχή σχετίζεται με τις επιλογές που κάνουν ως δυνητικά επίγονοί του για την προεδρία ο ηγέτης του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου, ο ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης αλλά και ο επίτροπος στην Ε.Ε. Χρήστος Στυλιανίδης.

Ομως, καθοριστικός παράγοντας και διαμορφωτής των κομματικών συσχετισμών δεν είναι στην παρούσα συγκυρία κανένας άλλος εκτός από τον ίδιο τον Ν. Αναστασιάδη.

Ο Κύπριος πρόεδρος αισθάνεται ότι είναι ο πλέον ισχυρός πολιτικός παράγοντας, ικανός αφενός να κατευθύνει τις εξελίξεις στο Κυπριακό και αφετέρου να διαχειρίζεται την εσωτερική νομή της εξουσίας και με άλλα κόμματα, μοιράζοντας ρόλους και προσδοκίες.

Οι χειρισμοί του Ν. Αναστασιάδη μετά την επανεκλογή του, τον Φεβρουάριο του 2018, χαρακτηρίζονται από την αποδέσμευσή του από τις εντατικές προσπάθειες του ΟΗΕ για ομοσπονδιακή επίλυση. Το επιβεβαιώνουν ο χρόνος που άφησε να κυλήσει άπρακτα και η διστακτικότητά του να αναμιχθεί σε παραγωγική συζήτηση στα εναπομείναντα ζητήματα (6 σημεία Γκουτέρες). Οι νέες διαβουλεύσεις του ΟΗΕ έχουν πάρει νέα παράταση μέχρι το καλοκαίρι, ώστε να αποφανθεί κανείς με περισσότερη βεβαιότητα τι θα γίνει.

Εν τω μεταξύ, ο Κύπριος πρόεδρος, στη νέα θητεία του, δίνει προτεραιότητα στη διαμόρφωση γεφυρών συνεργασίας με τις μικρότερες πολιτικές δυνάμεις, κυρίως με το τρίτο κόμμα, το ΔΗΚΟ, του Νικόλα Παπαδόπουλου.

Ταυτιζόμενος στη ρητορική και στους χειρισμούς του Κυπριακού με τις δυνάμεις αυτές, ο πρόεδρος Αναστασιάδης δίνει προοδευτικά πληρέστερη μορφή σε μια συνεργασία μαζί τους για να έχει εγγυημένη πλειοψηφία στη Βουλή στην υιοθέτηση κυβερνητικών νομοσχεδίων, ενώ παράλληλα προσφέρει και τα αντίστοιχα ανταλλάγματα σε διορισμούς στον κρατικό μηχανισμό. Ο δε Νικόλας Παπαδόπουλος αντιδρά θετικά, έχει ρίξει τους τόνους των επικρίσεων για το Κυπριακό και ζυγίζει τις δικές του επιλογές για το 2023, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός της αποτυχίας του το 2018.

Συχνά ο πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης εμφανίζεται «μαέστρος» στους κομματικούς σχεδιασμούς και φαίνεται ότι στην παρούσα συγκυρία ο χαρακτηρισμός είναι απόλυτα ακριβής.

Με το Κυπριακό στο ψυγείο, ο Ν. Αναστασιάδης διαθέτει ακόμα το στρατηγικό πλεονέκτημα της οικονομίας: έξι χρόνια μετά το «κούρεμα» καταθέσεων στις τράπεζες, η Κύπρος επανήλθε σε σχετική σταθερότητα και ανάπτυξη (3,5%) και οι δείκτες κατανάλωσης και ο κατασκευαστικός τομέας έχουν εκτοξευθεί ξανά στα ύψη. Λιγότεροι είναι αυτοί που αισθάνονται απαισιόδοξοι για την εικονική ευημερία, που άφησε ένα σημαντικό τμήμα της ιδιωτικής οικονομίας μόνιμα λαβωμένο (περικοπές μισθών) και βαριά χρεωμένο (ιδιωτικά δάνεια, μη εξυπηρετούμενα).

ΑΚΕΛ: το αντίπαλον δέος

Στην άλλη πολιτική όχθη ο πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης έχει απέναντί του μόνο το Κόμμα της Αριστεράς (ΑΚΕΛ) και ορισμένα μικρότερα ρεύματα, που τον επικρίνουν για τους χειρισμούς του στο Κυπριακό.

Το ΑΚΕΛ, υπό την ηγεσία του Αντρου Κυπριανού, έχει επανακτήσει την ιστορική ταυτότητά του ως πολιτικής δύναμης συμφιλίωσης και ανάσχεσης του εθνικολαϊκισμού.

Στις προεδρικές του 2018 έδειξε ισχυρές αντοχές, αλλά στον δεύτερο γύρο υποχώρησε αφήνοντας ερωτήματα αν μπορεί να ανταποκριθεί το 2023 στον στόχο της εξουσίας. Ενόψει των ευρωεκλογών, το ΑΚΕΛ βρίσκεται υπό πίεση να αποδείξει ξανά ότι διατηρεί τη συνοχή του, έχοντας απέναντί του το πανίσχυρο προεδρικό μέτωπο που καταβάλλει συστηματική προσπάθεια να το αφήσει σε πολιτική απομόνωση.

Το ΑΚΕΛ αποδεικνύεται ικανό να αντιμετωπίζει, ως ισχυρό αντίπαλον δέος, τις επιλογές Ν. Αναστασιάδη στο Κυπριακό, αλλά υστερεί σε κεντρικά ζητήματα οικονομίας που ενδιαφέρουν τα σημαντικά τμήματα της κυπριακής κοινωνίας και δεν ανήκουν στους προνομιούχους.

*Δημοσιογράφος, πολιτικός επιστήμων στη Λευκωσία