Η εφεύρεση του χαρτιού στην Κίνα κατά τη δυναστεία των Ανατολικών Χαν (25-220 μ.Χ.) σήμαινε ότι υπήρχε πλέον ένα φθηνό και παγκόσμια διαθέσιμο μέσο αποθήκευσης και διάχυσης της πληροφορίας. Το αρχαιότερο κατάλοιπο χαρτιού που έχει ποτέ ανακαλυφθεί (στην κινέζική επαρχία Γκανσού) ήταν μέρος ενός χάρτη, χρονολογημένο μεταξύ 179 και 141 π.Χ. Τον 8ο αιώνα μ.Χ. το χαρτί εξαπλώθηκε στον κόσμο του Ισλάμ.
Στον υπόλοιπο κόσμο τη θέση του χαρτιού είχαν η περγαμηνή και ο πάπυρος. Αυτό σήμαινε ότι για να έχουν το υλικό ώστε να φτιάξουν ένα βιβλίο έπρεπε να σκοτώσουν καμιά ντουζίνα πρόβατα.
Κρίσιμο σημείο της επέκτασης της τεχνολογίας του χαρτιού υπήρξε η μάχη στο Τάλας. Αυτή ήταν μια μάχη ανάμεσα στο Αραβικό Χαλιφάτο των Αββασιδών με σύμμαχο τη Θιβετιανή Αυτοκρατορία εναντίον της δυναστείας των Τανγκ (751 μ.Χ.) για τον έλεγχο της περιοχής του Συρ-Ντάρια στην Κεντρική Ασία, πάνω στον Δρόμο του Μεταξιού. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η δυναστεία των Τανγκ, χάνοντας τη μάχη, διέκοψε την επέκτασή της προς τα δυτικά.
Κινέζοι αιχμάλωτοι έφεραν την τεχνολογία παραγωγής χαρτιού στη Μέση Ανατολή, από όπου, αργότερα, απλώθηκε στη Δύση. Με τον τρόπο αυτόν άρχισε η δημιουργία μεγάλων βιβλιοθηκών, εκτός της Κίνας, και στους Αββασίδες και στις περιοχές υπό τον έλεγχό τους. Δεν υπήρχε χαρτί στην Ευρώπη έως τον 12ο αιώνα μ.Χ., όταν η τεχνολογία του χαρτιού ήρθε στην Ιταλία από τον μουσουλμανικό κόσμο.
Εξαιρώντας την Αυτοκρατορική Βιβλιοθήκη της Κωνσταντινούπολης, που ίδρυσε ο Κωνστάντιος ο ΙΙ (337-361 μ.Χ.), με 100.000 τόμους κυρίως αρχαίων κειμένων, η οποία λεηλατήθηκε μαζικά από τους σταυροφόρους της 4ης Σταυροφορίας, με πολλά από τα κλεμμένα βιβλία της να κοσμούν σήμερα βιβλιοθήκες και μουσεία της (πρώην) Δυτικής Αυτοκρατορίας, σημαντική ήταν η Αυτοκρατορική Βιβλιοθήκη της Κίνας, που είχε 80.000 τόμους το 978 μ.Χ.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η βιβλιοθήκη Αλ Χάκαμ στην Κόρντομπα της Ισπανίας. Ο Αλ Χάκαμ II, ο χαλίφης της Κόρντομπα, ήταν ο ιθύνων νους πίσω από μια μαζική προσπάθεια μετάφρασης πολλών βιβλίων από τα ελληνικά και τα λατινικά στα αραβικά. Μόνο ο κατάλογος της βιβλιοθήκης των 400.000 τόμων επεκτεινόταν σε 44 τόμους. Κατά τη βασιλεία του Αλ Χάιμ II (το 961-976 μ.X.), η βιβλιοθήκη αυτή έδινε δουλειά σε 500 άτομα.
Η επέκταση των βιβλιοθηκών στην ισλαμική Ισπανία ήταν αστραπιαία. Τον 10ο αιώνα μ.Χ. υπήρχαν 70 βιβλιοθήκες, με πολλές από αυτές στο Τολέδο, με την Κόρντομπα να αποτελεί, την ίδια εποχή, τη μεγαλύτερη βιβλιοαγορά στον δυτικό κόσμο. Η βιβλιοθήκη του αβαείου του Αγίου Γκαλ στην Ελβετία είναι από τις παλαιότερες, με 800 τόμους τον 10ο αιώνα μ.X., και με την ελληνική επιγραφή ΨΥΧΗΣ ΙΑΤΡΕΙΟΝ στην είσοδό της.
-320x213.png)
