Πριν από λίγες μέρες η Αργεντινή επέστρεψε στην… αγκαλιά του ΔΝΤ. Ετσι έκλεισε ένας κύκλος 17 χρόνων από τη στιγμή που οι Αργεντινοί βγαίνοντας στους δρόμους κατάφεραν να δραπετεύσουν από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό που είχαν επιβάλει για περισσότερο από οκτώ χρόνια το ΔΝΤ και οι διεθνείς πιστωτές της χώρας.
Την ώρα που ο κ. Μάκρι υπέγραφε με τη Λαγκάρντ, στην Ελλάδα η κυβέρνηση πανηγύριζε την ολοκλήρωση των δανειακών προγραμμάτων και την έξοδο (;) από τα μνημόνια.
Πορείες παράλληλες ή συμπληρωματικές; Δύσκολο να απαντήσει κανείς. Το σίγουρο είναι ότι αυτή η διαδρομή των περίπου τριάντα χρόνων παραπέμπει σε σκυταλοδρομία στην οποία πρωταγωνιστούν το Μπουένος Αϊρες και η Αθήνα. Αγωνίζονται για να γλιτώσουν από: την πείνα, την εξαθλίωση, την εκποίηση δημόσιας περιουσίας, την «αγιοποίηση» των κερδοσκόπων και τη χειραγώγηση των πολιτών από τους πολιτικούς.
Σίγουρα οι περιπτώσεις της Αργεντινής και της Ελλάδας δεν είναι ίδιες. Εύκολα κανείς μπορεί να διακρίνει τις τεράστιες διαφορές, που ξεκινούν από την οργάνωση της οικονομίας, συνεχίζουν στη μορφή του χρέους και των πιστωτών τους και καταλήγουν στο πλέγμα συμμαχιών σε πολιτικό, οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο.
Υπάρχουν όμως και πολλές ομοιότητες που αφορούν την εξέλιξη της υπερχρέωσης και τη διαχείρισή της.
Αν όμως κάποιος επιχειρήσει να παντρέψει τις δύο περιπτώσεις για να τις μελετήσει ως σύνολο, τότε θα διαπιστώσει ότι όλες οι κινήσεις των δανειστών γίνονται στο ίδιο πλαίσιο και ανάλογα με τις περιστάσεις αυξάνει ο βαθμός της βίας και της βαρβαρότητας. Λες και υπάρχει ένα εγχειρίδιο που προβλέπει ενδεχόμενα και προτείνει λύσεις.
Αλήθεια, σε τι διαφέρουν οι εκβιασμοί του Σόιμπλε, προκειμένου να πάρει εγγύηση τη δημόσια περιουσία της Ελλάδας, από την NML Capital που έπεισε το δικαστήριο της Γκάνα να εκδώσει διαταγή κατάσχεσης ενός ιστορικού πλοίου της Αργεντινής (Libertad);
Δεν είναι ανάλογοι οι ρόλοι του κ. Ντάισελμπλουμ και του Αμερικανού δικαστή Griesa; Αυτά από μόνα τους είναι αρκετά για να αντιληφθεί κανείς πώς διαπλέκονται η αγορά χρέους -το χρήμα δηλαδή- με την πολιτική και τη γεωπολιτική.
Το τραγικό όμως είναι ότι οι πιστωτές παίζουν χωρίς αντίπαλο. Για παράδειγμα, θα περίμενε κανείς ότι οι πολιτικές δυνάμεις που απορρίπτουν την υποτέλεια και πιστεύουν πως η ευημερία των πολιτών δεν είναι παροχή αλλά υποχρέωση της πολιτείας, θα έπαιρναν την πρωτοβουλία να ανοίξουν έναν δημόσιο διάλογο είτε σε κάποιο διεθνή οργανισμό, όπως ο ΟΗΕ, είτε σε έναν διακρατικό θεσμό. Διεθνοποιώντας την «υπερχρέωση» θα μπορούσαν:
Να καταγράψουν τις μεθόδους και τις μεθοδεύσεις που έγιναν για να εγκλωβιστούν οι χώρες όπως η Αργεντινή και η Ελλάδα στον φαύλο κύκλο του χρέους, τις αντιδράσεις των πολιτών, τη στάση των πολιτικών δυνάμεων, τη στρατηγική των δανειστών, την εξάρτηση του πολιτικού συστήματος, τον ρόλο των κεντρικών αλλά και των περιφερειακών υπερδυνάμεων, την κλιμάκωση των πολιτικών εξαθλίωσης, τις ανοχές και τις αντοχές των απλών ανθρώπων και τον τρόπο οργάνωσης της διαμαρτυρίας και της άρνησής τους.
Να μελετήσουν την αντίδραση των δανειστών. Τις υποχωρήσεις και τους συμβιβασμούς που έκαναν και τα όπλα που χρησιμοποίησαν προκειμένου να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους.
Να αναζητήσουν διαδικασίες απεγκλωβισμού από τον εναγκαλισμό των πιστωτών και, τέλος,
Να διαμορφώσουν έναν οδικό χάρτη για την έξοδο από την υπερχρέωση με τον οποίο να προτείνουν το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο.
Δυστυχώς κανένας πολιτικός δεν έκανε το πρώτο βήμα. Ισως κιότεψαν στη σκέψη ότι η συμπυκνωμένη γνώση θα συσπείρωνε ανθρώπους από όλο τον πλανήτη. Ενδεχομένως να φοβήθηκαν ότι μία τέτοια πρωτοβουλία θα συνέβαλλε στο να χάσουν τον έλεγχο της κατάστασης.
Φανταστείτε εκατομμύρια πολίτες από όλο τον κόσμο να διεκδικούν μια σύγχρονη Magna Charta που θα κατοχυρώνει τα δικαιώματα των αδυνάτων έναντι των πιστωτών. Μία Χάρτα με νομικές ρυθμίσεις -από το Πτωχευτικό Δίκαιο των χωρών μέχρι τη διαμόρφωση ενός κώδικα που θα έθετε «κόκκινες γραμμές» στις απαιτήσεις των πιστωτών.
Ενα τέτοιο αίτημα, το δίχως άλλο, θα άλλαζε όλα τα πολιτικά και τα οικονομικά δεδομένα καθώς θα μπορούσε να συσπειρώσει τα θύματα σε μία υπερεθνική συμμαχία που θα έθετε από μηδενική βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο των διμερών συμβάσεων που είναι ο νομικός πυλώνας της αγοράς χρέους.
Σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη πιστεύουν ότι το πολιτικό σύστημα έχει συμμαχήσει με τους πιστωτές και είτε παρακολουθεί παθητικά τη λεηλασία είτε ενεργεί για τα συμφέροντά τους. Γι’ αυτό έχουν στραφεί στους λαϊκιστές που ισχυροποιούνται μέρα με τη μέρα.
Τόσο η Αργεντινή όσο και η Ελλάδα προσφέρουν μία μοναδική ευκαιρία στην πολιτική να επιστρέψει στις ρίζες της και να διεκδικήσει το αυτονόητο: την κυριαρχία της απέναντι στην απληστία των κάθε λογής «κορακιών».
Αν οι πολιτικοί την αγνοήσουν, τότε το μέλλον τους και το μέλλον μας θα είναι ζοφερό.
*δημοσιογράφος, συγγραφέας
-320x213.jpg)
