Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και το ποσοστό της συμμετοχής εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τόσο την περίεργη στάση της αντιπολίτευσης στην ΠΓΔΜ όσο και το επίμονο «όχι» του προέδρου Ιβάνοφ. Εξηγούν και το τεράστιο άγχος του διεθνούς παράγοντα που πίστεψε πως μπορεί να «πείσει» τους πολίτες της γειτονικής χώρας να πάνε να ψηφίσουν.
Η εξέλιξη αυτή κάνει τις διαδικασίες ιδιαίτερα περίπλοκες, καθώς η υπόθεση ένταξης στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να «περιμένει» τη μεταρρύθμιση του Συντάγματος της ΠΓΔΜ. Αυτό δεν είναι εφικτό από την παρούσα Βουλή, καθώς ο Ζάεφ θέλει άλλους έντεκα βουλευτές για να προχωρήσει η μεταρρύθμιση. Η Συμφωνία των Πρεσπών έχει μεν κυρωθεί από τη Βουλή της ΠΓΔΜ, αλλά φαίνεται πως τα επόμενα στάδια που προβλέπει, μάλλον θα καθυστερήσουν αρκετά. Επομένως, θα πρόκειται για μια ημιτελή Συμφωνία που θα γίνει αντικείμενο έντονων πολιτικών τριβών στο εσωτερικό της ΠΓΔΜ.
Η κυβέρνηση Ζάεφ, που είναι ο μεγάλος χαμένος του δημοψηφίσματος, έχει υποστηρίξει πως στο δημοψήφισμα, που έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα, αποφασίζουν μόνον αυτοί που ψήφισαν χθες και δεν θα ληφθούν υπόψη αυτοί που απείχαν. Η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ, τις τελευταίες μέρες, τόνιζε ότι, αν η πλειοψηφία όσων συμμετάσχουν στο δημοψήφισμα ψηφίσει «κατά», η κυβέρνηση θα αναγνωρίσει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών δεν μπορεί να προχωρήσει. Και διευκρίνιζε πως, αν η πλειοψηφία ψηφίσει «υπέρ», ακόμα και αν η συμμετοχή είναι μικρότερη από 50%, η διαδικασία σχετικά με τη Συμφωνία θα συνεχιστεί στη Βουλή, όπου χρειάζονται στον Ζάεφ άλλοι έντεκα βουλευτές.
Από την άλλη πλευρά, το VMRO-DPMNE υποστηρίζει ότι τα κριτήρια, βάσει των οποίων θα αξιολογηθεί η επιτυχία ή μη του δημοψηφίσματος, είναι σαφή και ορίζονται από τον νόμο. Για να θεωρηθεί επιτυχές το δημοψήφισμα, θα πρέπει να προσέλθει στις κάλπες ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους και η πλειοψηφία από αυτούς να ψηφίσει «υπέρ». Αν η συμμετοχή είναι μικρότερη, όπως και έγινε τελικά, σημαίνει ότι η Συμφωνία «δεν πέρασε».
Τις επόμενες μέρες, αυτό το πολύπλοκο ζήτημα θα απασχολήσει τη θεσμική συζήτηση στα Σκόπια, ενισχύοντας την εσωστρέφεια και τον φοβικό πατριωτισμό.
*επ. καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Διεθνούς Πολιτικής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου
