Μπορεί ο Πέδρο Σάντσεθ να φέρει κάτι καινούργιο;

Σε όλην την πορεία της πολιτικής του σταδιοδρομίας, ο Πέδρο Σάντσεθ έχει αποδείξει πως έχει καταφέρει να μετατρέψει σε επιτυχία την αποτυχία του.

Μολονότι δύο φορές στην αρχή δεν εξελέγη βουλευτής, κατόρθωσε μετά λίγο καιρό να κληρονομήσει την έδρα. Αργότερα, αν και προωθήθηκε ως «μεταβατικός» Γ.Γ. του PSOE, κατόρθωσε να επιβληθεί στους «βαρόνους» του κόμματος.

Και, ενώ ηττήθηκε –με τη χειρότερη επίδοση στην ιστορία του κόμματος—σε δύο εκλογές, τώρα ορκίζεται πρωθυπουργός.

Εν τούτοις τώρα, ως πρωθυπουργός, καλείται να επιτύχει στο έργο του και να αναστρέψει την πτωτική πορεία του κόμματος και της εικόνας του.

Ομως μπορεί, με τα σημερινά δεδομένα, ο Σάντσεθ να χαράξει μία επιτυχημένη πολιτική με δεδομένο ότι οι στόχοι στη βραχύβια κυβέρνησή του -τόσο βάσει του προδιαγεγραμμένου θεσμικού χρόνου της όσο και λόγω μίας ενδεχόμενης σύντομης προσφυγής στις κάλπες- είναι πρώτιστα ένα καλό αποτέλεσμα στις περιφερειακές και ευρωπαϊκές εκλογές τον Μάιο του 2019, που θα αποτελέσει ίσως και το εφαλτήριο για μία επόμενη νίκη στις βουλευτικές εκλογές;

Για να γίνει τούτο, ο Σάντσεθ θα πρέπει να ανατρέψει την πολιτική γραμμή του προκατόχου του, Μαριάνο Ραχόι, και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα.

Κάτι που το αξιώνει η ισπανική κοινωνία, που έχει κορεστεί πια από τη λιτότητα, τα σκάνδαλα, τη διχόνοια στο θέμα της Καταλονίας, τον οικονομικό μαρασμό.

Μολαταύτα, ο Σάντσεθ ήδη από τις τοποθετήσεις κι εξαγγελίες του κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την πρόταση μομφής -κι αφού έγινε ορατό ότι μεταβαίνει στην πρωθυπουργία- δήλωνε πως θα τηρήσει μέχρι κεραίας τον προϋπολογισμό του Ραχόι, που ο ίδιος καταψήφιζε μία εβδομάδα πριν…

Επιπλέον, καθησύχασε τις Βρυξέλλες όσον αφορά τον «κίνδυνο» παρέκκλισης του ελλείμματος και βέβαια έσπευσε αμέσως μετά να αποκλείσει το ενδεχόμενο μίας κυβερνητικής συμμαχίας όλων των αριστερών δυνάμεων, όπως στην Πορτογαλία, που του ζητούσε το Podemos και φυσικά θα του εξασφάλιζε πολύ ευρύτερη κοινοβουλευτική στήριξη σε σχέση με τον ισχνό αριθμό των 84 εδρών που διαθέτει τώρα.

Η ανακολουθία τούτη του Σάντσεθ δεν είναι η μόνη: μη λησμονούμε πως είναι επίσης εκείνος που είχε ψηφίσει μαζί με τον Ραχόι και τους Ciudadanos το περιβόητο Αρθρο 155 για την περιστολή της αυτονομίας της Καταλονίας, ενώ σήμερα δηλώνει πως «το θέμα της απελευθέρωσης των Καταλανών πολιτικών θα το αποφασίσει η δικαιοσύνη».

Ακόμη, ο Σάντσεθ έχει να αντιμετωπίσει την ενδεχόμενη ακύρωση επενδύσεων πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ για υποδομές, στα αεροδρόμια, τους σιδηροδρόμους και την ενέργεια, η κύρωση των οποίων απαιτεί την έγκριση από τη Βουλή με απόλυτη πλειοψηφία- που όμως το PSOE δεν διαθέτει.

Προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξη στο Κοινοβούλιο, σε γενικές γραμμές, ο Σάντσεθ θα επιδιώξει να προωθήσει μεταρρυθμίσεις κυρίως σε κοινωνικού περιεχομένου ζητήματα, όπως οι συντάξεις, η μισθολογική εξίσωση ανδρών-γυναικών και τα θέματα ισότητας φύλων ή βίας κατά των γυναικών.

Ως προς τις συντάξεις, η συμφωνία που είχε συνάψει ο Μαριάνο Ραχόι με τους Βάσκους, προκειμένου οι τελευταίοι να υπερψηφίσουν τον προϋπολογισμό, προέβλεπε μία τιμαριθμική αναπροσαρμογή τους σε περίπτωση αυξήσεων των τιμών και οικονομικών εκτροπών.

Η χρηματοδότηση, μάλιστα, προβλεπόταν πως θα προέκυπτε από τη φορολόγηση πολυεθνικών εταιρειών -όπως η Google- ή από την αύξηση του φόρου 8% επί των εσόδων των μεγάλων επιχειρήσεων. Ο Σάντσεθ ενδεχομένως θα μπορούσε να αυξήσει τα επίπεδα της αναπροσαρμογής και να προχωρήσει σε διεύρυνση της φορολόγησης -όμως ο σφικτός προϋπολογισμός του Ραχόι, που ο ίδιος υποσχέθηκε να τηρήσει, δεν του αφήνει περιθώριο.

Σε αντίθεση λοιπόν με τις κοινωνικού περιεχομένου μεταρρυθμίσεις, που μπορεί να εφαρμόσει ως δέλεαρ για τη στήριξη της Αριστεράς, ο Σάντσεθ θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις όλο και μεγαλύτερες χρηματοδοτικές απαιτήσεις των Σοσιαλιστών περιφερειαρχών, των οποίων πολλά προγράμματα είχε ακυρώσει ή περιορίσει ο Ραχόι.

Το εάν θα τους ικανοποιήσει, ή όχι, εντούτοις δεν είναι μόνον οικονομικό, αλλά και εσωκομματικό ζήτημα.

Η όποια επιτυχημένη πολιτική του Σάντσεθ με αντίκτυπο σε περιφερειακό επίπεδο είναι φυσικό πως θα ενισχύσει τους τοπικούς αιρετούς «βαρόνους», οι οποίοι δεν διάκεινται όλοι τους φιλικά στον Σάντσεθ – άλλωστε οι περισσότεροι στις εσωκομματικές εκλογές είχαν στηρίξει την ορκισμένη αντίπαλό του, πρόεδρο της Ανδαλουσίας Σουσάνα Ντίαθ.

Πηγή μεγάλης αμφιβολίας είναι επίσης και το ζήτημα της Καταλονίας, καθώς η επιτυχής ή όχι αντιμετώπισή του θα κρίνει πολλά για την πορεία της νέας κυβέρνησης.

Ηδη ο Σάντσεθ διεμήνυσε πως τα οικονομικά της αυτόνομης αυτής περιοχής θα εξακολουθήσουν να τελούν υπό τον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης, ενώ δεν έχει αποσαφηνίσει ακόμη τι θα κάνει με τους φυλακισμένους ή τους φυγάδες Καταλανούς πολιτικούς ή εάν θα άρει πλήρως το Αρθρο 155.

Ο νέος πρόεδρος της Καταλονίας Κιμ Τόρα έχει ζητήσει από τον Σάντσεθ «λύσεις, όχι μόνον χειρονομίες καλής θέλησης» και αναμένει να δει στην επικείμενη συνάντησή τους, όπως έχει δηλωθεί, εάν θα έχει μπροστά του τον πολιτικό που ψήφισε το Αρθρο 155 ή εκείνον που, το 2017, μετά την επανεκλογή του στην ηγεσία του PSOE, δήλωνε πως η Καταλονία είναι ξεχωριστό έθνος.

Το πόσο επαμφοτερίζουσα είναι η πολιτική του Σάντσεθ φαίνεται άλλωστε και από την απόφασή του να «αναγεννήσει» πολιτικά ένα φάντασμα του παρελθόντος, κάνοντας ΥΠΕΞ τον Τζουζέπ Μπορέλ, αλλά και στον διορισμό της επίσης «ιστορικής» πολιτικής φιγούρας της Κάρμεν Κάλβο στο υπουργείο Ισότητας.

Με τον Μπορέλ αποσκοπεί αφενός να δείξει πως σέβεται την επίφοβη πτέρυγα των «βαρόνων» και του σκιώδους ηγέτη Φελίπε Γκονθάλεθ, αλλά και αφετέρου να στείλει μηνύματα προς την Καταλονία κι ακολούθως στις Βρυξέλλες. Ο διορισμός της Κάλβο, συνάμα με την ανασύσταση του υπουργείου της, προσπαθεί να κερδίσει τη συμπάθεια και συμπαράσταση της Αριστεράς.

Βέβαια, ο Μπορέλ αποτελεί persona non grata στην Καταλονία: ήδη ο φυγόδικος πρώην πρόεδρος Κάρλες Πουτζντεμόν καυτηρίασε τον διορισμό του, καθώς είχε προσβάλει τα εθνικά αισθήματα της αυτόνομης περιοχής με τον εμπρηστικό του λόγο στην «αντιδιαδήλωση» κατά της μονομερούς διακήρυξης της ανεξαρτησίας της.

*Δημοσιογράφος, δρ Φιλοσοφίας / Γλωσσολογίας