«Ό,τι έχει ο καθένας στην πανέρα του, αυτό διαλαλεί» (ελληνική παροιμία)
Η απεργία της περασμένης Δευτέρας είναι άκρως ενδεικτική του κλίματος που επικρατεί στη νεοελληνική επικράτεια όσον αφορά στον πολιτικό-οικονομικό-κοινωνικό ανταγωνισμό, και ειδικότερα στις παραμέτρους που σχετίζονται με ένα είδος μαχητικής διεκδίκησης αιτημάτων ή ευρύτερων κατακτήσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις οφείλουν όλοι να σκύψουν πάνω από το θέμα και να εμβαθύνουν πέρα από παραποιήσεις, λογικές υπεραξίας, ευχολόγια, αφορισμούς, «οριστικές και αμετάκλητες» καταδικαστικές «αποφάσεις». Ο αριθμός των ανθρώπων που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις είναι αιτία βαθιάς περισυλλογής, κάτι στο οποίο θα συμφωνούσαν ακόμα και οι περισσότεροι από τους υποστηρικτές του ενός από τους δύο κομματικούς σχηματισμούς που συγκροτούν τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και Ανεξαρτήτων Ελλήνων. Αυτοί, δηλαδή, που προέρχονται κατά βάση από τη δεξαμενή του παραδοσιακού αριστερού τρόπου συμμετοχής στα κοινωνικά δρώμενα.
Η απεργία είναι ένα μέσο αγώνα από τα σημαντικότερα που υπάρχουν στη φαρέτρα της κοινωνίας. Απεργία μπορείς να κάνεις για διάφορους λόγους, αλλά στο σήμερα πρέπει δυστυχώς να κάνεις για να αποφεύγεις τα χειρότερα σε όλους τους τομείς. Και σίγουρα μία απεργία ενδυναμώνεται όταν καταφέρει να πείσει (πολλούς) ανθρώπους, που υπό «κανονικές συνθήκες» δεν θα έμπαιναν σε μία διαδικασία διεκδικητικής πάλης. Είναι πολύ πιθανό μία γενική απεργία συγκεκριμένης διάρκειας (με συντονισμό όλων των εργασιακών κλάδων) να μπορούσε να αποτρέψει όλα αυτά τα μνημονιακά χρόνια περισσότερα πράγματα από όσο ακόμα και η μεγαλύτερη σε όγκο διαδήλωση. Όμως, στις μέρες μας κυριαρχούν οι κάθε είδους ευνουχισμοί, αλλά και η έλλειψη ουσιαστικών εμπειριών. Πλέον είναι κάπως αργά για τέτοιες κουβέντες. Ο πολύς κόσμος δεν βγαίνει από το σπίτι του πια για να πάει σε πορείες, αντιθέτως «κλειδαμπαρώνεται» μέσα σε ένα διάχυτο πνεύμα αμηχανίας, έχοντας βάλει στο επίκεντρο του άμεσου ενδιαφέροντος το να τα βγάλει πέρα στο εύρος των πιέσεων που του ασκούνται από τις κάθε λογής υποχρεώσεις.
Κάποιες φορές μας στεναχωρεί πολύ το παρόν, μας φοβίζει αρκετά το μέλλον, μας κάνει να νιώθουμε λίγο άσχημα το όποιο ένδοξο παρελθόν (αν και λειτουργεί ως καταπραϋντικό μαξιλάρι στις «δύσκολες νύχτες» της «συνειδησιακής αϋπνίας»…). Μας εκνευρίζουν ατάκες και δικαιολογήσεις που δεν πείθουν για μία συμβατή σχέση με τις ανάγκες της πραγματικότητας, μας θλίβουν ιδεολογικές επικαλύψεις ενός συνειδητού (για διαφορετικούς λόγους σε κάθε υποπερίπτωση) τρόπου που βάζει από την «πίσω πόρτα» λογικές ανέξοδες. Είναι άλλο πράγμα, λοιπόν, η πραγματικότητα και η ανάδειξη των όρων της (όσο και αν μας πληγώνει) και άλλο πράγμα η αντιστροφή του «να βρίσκουμε» στα ευρύτερα περιβάλλοντα τη δική μας ανεπάρκεια. Φυσικά και κατανοώ, και δικαιολογώ, και συμμερίζομαι, και αποδέχομαι σε σημαντικό βαθμό, ένα είδος δικαιολογημένης απογοήτευσης. To ψάρι, όμως, πρέπει να είναι μέσα στη θάλασσα για να μπορέσει να χαράξει πορεία…
Ένα κοινωνικό σώμα «ξεσηκώνεται» και αυτενεργεί με δύο τρόπους. Ή όταν το ίδιο διακατέχεται από υψηλότατα επίπεδα αυτοσυνειδησίας και επομένως αναγκάζει τα συνειδητά πολιτικά υποκείμενα να «ακολουθήσουν» για να μπορέσουν να συμβαδίσουν, ή όταν συμβαίνει το αντίστροφο. Μία συνειδητοποιημένη κεντρική πολιτική συλλογικοποίηση είναι σε θέση να ενημερώσει και να προτρέψει ευρύτερα μαζικά σύνολα σε στοχευμένες κοινωνικές δράσεις. Στην Ελλάδα του 2018 δεν συμβαίνει τίποτα από τα δύο. Αυτό, βέβαια, επιτρέπει στην κεντρική εξουσία να προχωρήσει στους δικούς της προγραμματισμούς, δεν παύει όμως να αναδύει μία εικόνα που προβληματίζει πολλούς ανθρώπους. Ακόμα και μέσα στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ θα τίθονται τέτοιες εσωτερικής υφής ερωτήσεις (κυρίως σε ατομικό επίπεδο, αλλά σπερματικά και στη συλλογική σφαίρα), γιατί τα ίδια τα πράγματα οδηγούν εκεί. Κάποια στιγμή στο μέλλον, τα «καθήκοντα» θα είναι διαφορετικά…
Και το διαταύτα; Το υπαρκτό κομμάτι της κοινωνίας με προοδευτικές και ριζοσπαστικές ενίοτε αναζητήσεις, ανεξάρτητα από τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, στοχεύσεις και προσδοκίες, δεν έχει εξασφαλίσει καν το δεύτερο βήμα. Αν το πρώτο είναι η αντίληψη μίας νέας κατάστασης και το τρίτο η σε στιβαρές βάσεις απόπειρα για την αποτροπή της κατηφόρας, το δεύτερο είναι εκείνο το βήμα που θεωρώ πως έχουμε ουσιαστικό πρόβλημα στο σήμερα. Mη μπερδεύουμε τις έννοιες και την ουσία. Τα προβλήματα είναι εδώ και δεν φαίνεται να έχουν καμία πρεμούρα για να φύγουν σύντομα… Οι συνθήκες εξακολουθούν να είναι πρόσφορες, ενδεχομένως (προς έκπληξη πολλών…) να γίνουν ακόμα περισσότερο στο μέλλον, όμως το θέμα είναι τι κάνει η κοινωνία μας με την καθοριστική μεταβλητή: την (κάποια υποθετική) έμπρακτη προτεινόμενη πλατφόρμα, που θα πείθει πολλούς πως αξίζει τον κόπο να το προσπαθήσουν ξανά. Όταν σημειώνεται μία ήττα στον υποκειμενικό «τομέα καθηκόντων», αυτό δεν αποκλείει πως ο αντικειμενικός τομέας δεν θα μοιράσει ξανά προσκλήσεις, ίσως και πιο σύντομα από όσο νομίζουμε οι περισσότεροι, για τη διεκδίκηση νέων νικών (μικρών ή μεγαλύτερων)…
