Οι δύο προκλήσεις

Το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής στον ένα χρόνο ύπαρξης και λειτουργίας του κλήθηκε να αντιμετωπίσει με αποτελεσματικό τρόπο δύο σημαντικές προκλήσεις. Από τη μια πλευρά είναι η διαχείριση του πληθυσμού των περίπου 50.000 που βρίσκονται στη χώρα μας ως «αιτούντες άσυλο». Από την άλλη πλευρά, είναι η φροντίδα για τους περισσότερους από 700.000 που βρίσκονται και εργάζονται στη χώρα ως οικονομικοί μετανάστες.

Κατά καιρούς βουλευτές και στελέχη της μείζονος αντιπολίτευσης έχουν αμφισβητήσει την αναγκαιότητα ύπαρξης χωριστού υπουργείου για θέματα μεταναστευτικής πολιτικής. Οι αριθμοί όμως λένε κάτι διαφορετικό. Συνολικά περίπου 800.000 πολίτες τρίτων χωρών βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα και, ας είμαστε ειλικρινείς, όσο συνεχίζονται οι πόλεμοι και οι ανισότητες η μετανάστευση θα παραμένει γεγονός υψηλής έντασης.

Ιδιαίτερη δημοσιότητα έχει λάβει η πρόταση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ. Η πρόταση του κ. Τουσκ, όπως σωστά επισήμανε ο επίτροπος Αβραμόπουλος, είναι βαθιά αντιευρωπαϊκή και καταρρίπτει την ουσία των κειμένων που διέπουν τις αρχές της Ε.Ε. Ο βασικότερος πυλώνας στον οποίο έχει δομηθεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι η αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών.

Η προσφυγική κρίση είναι θέμα που οφείλει να διαχειριστεί η Ε.Ε. στο σύνολό της, και όχι μεμονωμένα κράτη εξ ονόματός της. Οι χρηματοδοτήσεις που έχει εξασφαλίσει η Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι χρηματοδοτήσεις που αποζημιώνουν τη χώρα, ώστε να παραμείνει το σύνολο του πληθυσμού κρυμμένο από τα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης στις χώρες εισόδου.

Η μεσοσταθμική αποδοχή μόλις του 29% των προσφύγων που είχε συμφωνηθεί να μετεγκατασταθούν είναι μια κατάφωρη παραβίαση των αρχών που διέπουν την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η χώρα μας δεν θα δεχτεί καμία υποχώρηση στη διασφάλιση της διαχείρισης του προσφυγικού ως ζητήματος της Ενωσης στη βάση της αρχής της αλληλεγγύης.

Η νέα χρονιά βρίσκεται προ των πυλών και οι βασικοί άξονες του σχεδιασμού του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για το 2018 είναι:

• -η μείωση της πίεσης στις νησιωτικές περιοχές του ΒΑ Αιγαίου και η βελτίωση των συνθηκών στις δομές της ενδοχώρας και των νησιών,
• -η περαιτέρω προώθηση της εγκατάστασης προσφύγων σε διαμερίσματα,
• -η επιτάχυνση της εξέτασης των αιτημάτων αδειών διαμονής
• -η συνέχιση της προσπάθειας πανευρωπαϊκής και διεθνούς αντιμετώπισης του προβλήματος και
• -η κατάρτιση τριετούς στρατηγικής για την κοινωνική ένταξη προσφύγων και μεταναστών.

Κομβικό σημείο στην επίτευξη όλων των βασικών αξόνων είναι η οργανωτική ανάπτυξη και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιακών μονάδων του υπουργείου. Η πλήρωση των απαραίτητων θέσεων εργασίας θα επιτευχθεί με την πρόσληψη προσωπικού και τη συμμετοχή στη δεύτερη φάση της κινητικότητας.

Εξίσου σημαντική με την απαραίτητη ενδυνάμωση προσωπικού, είναι η ενίσχυση και η βελτίωση των υποδομών που χρησιμοποιούν οι υπάλληλοι του υπουργείου για να αντεπεξέλθουν στις υψηλές απαιτήσεις του αντικειμένου.

Στο πλαίσιο αυτό, μετάβαση σε περιβάλλον ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ώστε να επιτευχθεί η απλούστευση και επιτάχυνση μιας σειράς λειτουργιών, αποτελεί βασική προτεραιότητα του υπουργείου για το 2018.

Το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής σε πολύ μεγάλο βαθμό υλοποιεί τις πολιτικές του, τουλάχιστον στο κομμάτι που αφορά τον πληθυσμό των αιτούντων άσυλο, μέσα από χρηματοδοτούμενα και συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Η βασική πηγή χρηματοδότησης είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση και ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά ένα μεγάλο μέρος, χρηματοδοτεί μόνο τους εξουσιοδοτημένους συνεργάτες της, δηλαδή διεθνείς οργανισμούς και ΜΚΟ, και κατά ένα μικρότερο μέρος χρηματοδοτεί τα εθνικά προγράμματα, τα οποία διαχειρίζεται το υπουργείο Οικονομίας με δικαιούχους κατά βάση κρατικούς φορείς.

Επειδή συχνά γίνεται αναφορά περί χαμηλής απορρόφησης των πόρων που διατίθενται στη χώρα από την Ε.Ε., αξίζει να σημειωθεί πως, με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομίας, η απορρόφηση των πόρων αυτών από την Ελλάδα προσεγγίζει σήμερα το 30% (147 εκατ. ευρώ) και είναι η υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Το 2018 θα είναι η τελευταία χρονιά που διατίθενται κονδύλια απευθείας σε διεθνείς οργανισμούς και ΜΚΟ για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Το 2019 το σύνολο των κονδυλίων θα χρηματοδοτεί τα εθνικά προγράμματα και το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής θα πρέπει να είναι έτοιμο να ανταποκριθεί στην πρόκληση να είναι δικαιούχος μεγάλου μέρους των προγραμμάτων αυτών.

Σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία προωθούμε άμεσα 2 σημαντικά προγράμματα ένταξης.

Το πρώτο είναι το πρόγραμμα γλωσσομάθειας και αφορά την εκμάθηση ελληνικών και αγγλικών για τον πληθυσμό που λόγω ηλικίας δεν μπορεί να ενταχθεί στην τυπική εκπαίδευση. Το δεύτερο είναι η καταγραφή των δεξιοτήτων των ανθρώπων που έχουν έρθει πρόσφατα στη χώρα μας. Ο καλύτερος τρόπος να τους βοηθήσουμε είναι να καταγράψουμε τις δεξιότητές τους σε επίπεδο γνώσεων αλλά και εργασιακής εμπειρίας.

Με βασικούς άξονες την εργασία, την εκπαίδευση και την πολιτισμική προσαρμογή, σχεδιάζουμε μια τριετή στρατηγική για την κοινωνική ένταξη. Το τελικό κείμενο θα θέσει τις βάσεις για μια ρεαλιστική πολιτική πραγματικής ένταξης για τα επόμενα χρόνια.

* υφυπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής