Για να μην ξαναζήσουμε τα ίδια

Δεδομένης της σημερινής κατάστασης και της ανάπτυξης του οικιστικού και βιομηχανικού ιστού στις κοίτες και τις ζώνες κατάκλυσης των επιμέρους κλάδων του χειμάρρου Σούρες, προκύπτει η αδήριτη ανάγκη για αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου στις ορεινές-ημιορεινές περιοχές, πριν η ενέργεια των χειμάρρων εκτονωθεί σε περιοχές με μικρή τοπογραφική κλίση.

Η πλέον σύγχρονη αντίληψη της αντιπλημμυρικής προστασίας σε χώρες με τη γεωλογική-τεκτονική δομή και εξέλιξη της Ελλάδας συνδυάζεται με τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδάτων.

Με το δεδομένο επομένως ότι το επιφανειακό και υπόγειο καρστ (δαιδαλώδη ανοίγματα επί του πετρώματος) είναι καλά ανεπτυγμένο τόσο στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Σούρες όσο και των γειτονικών λεκανών, υπάρχει η δυνατότητα παροχέτευσης των νερών (πλημμυρικών και μη) της βροχής στον υπόγειο-καρστικό υδροφόρο ορίζοντα με τη βοήθεια ανασχετικών φραγμάτων και γεωτρήσεων εμπλουτισμού.

Το όφελος θα είναι διπλό, διότι θα προλαμβάνονται οι πλημμύρες, αλλά και θα εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας. Συγκεκριμένα, τα εν λόγω ανασχετικά φράγματα φέρουν τα εξής πλεονεκτήματα:

• Ελαττώνουν την κλίση της κοίτης, οπότε και την ενέργεια των υδάτων

• Παρακρατούν τα νερά στη λεκάνη κατάκλυσης, οπότε κατεισδύουν μέσω του επιφανειακού καρστ

• Εμπλουτίζεται ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας (καρστικός ή ελεύθερος) μέσω των γεωτρήσεων που βρίσκονται ανάμεσα στα φράγματα και πάνω στη μισγάγγεια. Επιπροσθέτως, η αντιπλημμυρική προστασία σε όλους τους κλάδους της λεκάνης του χειμάρρου Σούρες πρέπει να ολοκληρωθεί με άμεσες και μεσο-μακροπρόθεσμες ενέργειες.

Αμεσες ενέργειες

■ Συστηματικός καθαρισμός των κοιτών από κάθε είδους υλικά που προέρχονται είτε από φυσική είτε από τεχνητή απόθεση.

■ Αυστηροποίηση των κανονισμών περί απαγόρευσης απόθεσης απορριμμάτων και μπαζών (ή άλλων αντικειμένων) που αποβλέπουν στην οικοπεδοποίηση.

■ Συνεχής έλεγχος των κοιτών και των αναβαθμίδων από καταπατήσεις και μπαζώματα.

Μεσο-μακροπρόθεσμες ενέργειες

• Απομάκρυνση οποιασδήποτε κατασκευής από τους άξονες των χειμάρρων, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να μετεγκατασταθούν σε βιομηχανικό πάρκο (συμπεριλαμβανομένου και του εργοταξίου του Δήμου Μάνδρας).

• Κατασκευή αγωγού ομβρίων υδάτων μεγαλυτέρων διαστάσεων σε όλο το τμήμα του οδικού δικτύου που είναι κατασκευασμένο πάνω στην κοίτη του χειμάρρου της Αγ. Αικατερίνης.

• Εκτροπή του ρέματος της Αγίας Αικατερίνης αλλά με συνοδά έργα ανάσχεσης των υδάτων (πλημμυρικών και μη) και τη δημιουργία μικρών φραγμάτων στα ανάντη των λεκανών των χειμάρρων Αγία Αικατερίνη και Σούρες (για την προστασία και της Μαγούλας).

• Οριοθέτηση ζωνών προστασίας πλημμυρών, όπου θα καθορίζονται ή θα απαγορεύονται συγκεκριμένες δραστηριότητες, ώστε να αποφεύγονται πιθανές καταστροφές, αλλά και να επιτρέπεται η φυσική εκτόνωση της πλημμύρας.

• Εγκατάσταση και λειτουργία δικτύου παρακολούθησης μετεωρολογικών παραμέτρων (βροχόπτωση κ.ά.) αλλά και υδρολογικών παραμέτρων (στάθμη/ποιότητα) στην ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανομένου και του Σαρανταπόταμου που δεσπόζει στη Δυτική Αττική.

Οι σταθμοί θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα τηλεμετρικού χειρισμού, ώστε η διαχείριση των δεδομένων να γίνεται στην αίθουσα αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η πρακτική αυτή αφενός θα έχει αποτέλεσμα την απόκτηση σημαντικών στοιχείων για την εκπόνηση σχετικών μελετών σε βάθος χρόνου, αφετέρου θα προσφέρει τη δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης για την έναρξη επικίνδυνων πλημμυρικών γεγονότων.

Η δυνατότητα αυτή μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη εφόσον συνδυαστεί με κατάλληλα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας (άμεσης απόκρισης), αφού θα υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και άμεση παρέμβαση όπου κρίνεται αναγκαίο για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων πιθανών πλημμυρών.

*Γεωλόγος MSc ΕΚΠΑ, κάτοικος Μάνδρας