Στη συμπρωτεύουσα αυτές τις μέρες πραγματοποιείται η 58η διοργάνωση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ενας θεσμός–σημείο αναφοράς πλέον για την εγχώρια και διεθνή κινηματογραφική παραγωγή.
Εκεί η κινηματογραφική καρδιά της χώρας χτυπά με έντονο ρυθμό στις αίθουσες προβολών της πλατείας Αριστοτέλους και του λιμανιού, στα πλακόστρωτα σοκάκια στα Λαδάδικα, στις κεντρικές αρτηρίες των Τσιμισκή, Μητροπόλεως και Νίκης, στην προβλήτα–μπαλκόνι στον πανέμορφο Θερμαϊκό. Εκεί και τα κάθε είδους και γούστου μαγαζιά, όπου θα συναντηθούν οι κινηματογραφόφιλες παρέες πριν από την προβολή.
Ή, μετά από αυτήν, καθώς κάθε ταινία αποτελεί μια πρώτης τάξεως αφορμή για συζήτηση.
Ενα κινηματογραφικό φεστιβάλ που ανοίγει τους ορίζοντές μας στον κόσμο –αυτό είναι το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Εκτός των άλλων, έρχεται να δικαιώσει, ακόμα και στους δικούς μας καιρούς, τον προεξάρχοντα, ξεχωριστό ρόλο αυτής της πόλης, που από πολύ παλιά και διόλου τυχαία έχει χαρακτηριστεί σταυροδρόμι των Βαλκανίων: μέσα από το ειδικό τμήμα του Φεστιβάλ που φέρει τον εύλογο τίτλο «Ματιές στα Βαλκάνια», έχουμε τη δυνατότητα να πάρουμε μια γερή δόση του σύγχρονου βαλκανικού κινηματογράφου, μέσω του οποίου αναδεικνύονται η ποικιλοχρωμία και ο πολυδύναμος χαρακτήρας των λαών της Βαλκανικής, η διαφορετικότητα αλλά και τα κοινά τους σημεία, που κάποτε πρέπει να αντιληφθούμε πόσο πολλά είναι. Ειδικά στη φετινή διοργάνωση αυτό έγινε αντιληπτό μέσα από προβολές ταινιών 30 και 40 χρόνων πριν, που βασίζονται σε αξιόλογα λογοτεχνικά κείμενα Βαλκάνιων συγγραφέων του επιπέδου του Ορχάν Παμούκ ή του Ισμαήλ Κανταρέ.
Αλλά και η τελευταία παραγωγή του Τούρκου σκηνοθέτη Σεμίχ Καπλάνογλου «Σπόρος» προκάλεσε αίσθηση. Με αριστουργηματικό τρόπο περνά από το ζήτημα της επερχόμενης διατροφικής κρίσης, που μάλλον δεν θα αποφύγει η ανθρωπότητα, στο ζήτημα της καλλιέργειας αποκλειστικά γενετικά τροποποιημένων σπόρων.
Η λύση διαγράφεται μέσα από μια μακρά διαδρομή του ανθρώπου σε έναν δυστοπικό, άνυδρο, άγονο και αυστηρά αστυνομοκρατούμενο κόσμο, μια πορεία που ουσιαστικά αποτελεί κατάδυση στα ενδόμυχα του ψυχισμού του και στον εσωτερικό του κόσμο.
Μια πορεία που καταφέρνει να γεννήσει ελπίδα για το μέλλον. Μια διέξοδο που βασίζεται στην κατανόηση του ότι τα προβλήματά μας είναι προβολές των εσωτερικών μας αδιεξόδων και συγκρούσεων στον εξωτερικό κόσμο. Και ότι απαιτείται ένα δημιουργικό πάντρεμα της ορθολογικότητας της Δύσης με την αρχαία σοφία, την εσωτερική πνευματικότητα της Ανατολής και την εκ νέου συμφιλίωσή μας με τη φύση, της οποίας είμαστε τμήμα, για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε… και εκτός φεστιβάλ.
* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης
