Με το ξεκίνημα της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς ακούστηκε η είδηση για τη μαζική αντιγραφή ή ορθότερα για τη μαζική αγορά και κατάθεση πανομοιότυπης εργασίας από 106 φοιτητές του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστήμιου Πατρών στο πλαίσιο του μαθήματος «Δυναμικά Μαθηματικά Υποδείγματα».
Αφήνω κατά μέρος πολλά στοιχεία του θέματος που θα μπορούσαν να αποτελέσουν υλικό για επιθεωρησιακή παράσταση, όπως τι είδους επιχειρήσεις και με ποιον τρόπο θα τις διοικήσουν απόφοιτοι του τμήματος αυτού, αν αποκτήσουν πτυχίο μέσω αγορασμένων εργασιών. Ή τι είδους «δυναμικά υποδείγματα» θα αποτελέσουν αυτοί οι απόφοιτοι για την κοινωνία.
Η έκταση και η σοβαρότητα του θέματος, αλλά και τα ζοφερά «σήματα» που εξέπεμψαν με τις άμεσες αναμείξεις τους φοιτητικές παρατάξεις, πολιτικές νεολαίες και κομματικά γραφεία που ενεπλάκησαν (ως μη όφειλαν, θα υποστηρίξουν κάποιοι) δεν πρέπει να αφήσουν κανέναν αδιάφορο. Ιδίως γιατί, μέσα σ’ όλα αυτά, βρέθηκαν άτομα να υποστηρίξουν ότι κακώς η Γενική Συνέλευση του τμήματος αποφάσισε να λάβει μέτρα κατά των αντιγραφέων, με το σκεπτικό ότι «αυτά τα πράγματα συμβαίνουν».
Οι πτυχές του ζητήματος είναι πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους. Κατ’ αρχάς θα ήταν ενδιαφέρον αν μπορούσαμε να έχουμε μια, αδρή έστω, εκτίμηση των ποσών του «μαύρου» χρήματος που τροφοδοτεί όλα αυτά τα εξωπανεπιστημιακά κυκλώματα αγοραπωλησίας φοιτητικών εργασιών. Αλλά αυτό ίσως είναι δευτερεύον.
Η μαζικότητα στην υιοθέτηση της συγκεκριμένης πρακτικής από τους φοιτητές, αυτό είναι το πιο σημαντικό.
Ο αριθμός 106 είναι τεράστιος και θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε πόσοι ήταν οι φοιτητές που δεν κατέθεσαν αγορασμένη εργασία, αλλά προτίμησαν, ως «κορόιδα», να μοχθήσουν και να τη γράψουν οι ίδιοι, στηριγμένοι στις δικές τους γνώσεις και δυνάμεις.
Η πλέον σημαντική πτυχή όμως είναι ότι η «ελεύθερη αγορά» φοιτητικών εργασιών δημιουργεί φοιτητές-αντιγραφείς και, συνακόλουθα, ανθρώπους-αντίγραφα.
Ζητήματα όπως το αν η αρετή είναι διδακτή και πώς μπορεί η παιδεία να διαμορφώσει ενάρετους ανθρώπους είναι τόσο παλαιά όσο και ο σχετικός διάλογος του Σωκράτη με τον Πρωταγόρα (που μας μεταφέρει ο Πλάτων).
Το σίγουρο είναι πως τόσο η αρετή όσο και η παιδεία δεν αγοράζονται. Αγοράζοντας, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ένα πανεπιστημιακό πτυχίο, μπορεί κάποιος να θεωρηθεί «πτυχιούχος» και «προσοντούχος».
Ομως μοιραία, όπως ο βασικός χαρακτήρας στο βιβλίο «Ο άνθρωπος αντίγραφο» του Ζοζέ Σαραμάγκου, καλύτερος άνθρωπος δεν θα γίνει. Παρά μόνο ένα πολύ λειψό αντίγραφο, ένα κακέκτυπο ανθρώπου. Εθισμένου στην άποψη ότι το χρήμα μπορεί να αγοράσει τα πάντα.
* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης
