Ελένη Καρασαββίδου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Κάθε μεγάλη τραγωδία δημιουργεί δυναμικές αντίρροπες, για το ξεπέρασμα ή (απείρως συχνότερα) για τη γένεση καινούργιων.

Φρύαξε λοιπόν ξανά η ανθρωπότητα σχεδόν στο σύνολό της, και φρύαξε σωστά, για την ανείπωτη τραγωδία των παιδιών στο Μάντσεστερ (όχι «του» Μάντσεστερ, αφού όλα τα θύματα, και πόσο μάλλον τα παιδιά, είναι δικά μας).

Ομως στον πόνο και στο δέος απέναντι στην ασχήμια του ρατσιστικού και θρησκευτικού φονταμενταλισμού των τζιχαντιστών ήρθε να προστεθεί και η ασχήμια των ακροδεξιών ρητορικών της Ευρώπης.

Ρητορική που αποφεύγει να δει ότι στις πλείστες περιπτώσεις οι θύτες αποτελούν δημιουργήματα των δικών της κοινωνιών, αφού στα γκέτο της μεγάλωσαν οι αγριότεροι θύτες, όπως κι αποφεύγει να αναλύσει το ιστορικό πλαίσιο, θεωρώντας πως η θρησκευτική βία αποτελεί «φυσικό» χαρακτηριστικό ενός πολιτισμού ακίνητου.

Επίκεντρο της κουβέντας γίνεται έτσι η καταγγελία της ετερότητας, η συνομιλία και η συμβίωση μαζί της, και η ιστορική, κοινωνική, οικονομική ανάλυση απονομιμοποιείται.

Ανάλυση που θα θύμιζε πως στον Μεσαίωνα π.χ. η εξαγωγή της βαρβαρότητας ήταν εντελώς αντίστροφη (από τη βάρβαρη Δύση του χριστιανικού φονταμενταλισμού που έκαιγε ανθρώπους στο εσωτερικό της, μέσω των –συχνότατα αφιονισμένων– σταυροφόρων στην Ανατολή).

Ανάλυση που θα θύμιζε ακόμη πως πριν συντελεστεί η τερατογένεση είχαν υπάρξει τα Αμπού Γκράιμπ και πως όταν συντελέστηκε τα πρώτα θύματά της ήταν οι πρόσφυγες, που τρέξαν μακριά.

Αντ’ αυτού η ανάγνωση που επιχειρείται επί του προσφυγικού το θέλει ως κύρια αιτία της τρομοκρατίας και όχι ως το μαζικότερο σύμπτωμά της.

Στην πραγματικότητα ζούμε σε έναν κόσμο επιλεκτικής μνήμης και όρασης, που μπορεί να αναγνωρίσει τον τρόμο μονάχα στα δικά του μάτια. Μονάχα στα δικά του παιδιά.

Οι ακραίες ρητορικές όμως είναι εκνευριστικά όμοιες και στην Ανατολή.

Συνεκτικά (δίχως άλλες πλευρές) και υπερβατικά (ώστε να αίρεται η ευθύνη από πάνω μας) «υποκείμενα» του καλού («εμείς») και του κακού (η «Δύση») και η αντίληψη μιας μόνιμης αθωότητας (που τρέπεται εύκολα σε εφιαλτική ηθική σταυροφορία εναντίον των «απίστων») ανύπαρκτης για την ιστορική πραγματικότητα.

Γιατί και οι εξουσιαστικές πρακτικές (που βολεύουν εξουσιαστές κι εξουσιαζόμενους) είναι εξίσου ίδιες παντού.

Το Ισλάμ π.χ. δεν υπήρξε μόνο θύμα, αλλά (ξεχερσώνοντας με δικές του επιμέρους σταυροφορίες πολλές ντόπιες θρησκείες) υπήρξε και θύτης.

Τελικά η ανθρωπότητα δεν θα βρει ποτέ γιατρειά, τουλάχιστον όχι όσο δεν επιλέγει (ξεπερνώντας ψυχολογικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς σκοπέλους, τόσο συνυφασμένους με τη «φύση» μας όσο και χειραγωγημένους από τις εξουσίες μας) να συνομιλεί με περισσότερη ανεκτικότητα. Και με λιγότερη αλαζονεία.