• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.0°C
    2 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 17.1°C
    1 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 20.0°C
    5 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.6°C / 15.9°C
    1 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.1°C / 15.9°C
    4 BF
    51%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.0°C / 16.5°C
    2 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 12.3°C
    0 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 19.6°C
    2 BF
    42%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 20.4°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    3 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.6°C
    5 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 15.6°C
    3 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    0 BF
    64%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.5°C / 15.9°C
    2 BF
    44%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 14.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 22.8°C
    2 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 19.2°C
    3 BF
    55%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.3°C / 16.0°C
    2 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.7°C / 17.2°C
    2 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    54%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - ΠΑΡΕΛΑΣΗ ΚΟΥΔΟΥΝΟΦΟΡΩΝ

Αναζητώντας την παράδοση

  • A-
  • A+

Είναι δύσκολο, το ξέρω, να δεχτούμε ότι η παράδοση δεν είναι η επανάληψη ή ο εκθειασμός του παρελθόντος. Η παράδοση είναι μετάδοση και μετατροπή. Η παράδοση είναι η συνειδητοποίηση του περάσματος από το παρελθόν στο μέλλον, πράξη αυτής της μετάβασης, εδραίωση του μέλλοντος μέσα από μια επιλογή της κληρονομιάς. Η παράδοση είναι το πάθος στο οποίο κάθε γενιά εμπεριέχει ολόκληρη την άλλη και τον εαυτό της. Σε κάθε εποχή πρέπει να προσπαθούμε να αποσπούμε την παράδοση από τον κομφορμισμό που είναι έτοιμος να την κατασπαράξει. Η παράδοση είναι το αντίθετο της ρεφορμιστικής συμπεριφοράς που συντηρεί τα πάντα και τα εμπιστεύεται στους ειδικούς, και στην πραγματικότητα καταστρέφει τα πάντα. Ο νεωτερισμός και ο παλιμπαιδισμός είναι η άλλη πλευρά της ανικανότητας επιλογής. Αν αξία και παράδοση είναι συγγενικές έννοιες, το κριτήριο αξίας είναι κριτήριο επιλογής. Και επιλέγουμε από το παρελθόν για το μέλλον.

Είναι να γνωρίζουμε τι είναι αναγκαίο ως πρώτο πράγμα, δεύτερο, τρίτο και ούτω καθεξής. Ο Μαρξ και ο Λένιν το γνώριζαν. Και επέλεξαν εκείνο που κατά τη γνώμη τους έπρεπε να μεταφερθεί από τους επαναστάτες πέρα από την επανάσταση (ο Δάντης, ο Σέξπιρ, ο Δαρβίνος, τα αρχαία ελληνικά αγάλματα, η λαϊκή ηθική και, ανάμεσα στα άλλα, το «Πόλεμος και ειρήνη»). Ξέρουμε ότι κάπου έκαναν λάθος, ότι η ιστορία, και όχι άδικα, κατέστρεψε πολλά από όσα έπρεπε, κατά τη γνώμη τους, να σωθούν, και διατήρησε πολλά από την παλιά ντροπή. Να γιατί εμείς την αναζητάμε, μια παράδοση, αρκετά πέρα από τον χρόνο και τις προσταγές που μας ορίζει.

Θυμίζουμε ότι η παράδοση δεν βρίσκεται σ' έναν κατάλογο μεγάλων ανδρών ούτε σε μια σκοτεινή βιβλιοθήκη, ούτε σε μια επιμελημένη φιλολογική έκδοση, ούτε σε μια άρτια μουσική εκτέλεση. Δεν καταναλώνει ένα φευγαλέο δείπνο με θέα την Ακρόπολη, ούτε παραθέτει δείγματα κοινοβουλευτικής ευφράδειας, δεν βρίσκεται σ' ένα χειροποίητο ύφασμα, ούτε στην ετήσια έκθεση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος και πολύ περισσότερο ούτε -αν και ο Μπρεχτ το πίστευε- σ' ένα καλό, γευστικό γαλλικό τυρί.

Η πολιτισμική παράδοση είναι μια συγκεκριμένη αίσθηση της μετάβασης: από το χθες (ή τους αιώνες που πέρασαν) στο αύριο (ή στους αιώνες που θα έρθουν), από τη ζωή στον θάνατο, από την αρρώστια στην υγεία, από τον πατέρα στον γιο και από τον γιο στα εγγόνια, από την αγάπη στο μίσος και αντίστροφα. Είναι μια αίσθηση που όλοι μπορούν να έχουν και που από όλους μπορεί να αφαιρεθεί, είναι μια αίσθηση αυτού που είναι συνειδητό κι εκείνου που δεν είναι, της ιστορίας και της μη ιστορίας. Είναι αίσθηση της ανάγκης να προετοιμάζει για τους άλλους, για όλους τους άλλους, τις συνθήκες ώστε η χρήση της αξίας, δηλαδή των διαφορών και του κριτηρίου που τις συνοδεύει, να μην επιδέχεται λήθη ή διακοπές μεγαλύτερες από εκείνες που είναι χρήσιμες να παράγουν ένα πιο υψηλό συναίσθημα της ποιότητας και των καθηκόντων της παράδοσης.

Η πολιτισμική παράδοση δεν είναι ορθολογική και επιστημονική γνώση, αν και, χωρίς την τελευταία, δεν είναι τίποτε άλλο από ένα διακοσμητικό στοιχείο και μια τελετουργική σκληρότητα. Η ορθολογική και επιστημονική γνώση μάς δίνει την αλήθεια. Η εξάσκηση της παράδοσης, ως καθήκον-αξία, μας δίνει την αλήθεια. Στον Νίτσε, κι αυτό είναι γνωστό, η συγκεκριμένη λέξη προξενούσε σχεδόν απέχθεια, αποτροπιασμό. Πράγματι, ονόμαζε το «πράγμα» με ένα άλλο όνομα, για το οποίο θα κοκκίνιζαν οι τελευταίοι προοδευτικοί του συγκάτοικοι. Την ονόμαζε αιωνιότητα, βαθιά αιωνιότητα.

Ομως, χτυπά το τηλέφωνο. Είναι από το εργαστήριο κάποιων «τεχνικών και ειδικών». Καλούν από κάποιο από τα καλύτερα ερευνητικά κέντρα του κόσμου για να μας πληροφορήσουν «επιστημονικά» ότι η αλήθεια είναι μια μεταφυσική ψευδαίσθηση.

* Ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κιμάς γαρίδας και... 1821
Για τα διακόσια χρόνια από το 1821 το μόνο εξεζητημένο έδεσμα που απόλαυσαν οι υψηλοί προσκεκλημένοι (και απόγονοι) των προστάτιδων δυνάμεων είναι ο κιμάς γαρίδας! Κατά τα άλλα, το μενού περιελάμβανε ταπεινά...
Κιμάς γαρίδας και... 1821
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Επανάσταση και ο Μακρυγιάννης
Ας τον θυμηθούμε λοιπόν σήμερα, με αποσπάσματα από τα ίδια τα γραφτά του. Κλείνοντας κάποια «κενά» που μπορεί να υπάρχουν, δυστυχώς, στις φετινές επίσημες εκδηλώσεις...
Η Επανάσταση και ο Μακρυγιάννης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το αφήγημα του 1821: κριτική ή επιβεβαίωση;
Η επέτειος των 200 χρόνων από την Επανάσταση είναι πρόκληση να αναμετρηθούμε όχι απλώς με το ιστορικό παρελθόν μας, αλλά με τον καταστατικό μύθο της ελληνικής εθνικής ταυτότητας.
Το αφήγημα του 1821: κριτική ή επιβεβαίωση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικός διχασμός στα χρόνια του Μπάιρον
Σχεδόν διαχρονικό πρόβλημα των Ελλήνων ο εθνικός διχασμός, που και σήμερα επιχειρείται από τις δυνάμεις της Δεξιάς, στο όνομα της Μακεδονίας. Ακόμα και στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, που απαιτούσε τη...
Εθνικός διχασμός στα χρόνια του Μπάιρον
ΑΠΟΨΕΙΣ
2019, έτος σημαντικών επετείων
Στην αρχή κάθε χρονιάς σημειώνουμε ποιες επετείους θα τιμήσουμε με την παρέλευση στρογγυλού αριθμού ετών κατά προτίμηση. Εχουμε λοιπόν και λέμε για το 2019: 100 χρόνια από την έναρξη της καταστροφικής...
2019, έτος σημαντικών επετείων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μπλανκιστής «Μπάιρον της Κρήτης»
Λίγοι γνωρίζουν ποιος ήταν ο Γκουστάβ Φλουράνς, ο Γάλλος επαναστάτης που πολέμησε στην Κρήτη του 1866 για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού και την ένωση με την Ελλάδα. Ηρθε στα 1864 στην Αθήνα, μαζί με τον...
Ο μπλανκιστής «Μπάιρον της Κρήτης»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας