Στις 19 Απριλίου συμπληρώθηκαν 193 χρόνια από τον θάνατο του κορυφαίου των φιλελλήνων, λόρδου Βύρωνα, ημέρα που έχει καθιερωθεί από το 2008 ως Ημέρα Φιλελληνισμού και Διεθνούς Αλληλεγγύης.
Λίγοι γνωρίζουν στη χώρα μας ότι ο λόρδος Βύρων εμπνεόταν από τις ιδέες του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, γι’ αυτό ήταν πολέμιος κάθε τυραννίας και υπέρμαχος των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Με την παρθενική του ομιλία στη Βουλή των Λόρδων (27/2/1812) υπήρξε καταπέλτης εναντίον νομοσχεδίου της βρετανικής κυβέρνησης που προέβλεπε τη θανατική καταδίκη για τους εξεγερμένους κλωστοϋφαντουργούς του Νότινγκαμ που διεκδικούσαν το δικαίωμα στην εργασία.
Ενεργός επαναστάτης έγινε ο Μπάιρον, πριν από 200 χρόνια, όταν έφυγε οριστικά από την πατρίδα του, επισκεπτόμενος διαδοχικά την Ελβετία, την Ιταλία –όπου έδρασε επί έξι χρόνια υπέρ του κινήματος των Καρμπονάρων– με τελικό προορισμό την Ελλάδα.
Ο αντιμιλιταρισμός του Μπάιρον εκφράστηκε και με τις δράσεις που ανέπτυξε διαμένοντας στο Μεσολόγγι (1823–24), υπέρ προσφύγων και απελευθέρωσης αιχμαλώτων. Για παράδειγμα, έκανε διάβημα στον Τούρκο διοικητή της Πάτρας, Γιουσούφ Πασά, γράφοντας: «Θα παρακαλέσω την Υψηλότητά Σας να μεταχειριστεί με ανθρωπισμό κάθε Ελληνα που θα πέσει στα χέρια των μουσουλμάνων, αφού η φρίκη του πολέμου είναι αρκετή από μόνη της, χωρίς να προστεθεί η εν ψυχρώ σκληρότητα από τη μια ή την άλλη πλευρά…».
Στο ουμανιστικό του έργο δεν έκανε διακρίσεις ανάμεσα σε Ελληνες και Τούρκους, όπως προκύπτει από επιστολή του στον Βρετανό πρόξενο στην Πρέβεζα: «Οταν ήρθα στην Ελλάδα, ένας από τους κύριους στόχους μου ήταν ν’ απαλύνω κατά το δυνατόν τα δεινά ενός πολέμου τόσο ανελέητου όσο ο σημερινός.
Οταν πρόκειται για τα κελεύσματα της φιλανθρωπίας, δεν γνωρίζω διαφορά ανάμεσα σε Τούρκους και Ελληνες. Αρκεί αυτοί που χρειάζονται συμπαράσταση να είναι άνθρωποι». Οι γραμμές αυτές κλείνουν μέσα τους τον ορισμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων που αφορούν κάθε άνθρωπο και είναι οικουμενικά.
Με αυτά τα δεδομένα δεν είναι τυχαίο ότι ο Μπάιρον αναγνωρίστηκε ως ποιητής της ελευθερίας και πολέμιος κάθε τυραννίας από σύγχρονους μεγάλους ομοτέχνους του, σαν τον Γκέτε και τον Βίκτορα Ουγκό, ενώ και κατοπινά, ο Ρώσος συγγραφέας Μαξίμ Γκόργκι έγραψε: «Ο Μπάιρον ήταν ο μεγαλόπνοος ποιητής που αφιέρωσε όλες του τις δυνάμεις για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τους τυράννους».
* Πρόεδρος του Συνδέσμου Μπάιρον για τον Φιλελληνισμό και τον Πολιτισμό
