Σημειώσεις από το πουθενά

1. Με την υπόθεση του Πύργου σφίγγεται το στομάχι σου και το κεφάλι σου. Οχι, δεν είναι η κακιά στιγμή. Είναι ο κακός μας ο καιρός σε επίπεδο μέριμνας και περιορισμών σε άτομα που έχουν παρόμοιο παραβατικό παρελθόν. Αδιανόητο τέλος. Αντίο, εντεκάχρονη ψυχούλα.

2. Η γλώσσα μας είναι ο χαρακτήρας μας.

3. Το να στέκεσαι στο ύψος των αδυναμιών σου δεν είναι κάτι αυτονόητο (είτε πρόκειται για πραγματικές, είτε για φαντασιωτικές αδυναμίες).

4. «Ο,τι είναι να καεί είναι σαν να έχει ήδη καεί». Ταλμουδική ρήση. Είτε την αφουγκραστείς ψυχαναλυτικά, είτε πολιτικά, είτε πρακτικά, έχει μια τρομακτική ακρίβεια – που μόνο στα καθοριστικά σου ενύπνια συναντάς.

5. Κάποτε με είχαν ρωτήσει: «Θέλετε να γράφετε καλά βιβλία ή να είστε ευτυχισμένος;» Απάντησα: «Αν ήθελα να ήμουν ευτυχισμένος δεν θα έγραφα (αν έχω γράψει καλά βιβλία). Ωστόσο, κάποια διαστήματα, είχα ένα πλαίσιο γαλήνης και πληρότητας, όταν έγραφα. Καθοριστικό στοιχείο, κρίσιμο και αναγκαίο».

6. Οι καλύτερες μέρες (και νύχτες) είναι μπροστά μας. Αρκεί να παρακάμψουμε εξωραϊσμούς του παρελθόντος. Δεν είναι εύκολο. Στην ανάγκη ας νοσταλγήσουμε το μέλλον μας.

7. Ο συγγραφέας (ο δημιουργός γενικότερα) ασκείται στην κατανόηση, στην εγγύτητα και στην απόσταση, ώστε να αφουγκραστεί ακριβέστερα τους χαρακτήρες του και να φωτίσει το αντιφατικό σύμπαν τους. Γι’ αυτό απορώ με ομότεχνους οι οποίοι εκτός σελίδας εμφανίζονται αλαζονικοί, αδιάλλακτοι, ανυποχώρητοι. Η γραφή σε αλλάζει και στη ζωή.

8. Καθαρίζω αγγουράκια και θυμάμαι τη μαμά μου που έβαζε φλούδες στο μέτωπο του μπαμπά μου που ήταν ξαπλωμένος στον καναπέ της κουζίνας, επειδή είχε πονοκέφαλο. Καλοκαίρι ήταν και τότε. Και βουρκώνω. Για όλους και για όλα. Ακόμη και για τον χρόνο, τον ασυγκίνητο.