Εν έτει 2024, αναχρονιστικά και βαθιά σεξιστικά ερωτήματα, όπως π.χ. εάν «η θέση της γυναίκας είναι στο σπίτι», προφανώς δεν θα έπρεπε να έχουν καμία θέση στον δημόσιο διάλογο σε μια σύγχρονη δημοκρατική χώρα. Θα έπρεπε να είναι προ πολλού και εμπράκτως απαντημένα.
Είναι ωστόσο αυτό το ερώτημα, μαζί με ένα δεύτερο περί ταύτισης των εννοιών της οικογένειας και του γάμου, που τίθενται σήμερα στην κρίση των Ιρλανδών ψηφοφόρων. Σημειολογικά ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας καλούνται να εγκρίνουν με δημοψήφισμα τροπολογίες για αυτές τις δύο απαρχαιωμένες διατάξεις του ιρλανδικού Συντάγματος, αμφότερες κατάλοιπα της δεκαετίας του 1930.
Αντί όμως οι νέες προτάσεις να αποτελέσουν ένα συλλογικό βήμα προς τα εμπρός και στον 21ο αιώνα, έχουν βαθύνει με τη θολή διατύπωσή τους τον διχασμό σε μια ευρωπαϊκή χώρα αντίθετων ταχυτήτων, μεταξύ προοδευτισμού και συντηρητικού καθολικισμού.
Δεν έγκειται μόνο στις αντιδράσεις όσων βλέπουν θεωρίες… συνωμοσίας πίσω από την προτεινόμενη διεύρυνση του όρου «οικογένεια» και σε «σχέσεις με διάρκεια» εκτός γάμου (σημειωτέον η Ιρλανδία έχει εγκρίνει τους γάμους ομοφύλων από το 2015, η πρώτη παγκοσμίως μέσω δημοψηφίσματος).
Διχάζει κυρίως η πρόταση τροπολογίας για την έτερη διάταξη, γνωστή ως ρήτρα «γυναίκα στο σπίτι». Μέχρι και σήμερα λίγο-πολύ ορίζει ότι είναι καθήκον των γυναικών να φροντίζουν τα μέλη της οικογένειας και ως εκ τούτου, το κράτος «θα προσπαθεί να διασφαλίζει πως οι μητέρες δεν θα υποχρεωθούν, λόγω οικονομικής ανάγκης, να ασχοληθούν με την εργασία».
Στη νέα προτεινόμενη διατύπωση η ευθύνη της φροντίδας αποδίδεται σε όλα τα μέλη μιας οικογένειας, χωρίς διακρίσεις φύλου. Τι γίνεται όμως με τις ευθύνες του κράτους; Και δη απέναντι σε οικογένειες χαμηλόμισθων, με μέλη ηλικιωμένους, ασθενείς ή ΑμεΑ; «Θα αγωνιστεί να υποστηρίξει αυτή την παροχή», αναφέρεται λακωνικά στο νέο κείμενο.
Εύλογα υπάρχουν έντονες αντιδράσεις. Με αυτά και με άλλα, οι υφιστάμενες αναχρονιστικές συνταγματικές διατάξεις υπάρχει κίνδυνος να παραμείνουν σε ισχύ, σε ένα κοινωνικό πισωγύρισμα… με τη «βούλα».
