Το μέλλον μιας «επίχρυσης» Μεταπολίτευσης

«Εκτός από τα ακίνητα σήμερα έχουμε ήδη ιδιωτικά κεφάλαια 5 δισ. σε χρυσές λίρες», είπε ο Βαγγέλης Βενιζέλος στην παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του Τάσου Γιαννίτση.

Και μετά αυτή την κοινωνιολογική (και όχι οικονομική) παρατήρηση -δείγμα της νεοελληνικής κουλτούρας για αποθησαύριση- μας προειδοποίησε δείχνοντας τα δημοσιονομικά μεγέθη του εγκεκριμένου πολυετούς δημοσιονομικού προγράμματος. Μεγέθη φυσικά προβολικά στο μέλλον, όπως π.χ. το συγκλονιστικό στοιχείο: ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου (επενδύσεις) με τις οικοδομές μέσα (σημ.: και ειλικρινά απορώ και εγώ πώς δεν απασχολεί κανέναν αυτό): από 10,2% το 2026 -οπότε και τελειώνει το Ταμείο Ανάκαμψης- φθίνει σταδιακά και φτάνει ως πρόβλεψη στο 0,8% το 2029. Με αυτό το extrapolation που έδειξε ο Βενιζέλος (και ένα σωρό άλλα μεγέθη που φθίνουν σε επίπεδο επίσημων παραδοχών) πραγματικά έχει δίκιο ότι αυτή η χώρα «υπνοβατεί»…

Κάποιος θα μιλήσει για την πιθανή στόχευση του Βενιζέλου να γίνει πρωθυπουργός. Ας είναι. Δεν νομίζω να υπάρχει ικανότερος αναγνώστης των προσομοιώσεων και των παραδοχών, των προβολών στο μέλλον εκείνων των υποθέσεων που η τωρινή κυβέρνηση (και η κοιμωμένη αντιπολίτευση) αποφεύγουν να ερμηνεύσουν.

Η χώρα δεν πρόκειται να καταστραφεί οικονομικά. Αλλά δεν κατανοούμε το πώς (μετά τον διεθνώς εξαγόμενο τραμπισμό, αυτόν τον οικονομικό βολονταρισμό του δήθεν ρεαλισμού) θα βαδίσουμε στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Ο Βενιζέλος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου επειδή ξέρει (τα χειρίστηκε μέσα στην κρίση) τα μεγέθη και κυρίως τη δυναμική τους στον συμπυκνωμένο χρόνο μπροστά μας (διότι αυτή είναι η σωστή έννοια που θα έπρεπε να είχαμε ενσωματώσει στο δημοσιονομικό μας πανοπτικό – και στο ερμηνευτικό του σκεπτικό). Σιχαίνεται ο Νεοέλληνας τους αριθμούς, τις χρονοσειρές και το προβλεπτικό μοντέλο, ενώ έχει αλλεργία στον μακροοικονομικό σχεδιασμό.

Και φυσικά αντιπαθεί ανθρώπους σαν τον Βενιζέλο ή τον τεχνοκράτη Γιαννίτση, αλλά τα δεδομένα είναι δεδομένα: η επίσημη κυβερνητική παραδοχή αποτυπωμένη στο δημοσιονομικό πλάνο είναι ότι δεν μπορεί να τρέξει η χώρα γρηγορότερα – και μάλιστα θα επιβραδύνει.

Παρά τα logistics και τα mega servers, με τα cloud based centers, η αλήθεια είναι μία (εκτός από το έντονο δημογραφικό ζήτημα): οι ιδιωτικές επενδύσεις πολύ απλά δεν προβλέπεται ν’ αυξηθούν. Και το οριακά ανερχόμενο ΑΕΠ -άρα και το διαθέσιμο εισόδημα- θα στηριχθεί ξανά στο γνωστό μοτίβο: τουρισμός, real estate και ελαφρώς μειούμενη όμως ιδιωτική κατανάλωση (τώρα είναι πληθωριστική).

Επειδή όλοι σε αυτόν τον τόπο βολεύονται με την καραμέλα ότι «δεν παράγουμε», καλό είναι -μετά τα όσα περάσαμε – να ξέρουμε τι μας γίνεται. Και επειδή το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας δεν είναι από παρθενογένεση, το ζήτημα είναι το εξής: δεν επενδύουν οι έχοντες σε νέες βιώσιμες δουλειές, με νέες θέσεις εργασίας και παραγωγικό μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα. Και φυσικά, προτιμώντας τα όπλα και τα εξοπλιστικά, ούτε το κράτος τολμά να επενδύσει έστω σε δημόσιες υποδομές που θα τραβήξουν ιδιωτικά κεφάλαια.

Περιμένουμε πάλι τον μικρομεσαίο οικογενειάρχη να ρίξει στην αγορά τα 20-30 χιλ. του ΕΣΠΑ (αν θα υπάρξει) ή των οριακών κερδών του από τους πληθωριστικούς τζίρους, αφού οι τράπεζες έκλεισαν τις στρόφιγγες. Κατά τα άλλα: γράψαμε ιστορικό ρεκόρ κερδών και μερισμάτων στις μεγάλες εισηγμένες βιομηχανίες. Αλήθεια τώρα, αν αυτό μπροστά μας (υπερχρεωμένοι ως Δημόσιο και ιδιώτες) δεν είναι «κρίση υπερσυσσώρευσης», τότε τι ακριβώς είναι;