Στη «Μύγα» του Παντελή Καλιότσου (αλληγορία του ’58 που καταχωρίστηκε στην εφηβική λογοτεχνία) η κουτσουλιά μιας μύγας σε επίσημο έγγραφο της Δημοκρατικής Δικτατορίας του θείου Προκόπη του Καλλιγράφου προς τη γειτονική της Δικτατορική Δημοκρατία του Αλλήθωρου Θεοδοσόφ αλλάζει το νόημα και οδηγεί σε πολεμική σύρραξη. Ετσι μια γενιά εφήβων αντιλήφθηκε πόσο, στα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια, όταν διακυβεύονται η εθνική ασφάλεια και η ειρήνη, τα πάντα πρέπει να διπλοτσεκάρονται.
Στο αριστούργημα του Κιούμπρικ Dr. Strangelove («SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα», 1964), μ’ έναν αξεπέραστο Πίτερ Σέλερς σε τριπλό ρόλο, γελάσαμε πικρά παρακολουθώντας πώς ένας συνδυασμός αλαζονείας, παραλογισμού, κακής επικοινωνίας, στρατόκαυλων εμμονών και πολιτικής ανεπάρκειας μπορεί να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτη διαπλανητική καταστροφή.
Στο In The Loop («Πόλεμος εκτός προγράμματος», 2009) του Ιανούτσι ο Τομ Χολάντερ, ως «Σάιμον Φόστερ», υπουργός Διεθνούς Ανάπτυξης του Ηνωμένου Βασιλείου, προκαλεί από άγνοια και κακούς υπολογισμούς μια γιγαντιαία παρεξήγηση, αποκαλύπτοντας πόσο λανθασμένη επιλογή είναι όταν η πολιτική παράγεται από λίγους υψηλόβαθμους αξιωματούχους που, χάρη στο lobbying, μπορούν να οδηγήσουν μια κυβέρνηση σε ολέθριες επιλογές.
Από τη μύγα του Καλιότσου, τον Πίτερ Σέλερς και τον Σάιμον Φόστερ μέχρι τους Ρώσους φαρσέρ η απόσταση είναι μικρότερη απ’ όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Η τεχνολογία άλλαξε, όχι όμως και η ανθρώπινη αφέλεια. Και όταν εκείνος που έχει αποστολή να προστατεύει την εθνική ασφάλεια αποδεικνύεται ευάλωτος σε μια τόσο στοιχειώδη εξαπάτηση, η σάτιρα παύει να είναι λογοτεχνικό είδος και μετατρέπεται σε κυβερνητική τραγωδία.
