Λίγους μήνες μετά την επιστροφή του στην εξουσία την άνοιξη του 1958, ο στρατηγός Ντε Γκολ πρότεινε και επικύρωσε με δημοψήφισμα νέο Σύνταγμα που καθιστούσε πανίσχυρη την εκτελεστική εξουσία. Σε περίπτωση γενικευμένης αποσταθεροποίησης, το άρθρο 16 του νέου Συντάγματος έδινε ανεξέλεγκτες υπερεξουσίες στον πρόεδρο.
Το άρθρο 49, παράγραφος 5, προέβλεπε ότι η κυβέρνηση μπορεί όταν καταθέτει ένα νομοσχέδιο να το επικαλεστεί. Αν μέσα σε 48 ώρες δεν ανατραπεί με πρόταση μομφής η κυβέρνηση, τότε το νομοσχέδιο εγκρίνεται χωρίς ψηφοφορία!
Αυτό δεν είναι συνταγματική μεταρρύθμιση, αλλά ένα «διαρκές πραξικόπημα», έσπευσε τότε να σχολιάσει ο Μιτεράν.
Οταν το 1997 το παντοδύναμο τότε Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας απέλυσε με ένα φαξ την υπό τον Ερμπακάν κυβέρνηση συνασπισμού, πολλοί συνταγματολόγοι και αναλυτές μίλησαν για «μεταμοντέρνο πραξικόπημα».
Το δικαστικό πραξικόπημα που άλλαξε την ηγεσία του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος είναι μια χωρίς προσχήματα προειδοποίηση του Ερντογάν προς τους αντιπάλους του ότι είναι αποφασισμένος να διασφαλίσει τρίτη πενταετή θητεία, αδιαφορώντας για το όποιο πολιτικό κόστος εντός και εκτός συνόρων. Εύλογα τίθεται το ερώτημα αν η Τουρκία βαδίζει προς ένα χωρίς προσχήματα μονοκομματικό καθεστώς, μια μονόδρομη με τα σημερινά δεδομένα επιλογή. Η αυταρχική εκτροπή μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 είναι ασύμβατη με οποιαδήποτε εκδοχή εναλλαγής στην εξουσία. Οι ισορροπίες στην πολιτική σκηνή της Τουρκίας είναι οριακές, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διερευνηθεί το εάν μια συμφωνία κυρίων ανάμεσα στο ΑΚP και το CHP για τους κανόνες του παιχνιδιού θα μπορούσε να συμβάλει στην εκτόνωση της εκρηκτικής έντασης που κυριαρχεί.
Τούτων λεχθέντων, το κεμαλικό CHP μέχρι και πριν από λίγα χρόνια ήταν η πολιτική βιτρίνα του βαθέος κράτους, ένα κόμμα εξουσίας που είχε την αλαζονεία των μονοκομματικών καθεστώτων της Βόρειας Αφρικής και της Κεντρικής Ασίας. Θέλει, και αν ναι, μπορεί ο Ερντογάν να προετοιμάσει τη διαδοχή του;
Με τα σημερινά δεδομένα, όποιος πάρει το χρίσμα από τον Ερντογάν κινδυνεύει να καεί πρόωρα, καθώς δεν θα έχει περιθώριο διαφοροποίησης από τον μέντορά του ο οποίος θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να τον αποκεφαλίσει.
Με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπό δικαστική κατάσχεση, δύο μεταβλητές θα μπορούσαν να βραχυκυκλώσουν την εύθραυστη παντοδυναμία του Ερντογάν.
Πρώτον, μια επιδείνωση της υγείας του, ένα σενάριο που διακινείται σχεδόν από την πρώτη μέρα της ανόδου του στην εξουσία.
Δεύτερον, μια ανάφλεξη στο Κουρδικό εντός και εκτός συνόρων να οδηγήσει σε οριστικό ναυάγιο την πολυετή διαπραγμάτευση Ερντογάν – Οτσαλάν με στόχο τη συνολική πολιτική επίλυση.
Τέλος, η επένδυση του Ερντογάν στη «χημεία» του με τον Τραμπ δεν φαίνεται να είναι η μαγική λύση στα εσωτερικά και εξωτερικά του αδιέξοδα.
-320x213.png)
