Μιλώντας ο «υπουργός Δικαιοσύνης» στην πρωινή εκπομπή του ΣΚΑΪ με τους δημοσιογράφους Δ. Οικονόμου και Ακη Παυλόπουλο, που επί μέρες εκτόξευαν χολή και ψέματα για την απόλυση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου («να σαπίσουν στη φυλακή!» κ.ά.), επιχειρηματολόγησε υπέρ της αναίρεσης του βουλεύματος, ισχυριζόμενος ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «έκανε τα ισόβια 20 χρόνια, ενώ αυτός άλλαξε τον νόμο στα 25»!
Η διάταξη του Ποινικού Κώδικα που εισήγαγε για πρώτη φορά τα 25 χρόνια ως ελάχιστη πραγματική έκτιση ποινής για τους πολυϊσοβίτες ήταν διάταξη του Νέου Π.Κ. του ΣΥΡΙΖΑ, που μπήκε σε εφαρμογή λίγο πριν από τις εκλογές του 2019. Ωστόσο με ρητή διάταξη του Νέου Κώδικα, στο άρθρο 465, για τις πράξεις που τελέστηκαν πριν από τη θέση σε ισχύ του νέου θα εφαρμόζονταν οι διατάξεις του προϊσχύσαντος. Η αναδρομική εφαρμογή της επιβαρυντικής διάταξης, που υποστήριξε ο κ. Φλωρίδης, δεν είναι δυνατή.
Και αυτό θα ήταν αυτονόητο για κάθε δίκαιο και όχι χειραγωγούμενο δικαστικό σύστημα, καθώς μια αντίθετη άποψη θα αντέβαινε στις βασικές Αρχές του Ποινικού Δικαίου και την πάγια νομολογιακή ερμηνεία τους και παραβιάζει το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα (άρθρο 15), την ΕΣΔΑ (άρθρο 7), τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (άρθρο 45) και τη νομολογία του ΕΔΔΑ που θεωρεί παραβίαση του άρθρου 3 (βασανιστήριο) ισόβιες ποινές που δεν επιδέχονται αναθεώρηση.
Η εκδοχή της «αρρύθμιστης περίπτωσης» που υιοθετήθηκε για να στηρίξει την αναδρομική εφαρμογή και την αναίρεση του βουλεύματος είναι δικονομικό τέχνασμα που προσβάλλει αυτούς που το επινόησαν και ταΐζει τα παπαγαλάκια της γραμμής «να σαπίσουν στη φυλακή». Οπως διαχρονικά επισημαίνεται από τους μεγάλους ακαδημαϊκούς, η μακρόχρονη διατύπωση της διάταξης για την «ισόβια ποινή», όπως είχε μέχρι πριν από την τροποποίησή της, αποκαλύπτει ότι ο νομοθέτης συνειδητά επέλεξε την ίδια μεταχείριση στη μία και στις πολλές ποινές ισοβίων και «δεν αποτέλεσε μία ακούσια παράβλεψη, αλλά μια συνειδητή και ηθελημένη δικαιοπολιτική επιλογή», καθώς «η ποινή της ισόβιας κάθειρξης, είτε μία φορά επιβληθεί είτε πολλές, με έναν τρόπο και μία φορά εκτελείται». Ο άνθρωπος μία ζωή έχει, όχι 17.
Ετσι ο Ιωάννης Ε. Μανωλεδάκης σημειώνει ότι μια άλλη ερμηνεία μπορεί να είναι επιτρεπτή μόνο «στο μέτρο που περιορίζει τις δυσμενείς συνέπειες των ποινικών κανόνων. […] Η αναλογία μόνο in bonam partem είναι δυνατή». Αντίστοιχα, κατά τον Ν. Χωραφά, «αληθή κενά του ποινικού δικαίου προς θεμελίωσιν ή επαύξησιν του αξιοποίνου δεν υπάρχουν […]». Κατά τον ίδιο τρόπο και ο Ν. Ανδρουλάκης μιλά για «δικαστική αυθαιρεσία».
Αιφνίδια, το 2018, η άποψη ενός πρώην εισαγγελέα σ’ ένα υπαγορευμένο άρθρο σκοπιμότητας, που προβλήθηκε εκτεταμένα, εισήγαγε για πρώτη φορά (και μόνη) στη θεωρία την έννοια της «αρρύθμιστης περίπτωσης», υποστηρίζοντας στη βάση αυτής τον αποκλεισμό των πολυϊσοβιτών από κάθε δικαίωμα. Αιτία και στόχος ήταν τότε ο Δημήτρης Κουφοντίνας και το δικαίωμά του σε άδεια. Ο Αρειος Πάγος, τότε, κατέρριψε αυτήν την εκδοχή με το βούλευμα 1001/2019 δικαιώνοντας τον Δ. Κουφοντίνα.
Η διαφορετική ερμηνεία του νόμου που επιδιώχθηκε τότε με στόχο τον συγκεκριμένο κρατούμενο υιοθετήθηκε 3 χρόνια αργότερα από μόνα τα δικαστικά συμβούλια μιας μόνης περιοχής της χώρας, της Λαμίας, που αποφάσισαν αυθαίρετα το 2023 ότι η διάταξη των 25 χρόνων θα εφαρμόζεται αναδρομικά στους κρατουμένους της φυλακής του Δομοκού. Γιατί; Γιατί εκεί κρατείτο από το 2021 ο Δημήτρης Κουφοντίνας. Ολα τα δικαστικά συμβούλια σε όλη την υπόλοιπη χώρα συνέχισαν να εφαρμόζουν το άρθρο 465ΠΚ.
Με συνεχείς προτάσεις εισαγγελείς σε σωρεία άλλων περιπτώσεων έκριναν με τον ίδιο τρόπο. Αρεοπαγιτικές εισαγγελικές γνωμοδοτήσεις επισήμαιναν τη δεσμευτικότητά τους (ιδτ 5/2019 και 6/2020). Με εκτεταμένη αρθρογραφία άξιων εισαγγελέων και δικαστών (Παν. Μπρακουμάτσου, Μιχ. Μαργαρίτη, Νικολάου Μύτη κ.ά.) υποστηρίχτηκε η ίδια άποψη. Με σειρά από βουλεύματα αποφυλακίστηκαν καταδικασμένοι σε πολλές φορές ισόβια μετά 19 ή 20 χρόνια πραγματικής έκτισης. Με σωρεία βουλευμάτων των δικαστικών συμβουλίων του Πειραιά, που απέρριπταν για ιδεολογικούς και άλλους λόγους τις αιτήσεις των καταδικασμένων για την υπόθεση της 17Ν, γινόταν δεκτό ότι η τυπική προϋπόθεση της έκτισης είναι τα 19 έτη.
Μια διαφορετική ερμηνεία σήμερα δεν υπαγορεύεται από τη βαθιά νομική εμβρίθεια των εμπνευστών της, αλλά από την ανάγκη υποταγής στα κελεύσματα μιας αιμοβόρας εκτελεστικής εξουσίας που αγκαλιάζεται με τους γενοκτόνους ναζί που δολοφονούν χιλιάδες αμάχων στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν, που για να ικανοποιηθεί το εκδικητικό μένος απέναντι στους κρατούμενους της 17Ν δεν διστάζει να καταπατά το δίκαιο, να διαστρεβλώνει τους νόμους και να ταπεινώνει τους δικαστές, όταν δεν ταυτίζονται με τις χολερικές της επιθυμίες.
*Δικηγόρος
