Μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται αύριο στην Ιρλανδία, μια χώρα που έχει αρχίσει να ανακάμπτει από την οικονομική κρίση. Ο κυβερνητικός συνασπισμός του κεντροδεξιού Φάιν Γκέιλ (Fine Gael) με τους Εργατικούς πέτυχε να βελτιώσει τα οικονομικά στοιχεία της χώρας, όμως δημιούργησε ρωγμές στη συνοχή της ιρλανδικής κοινωνίας.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν να προηγείται το FG, είναι δύσκολο ωστόσο –από ό,τι φαίνεται- να επαναληφθεί η συνεργασία με τους Εργατικούς και πολλοί βλέπουν πιθανό το σενάριο ενός μεγάλου συνασπισμού με το επίσης κεντροδεξιό, ιστορικό κόμμα Φιάνα Φάιλ (Fianna Fail).
H Αριστερά, με το Σιν Φέιν (Sinn Fein) και άλλους Ανεξάρτητους, έχει αυξήσει σε σχέση με το παρελθόν τα ποσοστά της, όμως όλα δείχνουν πως δύσκολα θα κατορθώσει να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες.
Στο παράξενο πολιτικό τοπίο της Ιρλανδίας μάς ξεναγεί ο ανταποκριτής στην Ελλάδα της εφημερίδας Irish Times, Ντάμιαν Μακκόν Ούλαντ.
⚫ Μπορείς να μας εξηγήσεις τα βασικά χαρακτηριστικά των τριών μεγάλων ιρλανδικών κομμάτων; Ιστορικά προέρχονται από την ίδια μήτρα, είναι αποτέλεσμα του ιρλανδικού απελευθερωτικού αγώνα και του εμφυλίου πολέμου που ακολούθησε;
Τα τρία κόμματα που προηγούνται στον εκλογικό αυτό αγώνα, το Fine Gael (FG), το Fianna Fail (FF) και το Sinn Fein (SF), προέρχονται όλα από το ιστορικό Sinn Fein και αντιπροσωπεύουν τις πολιτικές διαιρέσεις που επήλθαν στην Ιρλανδία τη δεκαετία του 1920, κατά τη διάρκεια και μετά τον απελευθερωτικό πόλεμο με τους Βρετανούς, αλλά και τον εμφύλιο που ακολούθησε.
Το FG προήλθε από προσωπικότητες, όπως ο Μάικλ Κόλινς, που στήριξαν τη συνθήκης ειρήνης με τη Βρετανία, το 1921-22, ενώ το FF ιδρύθηκε από τον Ιμον ντε Βαλέρα, που ήταν ενάντιος με την ειρηνευτική συμφωνία.
Το SF μπορεί κανείς να πει πως αποτελεί κάποια ιστορική συνέχεια του αυθεντικού Sinn Fein, αλλά σήμερα είναι κυρίως ένα κόμμα που ξεπετάχτηκε από την περίοδο των ταραχών στη Βόρεια Ιρλανδία, ως πολιτικό σκέλος του IRA, ειδικά μετά τις απεργίες πείνας της δεκαετίας του 1980.
Παρά το γεγονός ότι το FG αντιπροσώπευε παλιά τους μεγαλοκτηματίες και τους επιχειρηματίες και το FF τους μικρότερους αγρότες και τους εμπόρους, σήμερα δεν υπάρχουν ουσιαστικές ιδεολογικές διαφορές μεταξύ αυτών των δύο κεντροδεξιών κομμάτων, που εκφράζουν τη μεσαία τάξη.
Το SF, από την άλλη, βλέπει τον εαυτό του ως το κόμμα της ιρλανδικής Αριστεράς, αντλεί τους υποστηρικτές του από την εργατική τάξη, την οποία εγκατέλειψαν τα άλλα κόμματα και ιδίως οι Εργατικοί.
⚫ Τα τελευταία χρόνια επισκέφθηκα πολλές φορές την Ιρλανδία. Σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, η οικονομική κατάσταση σήμερα είναι πολύ διαφορετική. Υπάρχει όντως ανάκαμψη ή είναι κάτι επιφανειακό;
Ο κυβερνητικός συνασπισμός του FG με το Εργατικό Κόμμα σίγουρα πιστεύει πως υπάρχει οικονομική ανάκαμψη και αυτό είναι και το προεκλογικό του σύνθημα, «Ας συνεχίσουμε την ανάκαμψη».
Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι αισθάνονται πως η κατάσταση βελτιώθηκε σε αρκετούς τομείς του Δουβλίνου, πίσω από τη βιτρίνα μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας δεν έχουν αισθανθεί την ανάκαμψη αυτή. Η ανεργία σημείωσε πτώση, αλλά αυτό οφείλεται περισσότερο στη μετανάστευση, παρά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Μερικοί αναλυτές –ανάμεσά τους και ο πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ στην Ιρλανδία- λένε πως η ανάκαμψη οφείλεται περισσότερο σε εξωτερικούς παράγοντες παρά σε πολιτικές της κυβέρνησης.
⚫ Το SF είχε υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις την περίοδο της κορύφωσης της οικονομικής κρίσης στην Ιρλανδία. Τώρα πέφτει ξανά. Εχει πάρει αποστάσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ;
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το SF βλέπει τον τελευταίο καιρό τα ποσοστά του να πέφτουν. Παρά το γεγονός ότι το κόμμα υποστήριζε πάρα πολύ τον ΣΥΡΙΖΑ, μετά το δημοψήφισμα του καλοκαιριού στην Ελλάδα, οι αναφορές για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύ περιορισμένες.
Τα κυβερνητικά κόμματα και τα ΜΜΕ επιχείρησαν να υπονομεύσουν την αξιοπιστία του SF, επικεντρώνοντας στην υποστήριξη του κόμματος προς τον ΣΥΡΙΖΑ, που για τη δική τους οπτική υπήρξε καταστροφική την περίοδο της κρίσης.
Από την άλλη, ο Γιάνης Βαρουφάκης και το αφήγημά του γύρω από την κρίση είναι δημοφιλή στις τάξεις των οπαδών του SF και της ευρύτερης Αριστεράς στην Ιρλανδία.
Μεγάλο μέρος των ΜΜΕ υπήρξε βαθιά εχθρικό απέναντι στο SF και αυτό σίγουρα επηρεάζει τη δημοτικότητά του. Από την άλλη, ο αρχηγός του SF, Gerry Adams, ζορίστηκε πολλές φορές στις συνεντεύξεις του με την οικονομική πολιτική του κόμματος και τα στοιχεία, γεγονός που για τους αντιπάλους του δείχνει πως το SF δεν μπορεί κανείς να το εμπιστευθεί στον τομέα της οικονομίας.
⚫ Ποιο είναι το βασικό θέμα που απασχολεί τους Ιρλανδούς πολίτες στις εκλογές αυτές;
Το μεγαλύτερο θέμα στις εκλογές αυτές είναι η έλλειψη προσιτής στέγασης, τα τεράστια προβλήματα στον τομέα της υγείας και η εφαρμογή της φορολογίας σε ό,τι αφορά το νερό.
Ειδικά στο Δουβλίνο, πολλές οικογένειες εργαζομένων δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, καθώς οι τιμές ανεβαίνουν συνεχώς.
Υπάρχει πολύς θυμός για τους ασθενείς που μένουν για πολλές ώρες σε ράντσα σε νοσοκομεία, ενώ αυτοί που έχουν την οικονομική δυνατότητα απολαμβάνουν πολύ καλύτερη περίθαλψη στα ιδιωτικά νοσοκομεία.
Μεγάλη υπόθεση είναι και ο φόρος στο νερό, καθώς τουλάχιστον τα μισά νοικοκυριά αρνούνται να τον πληρώσουν. Το SF και άλλα αριστερά κόμματα έχουν υποσχεθεί πως θα τον καταργήσουν.
