Μηνύματα με πολλούς αποδέκτες (κυβέρνηση, άλλα προοδευτικά κόμματα, εσωτερικό της Νέας Αριστεράς) στέλνει ο πρόεδρος του κόμματος, Αλέξης Χαρίτσης, μέσω της συνέντευξής του στην «Εφ. Συν.». Μιλά, όμως, και για αυτό που απασχολεί όλο τον πλανήτη, την πολεμική όξυνση των τελευταίων ημερών.
● Παρατηρείται το τελευταίο διάστημα, κύριε πρόεδρε, όξυνση στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενωσης και Ρωσίας, κάτι που δίνει επιχειρήματα στους θιασώτες του ReArm Europe. Την ίδια ώρα, η χώρα μας μετατρέπεται σε εργαλείο των αμερικανικών σχεδιασμών (ενέργεια, υποδομές κ.α.). Εσείς πώς προσεγγίζετε την παρούσα γεωστρατηγική συγκυρία;
Η κατάσταση δεν είναι ανησυχητική, είναι τρομακτική. Οταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, μετά την εισβολή της Ρωσίας, αναρωτιόμουν γιατί η ευρωπαϊκή ηγεσία δεν μιλάει καθόλου για την ειρήνη. Σαν να μην υπήρχε η ειρήνη ως ζητούμενο. Σήμερα, έχουμε φτάσει πια στο σημείο που οι ευρωπαϊκές ελίτ προοικονομούν τον πόλεμο. Τα «φέρετρα με σημαίες» – όπως μας το είπε ο κύριος Δένδιας.
Αυτή η ρητορική έχει δύο στόχους. Ενα, την τρομοκράτηση των κοινωνιών: «Μη ζητάτε τίποτα, η πατρίδα κινδυνεύει». Δύο, την εξυπηρέτηση της αμερικανικής ενεργειακής και οικονομικής διείσδυσης στην Ευρώπη. Η Ευρώπη υποκλίνεται στον Τραμπ. Και όλο αυτό το παρουσιάζουν ως κάτι «λογικό». Σκεφτείτε ότι μόλις δύο χρόνια πριν η συζήτηση στην Ε.Ε. αφορούσε το αν και πώς η πράσινη μετάβαση θα γίνει με κοινωνικά δίκαιο τρόπο. Και σήμερα για την ολική στρατιωτικοποίηση της οικονομίας αλλά και της ίδιας της κοινωνίας! Πρόκειται για αντιδραστικό πραξικόπημα σε βάρος της ζωής μας.
«Σήμερα, έχουμε φτάσει πια στο σημείο όπου οι ευρωπαϊκές ελίτ προοικονομούν τον πόλεμο»
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη μετατρέπει τη χώρα σε προπύργιο των αμερικανικών ενεργειακών σχεδιασμών. Προσδένεται στο πανάκριβο αμερικανικό LNG και ταυτίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας με τα συμφέροντα των ρυπογόνων πολυεθνικών του πετρελαίου. Αντί για απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ο κ. Μητσοτάκης εγκλωβίζει τη χώρα σε ακριβές και ξεπερασμένες μορφές ενέργειας με μια επικίνδυνη γεωπολιτική και οικονομική μονομέρεια.
Κάποιος πρέπει να πει την αλήθεια. Και αυτό κάνει η Νέα Αριστερά: καταθέσαμε πρόταση νόμου για απαγόρευση νέων εξορύξεων. Εμείς προτείνουμε έναν άλλο δρόμο: ενεργειακή αυτονομία της χώρας με ανάπτυξη ΑΠΕ με στόχο την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Αυτός είναι ο δρόμος της ειρήνης και της κλιματικής δικαιοσύνης.
● Ποιες, αλήθεια, εκτιμήσεις κάνετε για το εναπομείναν διάστημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη (κυβερνητικές πρωτοβουλίες και αντίδραση της κοινωνίας);
Το υπόλοιπο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη προμηνύεται ως μια περίοδος επιτάχυνσης μιας ήδη παγιωμένης πορείας: περισσότερος αυταρχισμός, μεγαλύτερες ανισότητες και βαθύτερος εγκλωβισμός της χώρας σε μη βιώσιμες πολιτικές.
Στο πεδίο των δικαιωμάτων, κλιμάκωση της καταστολής και ποινικοποίηση της κοινωνικής αντίδρασης. Στην οικονομία και την κοινωνική πολιτική, η Ν.Δ. παγίωσε την κρίση και την ονόμασε «κανονικότητα»: ακρίβεια, στεγαστική ασφυξία, συρρίκνωση και ιδιωτικοποίηση της υγείας και της παιδείας, διάλυση των εργασιακών σχέσεων. Τίποτα δεν θα αλλάξει.
Από την εξωτερική πολιτική έως την ενέργεια και το περιβάλλον, η κυβέρνηση δεσμεύει τη χώρα σε βάθος χρόνων: μονομερής και εθνοκάπηλη εξωτερική πολιτική χωρίς στρατηγικό όφελος αντί για πολυμέρεια. Εξορύξεις, καύση απορριμμάτων, επενδύσεις χωρίς περιβαλλοντικό πλαίσιο, ερημοποίηση της υπαίθρου, brain drain. Και φυσικά κράτος-ΟΠΕΚΕΠΕ: έλεγχος της ροής χρήματος και διαφθορά.
Απέναντι σε όλα αυτά, η κοινωνία βρίσκεται σε οριακό σημείο: η δυσαρέσκεια είναι διάχυτη. Και είναι αυτή που θα καθορίσει τις πολιτικές εξελίξεις του επόμενου διαστήματος.
«Η Νέα Αριστερά να είναι το κόμμα των αιχμών, του σαφούς προγραμματικού λόγου, του ευρύχωρου πολιτικού σχεδίου»
● Συγγνώμη που σας διακόπτω, αλλά την ίδια ώρα η προοδευτική αντιπολίτευση δεν καταγράφει κέρδη, παρά τα οξυμένα προβλήματα των λαϊκών στρωμάτων. Ακούμε για πρωτοβουλίες από σχεδόν όλα τα κόμματα και πρωτοβουλίες δεν βλέπουμε…
Κοιτάξτε, πιστεύω ακράδαντα ότι η Ν.Δ. δεν πρέπει επ’ ουδενί να έχει τρίτη ευκαιρία. Και αυτό που επισημαίνετε είναι η αγωνία μου. Εμείς αναδείξαμε πρώτοι την ανάγκη για ένα πλατύ λαϊκό μέτωπο, κάτι που αποτυπώθηκε στις κοινοβουλευτικές μας παρεμβάσεις και στις προτάσεις που καταθέτουμε συστηματικά. Πρέπει να ξεπεράσουμε αγκυλώσεις και περιχαρακώσεις: η κοινωνία ζητά επίμονα ενότητα στον χώρο της πληθυντικής Αριστεράς.
Μόνο ένας ευρύς, πειστικός πόλος συσπείρωσης με σαφές προγραμματικό πρόσημο μπορεί να αντιπαρατεθεί αποτελεσματικά στη Δεξιά και να εκφράσει αυτούς, τους πολλούς, που αναζητούν πολιτική διέξοδο. Οι άνθρωποι κινητοποιούνται όταν νιώθουν ότι μια δύναμη εκπροσωπεί τα συμφέροντα και τις ιδέες τους. Γι’ αυτό σήμερα προέχει η ενότητα, η ανασυγκρότηση και, κυρίως, οι αναγκαίες αιχμές.
Εκεί θέλω να δω τη Νέα Αριστερά. Και τολμώ να πω ότι ο ρόλος της σε αυτή τη διαδικασία είναι αναντικατάστατος. Να είναι το κόμμα των αιχμών, του σαφούς προγραμματικού λόγου, του ευρύχωρου πολιτικού σχεδίου.
● Εσείς, επί τη ευκαιρία, μιλάτε για Λαϊκό Μέτωπο χωρίς αποκλεισμούς. Μπορούν να έχουν, συνεπώς, θέση η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο Στέφανος Κασσελάκης;
Η πρότασή μου για ένα Λαϊκό Μέτωπο χωρίς αποκλεισμούς αφορά τις δυνάμεις που αυτοτοποθετούνται στον χώρο της Αριστεράς, της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας και της πολιτικής οικολογίας. Επομένως, είναι σαφές νομίζω ότι δεν απευθύνομαι σε δυνάμεις ή πρόσωπα που αντιμετωπίζουν την πολιτική με όρους ευτελούς lifestyle.
Από εκεί και πέρα, μία είναι η βασική προϋπόθεση: προγραμματική συμφωνία.
Δεν μιλάμε για ένα απλό άθροισμα κομμάτων αλλά για κοινό ψηφοδέλτιο στη βάση ενός μίνιμουμ ριζοσπαστικού και εφαρμόσιμου προγράμματος. Οποιος αποδέχεται αυτό το πρόγραμμα και δεσμεύεται σε μια κοινή στρατηγική αλλαγής μπορεί και πρέπει να είναι μέρος του μετώπου.
● Και ποιος θα είναι επικεφαλής του Μετώπου;
Σε ένα μέτωπο προγραμματικής συμφωνίας, η ηγεσία δεν προκαθορίζεται. Προκύπτει. Και προκύπτει από δύο πράγματα: το κοινό πολιτικό σχέδιο και τη συλλογική διαδικασία. Αν αυτά υπάρχουν, τότε έχει νόημα η συζήτηση για τον «επικεφαλής». Αν δεν υπάρχουν, τότε κανένα όνομα δεν έχει σημασία. Δεν θα κάνουμε ένα Μέτωπο για να «χωρέσει» έναν επικεφαλής. Ο επικεφαλής θα συμπυκνώνει την ιδέα, τη λογική του Μετώπου.
● Με την πρότασή σας δεν φαίνεται να συμφωνεί, ωστόσο, η πλειοψηφία των μελών των κομματικών οργάνων της Νέας Αριστεράς. Μπορεί να υπάρξει ενδιάμεση λύση σε θέματα στρατηγικής;
Το ερώτημα για μένα είναι πώς μπορεί ένα αριστερό κόμμα να επιτελέσει τον ρόλο του σε μια εποχή που τα κόμματα συνολικά απαξιώνονται και η αντιπολιτική γιγαντώνεται. Και πώς μπορεί να είναι κοινωνικά χρήσιμο απέναντι στην κυβερνητική λαίλαπα της Δεξιάς. Αρα η διαφωνία δεν είναι πρόβλημα, αρκεί να συναντιόμαστε στο κεντρικό: η Αριστερά σήμερα οφείλει να είναι αποτελεσματική, πειστική και κοινωνικά παρούσα. Σε αυτή τη βάση μπορεί να υπάρξει κοινή πορεία, χωρίς κανείς να απαρνηθεί την ταυτότητά του.
● Σε δύο κρίσιμες ψηφοφορίες, εσείς μειοψηφήσατε. Τι σημαίνει αυτό για εσάς, μπορείτε να υπηρετήσετε ένα πολιτικό σχέδιο με το οποίο διαφωνείτε;
Αγωνίζομαι για ένα πολιτικό σχέδιο που αντανακλά την ιδρυτική και θεμελιακή λογική της Νέας Αριστεράς, όπως επισφραγίστηκε από το περσινό συνέδριο. Που κυρίως όμως αντανακλά μια βαθιά και πιεστική κοινωνική ανάγκη. Η πορεία της Νέας Αριστεράς από εδώ και στο εξής είναι ζήτημα που πρέπει να κριθεί από τα ίδια τα μέλη του κόμματος. Το θεωρώ απολύτως κρίσιμο. Τη Νέα Αριστερά τη φτιάξαμε όλοι και όλες μαζί.
Και για να απαντήσω στο ερώτημά σας: Δεν είναι ούτε ηθικά ορθό ούτε και πολιτικά αποτελεσματικό να ηγείται κάποιος ενός πολιτικού εγχειρήματος όταν ο ίδιος έχει δεύτερες σκέψεις για την κοινωνική του χρησιμότητα. Αν η Νέα Αριστερά αποφασίσει ότι δεν την αφορά το σχέδιο του Λαϊκού Μετώπου, τότε θα πάρω και εγώ τις ανάλογες αποφάσεις. Αλλά πιστεύω ότι δεν είμαστε εκεί.
● Σε δύο ημέρες κυκλοφορεί το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα: τι περιμένετε από αυτό, πώς μπορεί, τέλος, να επηρεάσει τις διεργασίες στον αριστερό και ευρύτερα προοδευτικό χώρο;
Το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα είναι μια αποτίμηση μιας κρίσιμης περιόδου από έναν άνθρωπο που πρωταγωνίστησε σε αυτήν. Αυτό από μόνο του έχει σίγουρα αξία. Αλλά το καθοριστικό για τις όποιες διεργασίες δεν είναι η αναπαράσταση ή έστω η αποκατάσταση του παρελθόντος. Η συζήτηση πρέπει να εστιάζει στο μέλλον. Πώς θα γράψουμε δηλαδή το συλλογικό «βιβλίο» που θα δείχνει τη χώρα που θέλουμε: μια χώρα κοινωνικής ισότητας, καθημερινής δικαιοσύνης και πραγματικής ελευθερίας.
