Τη Σοφία Μπεκατώρου είναι κάπως σαν να την ξέρεις πριν τη γνωρίσεις. Η καταγγελία για την κακοποίησή της απέκτησε τόση δημοσιότητα και εξελίχθηκε με τέτοια δυναμική που θεωρείται σύμβολο του κινήματος MeToo. Διακριτική, σχεδόν αθόρυβη και πολύ ευγενική, στέκεται στο πλευρό των θυμάτων που επιλέγουν να μιλήσουν και τις περισσότερες φορές δεν χρειάζεται να πει πολλά. Αρκεί ένα σκούντημα στην πλάτη και ένα βλέμμα σιγουριάς ότι όλα θα πάνε καλά.
Εχει περάσει ένας χρόνος από τότε που αποφάσισε να μιλήσει δημόσια για την κακοποίησή της και μέσα σε αυτό το διάστημα μπόρεσε να ξεφύγει από την ταμπέλα που της αποδόθηκε, ότι είναι το σύμβολο του κινήματος MeToo, και να δει την ουσιαστική προσφορά της μέσα σ’ αυτό. Τα κατάφερε σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας και το επόμενο βήμα του κινήματος έχει το όνομα: #MeNow_MeToo.
Πρόκειται για μια πλατφόρμα στην οποία μπορεί καθένας και καθεμία να καταγράψει ανώνυμα την εμπειρία κακοποίησης που έχει ζήσει, να ονοματίσει τον δράστη αλλά και το πλαίσιο στο οποίο συνέβη το περιστατικό.
Μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα οι καταγραμμένες μαρτυρίες ξεπέρασαν τις διακόσιες (τέσσερις την ημέρα, κατά μέσο όρο) και τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το φαινόμενο της κακοποίησης συνέβαινε πάντα, συμβαίνει ακόμα και παντού.
Η «Εφ.Συν.» παρουσιάζει σε γράφημα τα αποτελέσματα της ανάλυσης των πρώτων 150 μαρτυριών, από τις οποίες προκύπτει ότι η συντριπτική πλειονότητα των μαρτυριών (96,7%) προέρχεται από γυναίκες που έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση (70,7%).
Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της βίας και η Σοφία Μπεκατώρου απαντούν με πράξεις και δημιουργούν έναν κλοιό προστασίας στα θύματα, το οποίο στο μέλλον θα περιλαμβάνει απλές και γρήγορες διαδικασίες αναφοράς, πρόσβαση στη Δικαιοσύνη οποτεδήποτε το επιλέξουν, άμεση ιατροδικαστική εξέταση και συλλογή στοιχείων τεκμηρίωσης και ταυτοποίησης του δράστη. Στόχος τους είναι να στηρίξουν έμπρακτα όσα θύματα προσπαθούν να απαλλαχτούν από την ντροπή, την ενοχή και τον φόβο που εμείς, η κοινωνία, έχουμε φροντίσει να καλλιεργήσουμε σε εκείνα και όχι στους δράστες.
● Πέρασε ένας χρόνος από τη μέρα που καταγγείλατε δημόσια την κακοποίησή σας. Πόσο σας άλλαξε αυτός ο χρόνος; Ποια ήταν η δυσκολότερη στιγμή του και ποια θα ξεχωρίζατε ως καλύτερη;
Πράγματι, μέσα σε έναν χρόνο άλλαξαν πολλά για μένα, κυρίως εσωτερικά και σε σχέση με το πώς βλέπω τον εαυτό μου και τα πράγματα που θέλω να κάνω. Εχει φύγει ένα τεράστιο βάρος από πάνω μου, το οποίο κουβαλούσα πολλά χρόνια, και πλέον έχω γυρίσει σελίδα. Στόχος μου είναι να μπορέσω να βοηθήσω κι άλλους ανθρώπους να ξεπεράσουν το τραύμα τους και να δημιουργηθεί ένα ευνοϊκότερο πλαίσιο προστασίας των θυμάτων για να μπορούν και αυτά να προχωρήσουν.
Το κίνημα θα πάψει να υπάρχει όταν εμείς θα πάψουμε να είμαστε αλληλέγγυοι
Οι δυσκολότερες στιγμές ήταν ιδιαίτερα τον πρώτο καιρό που με ρωτούσαν συνέχεια και βίωνα ξανά και ξανά την κακοποίησή μου. Μέχρι που κατάφερα να βάλω ένα όριο και άρχισα πλέον, αντί να μιλάω για την εμπειρία μου, να σκέφτομαι πώς μπορώ να βοηθήσω και να στρέψω την προσοχή των ΜΜΕ προς τη σωστή κατεύθυνση, που δεν είναι τι συμβαίνει σε προσωπικό επίπεδο αλλά ποιες πτυχές της προσωπικότητας κάθε ατόμου παραβιάζονται και πώς θα μπορούσαν η κοινωνία και η πολιτεία μας να μας προστατεύσουν από την κακοποίηση.
Οι καλύτερες στιγμές είναι κάθε φορά που νιώθω την αλληλεγγύη. Η επαφή με θύματα και τη δικαστική διαδικασία τους δεν είναι εύκολη, είναι αρκετά ψυχοφθόρα· δεν είναι μόνο λυτρωτική, είναι και επιβαρυντική. Ομως είναι ωραίο να νιώθεις τη ζεστασιά που μπορεί να σου προσφέρει ακόμα κι ένα άγνωστο σε εσένα άτομο. Ιδίως η ζεστασιά των φεμινιστικών οργανώσεων είναι πρωτόγνωρη και θα ήθελα να ευχαριστήσω και το Μωβ και τη Διοτίμα και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας και όλες τις συλλογικότητες που βρίσκονται κοντά σε όσους το έχουν ανάγκη.
● Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας πηγαίνετε το κίνημα MeToo ένα βήμα παραπέρα με τη δημιουργία της πρωτοβουλίας #MeNow_MeToo. Ποιος είναι ο σκοπός της;
Βασικός στόχος είναι, πρώτον, να γίνει μια καταγραφή των κακοποιητικών συμπεριφορών, προσφέροντας τη δυνατότητα της ανωνυμίας στο θύμα. Το δεύτερο είναι η δημοσιοποίηση των φορέων στους οποίους έχει διαδραματιστεί η κακοποίηση, με στόχο αφενός να υπάρχει ένας έλεγχος στο πλαίσιο προστασίας των θυμάτων και αφετέρου να αναδειχθεί το πρόβλημα. Το τρίτο είναι ότι προσπαθούμε να φέρουμε σε επαφή θύματα που έχουν κοινό δράστη, κάτι που δεν γίνεται αυτή τη στιγμή από τη Δικαιοσύνη, και με αυτόν τον τρόπο δίνουμε τη δυνατότητα στα θύματα να ισχυροποιήσουν την καταγγελία τους κατά του θύτη. Απώτερος στόχος του #MeNow_MeToo είναι, με τη μορφή συνεργασιών με δημόσιους φορείς και μη κυβερνητικές οργανώσεις, να παρέχουμε μια ολιστική προσέγγιση στην προστασία των θυμάτων και στην επανένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο, αφού έχουν δεχτεί τη φροντίδα που χρειάζεται για να ξεπεράσουν το τραύμα τους.
● Πώς νιώθει ένα θύμα όταν αποφασίζει να μιλήσει αλλά δεν βρίσκει στήριξη ή δικαίωση; Για παράδειγμα, εσείς έχετε την αμέριστη στήριξη της κοινωνίας αλλά δεν δικαιωθήκατε στις δικαστικές αίθουσες επειδή το αδίκημα που καταγγείλατε έχει παραγραφεί.
Αυτό είναι ένα δευτερογενές τραύμα και είναι μεγάλη η απογοήτευση, ενώ παράλληλα αποθαρρύνει και άλλα θύματα που βλέπουν ότι δεν έρχεται η δικαίωση και έτσι επικρατούν ο φόβος και η σιωπή. Εγώ δεν μπόρεσα να δικαιωθώ και όχι μόνο από τις δικαστικές αίθουσες. Δεν δικαιώθηκα ούτε από τα αρμόδια όργανα που έχει ο αθλητικός χώρος. Αυτό ήταν μεγάλη απογοήτευση για μένα και για συναθλητές μου και είναι μια μάχη που δίνουμε και θα συνεχίσουμε να δίνουμε προκειμένου να προστατευθούν υποψήφια θύματα σε κάθε χώρο.
● Σας χαρακτήρισαν ως τη γυναίκα που έβγαλε την τάπα του βόθρου. Σας βαραίνει ότι είστε σύμβολο ενός κινήματος και ως εκ τούτου αποδέκτρια δεκάδων καταγγελιών;
Το μόνο που με βαραίνει είναι να μην μπορώ να βοηθήσω ουσιαστικά τα θύματα. Η δύναμη του κινήματος δεν είμαι εγώ, την καταμεριζόμαστε όλα τα θύματα και αυτό είναι και το όμορφο και το ιδιαίτερο. Το κίνημα θα πάψει να υπάρχει όταν εμείς θα πάψουμε να είμαστε αλληλέγγυοι και να διεκδικούμε μια πιο ασφαλή κοινωνία.
● Σας βλέπουμε συχνά στα δικαστήρια στο πλευρό γυναικών που έχουν υποστεί βία. Τι θέλετε να καταδείξετε με την παρουσία ή την κατάθεσή σας ενώπιον των δικαστών για γεγονότα που, όπως σχολιάζουν οι αντίδικοι των θυμάτων, δεν έχετε ιδία γνώση;
Δεν προσπαθώ να παρέμβω στο έργο της Δικαιοσύνης, θέτω τον εαυτό μου στη διάθεση του δικαστηρίου ως ένα θύμα που μίλησε πολύ αργότερα και να εξηγήσω το «γιατί τώρα;», να μπορέσω να τους μεταφέρω την ανθρώπινη πλευρά. Πολλές φορές τα ερωτήματα που τίθενται είναι λογικά, αλλά θα ήταν λογικά σε μια άλλη βάση. Από τη στιγμή που υπάρχει κακοποίηση, αυτή η βάση γκρεμίζεται και το άτομο δεν λειτουργεί με λογικό τρόπο.
