«Δεν μπορούμε να ανεχθούμε κάθε μορφής βία στα πανεπιστήμια»

Η Μαριέττα Γιαννάκου μιλά στην «Εφ.Συν.» για το θέμα της κατάργησης του πανεπιστημιακού ασύλου και των αλλαγών στον «Κλεισθένη», καθώς και για το ζήτημα της συνταγματικότητας της διάταξης για την παύση της Βασιλικής Θάνου από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Απαντά, τέλος, αναφορικά με την παράλληλη δομή της προεδρίας της κυβέρνησης στο μέγαρο Μαξίμου και τον μικρό αριθμό γυναικών στο κυβερνητικό σχήμα.

• Ως προς τις αλλαγές στον «Κλεισθένη», η αντιπολίτευση εγείρει θέμα αντισυνταγματικότητας των σχετικών ρυθμίσεων, επισημαίνοντας ότι αυτές ήρθαν μετά και όχι πριν από τη λαϊκή ετυμηγορία. Τι λέτε;

Είναι εσφαλμένη η τοποθέτηση της αντιπολίτευσης. Η κυβέρνηση θεραπεύει τις συνέπειες μιας κακής νομοθέτησης δίχως έρμα και δημοκρατική στόχευση. Γιατί με τον τρόπο που χρησιμοποιήθηκε το αναλογικό σύστημα δεν εξυπηρετήθηκε η αντιπροσώπευση των πολιτών. Υπήρξε κατακερματισμός με πολλές υποψηφιότητες και δημιουργούνται σαφή προβλήματα διοίκησης των δήμων και περιφερειών της χώρας.

Επειδή η συνεννόηση μεταξύ παρατάξεων είναι θεμιτή, αλλά όχι πάντα εφικτή και πρέπει να αποφύγουμε την ακυβερνησία και την υποψία συναλλαγών, η κυβέρνηση όφειλε να παρέμβει νομοθετικά. Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι το εκλογικό σώμα έδωσε σαφή πλειοψηφία για την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών, την οποία επίσης πρέπει να σεβαστούμε.

• Οσον αφορά την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, δεν καταπατάται η αυτονομία των πανεπιστημίων όταν αυτή παύει να επεκτείνεται και στον τομέα της ασφάλειάς τους;

Κανένας δημοκράτης πολιτικός δεν μπορεί να ανεχθεί να χρησιμοποιείται το πανεπιστήμιο προσχηματικά για τον εκφοβισμό όσων διαφωνούν με τους σκοπούς ακραίων ομάδων και τη φθορά των υποδομών. Τα πανεπιστήμια υπάρχουν χάριν της ακαδημαϊκής έρευνας και διδασκαλίας.

Η κυβέρνηση θεραπεύει τις συνέπειες μιας κακής νομοθέτησης δίχως έρμα και δημοκρατική στόχευση

Πρέπει όλοι να σέβονται τη δημόσια περιουσία και την προσπάθεια των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας. Γιατί αυτό ωφελεί ιδιαίτερα όσους προέρχονται από ασθενέστερα στρώματα και έχουν ως κύριο εφόδιο την αγάπη για τη γνώση και τις συναφείς δεξιότητες.

Στο πανεπιστήμιο μπορούμε να συζητήσουμε ανοιχτά και την κριτική για το κράτος και την εξουσία. Αλλά δεν μπορούμε να ανεχθούμε την προπαρασκευή ανατρεπτικών καταστάσεων και κάθε μορφής βιαιοτήτων. Δεν πάλεψε γι’ αυτό η γενιά μου.

• Το πανεπιστημιακό άσυλο είχε καταργηθεί και την περίοδο 2011-2015, αλλά τα φαινόμενα παραβατικότητας δεν εξαλείφθηκαν. Τι εγγυάται ότι θα εξαλειφθούν τώρα;

Τα φαινόμενα δεν μπορούν να εξαλειφθούν, απλώς και μόνο επειδή υπάρχει ο νόμος. Χρειάζεται πολιτική βούληση και στρατηγική και αυτή υπάρχει αυτή τη στιγμή. Η επέμβαση δημόσιας δύναμης για την αντιμετώπιση αξιόποινων πράξεων έχει φυσικά προϋποθέσεις και περιορισμούς.

Αυτό που κυρίως χρειάζεται είναι η διαχρονική και σταθερή αντιμετώπιση των φαινομένων παρανομίας μέσα στα ΑΕΙ, είτε προέρχονται από εσωτερικές ομάδες, είτε από εξωτερικές που καταφεύγουν εκεί, ώστε να γίνει κατανοητή από την κοινωνία η κυβερνητική προσπάθεια.

• Υπόθεση εργασίας: Μαζική συνέλευση σχολής αποφασίζει με μεγάλη πλειοψηφία κατάληψη του πανεπιστημίου. Η κατάληψη θεωρείται από τον νόμο αξιόποινη πράξη. Θα επέμβει η αστυνομία;

Πλειοψηφία με ποιους όρους και συμμετοχή; Με εκφοβισμό, πλειοψηφία επί ελαχίστων παρόντων; Γιατί η κατάληψη να θεωρείται πρώτιστο και όχι ύστατο μέσο διεκδίκησης; Γιατί τα αιτήματα δεν έχουν ως προτεραιότητα καλύτερη παιδεία, αλλά αποτελούν πρόσχημα για άσκηση επιρροής;

• Η Επιτροπή Ανταγωνισμού κατήγγειλε τη διάταξη για την παύση της Βασιλικής Θάνου από τη θέση της προέδρου ως φωτογραφική και ως αντισυνταγματική και αντίθετη προς τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία, επισημαίνοντας ότι προστέθηκαν προϋποθέσεις με αναδρομική ισχύ που δεν ίσχυαν κατά τον χρόνο του διορισμού της. Τι απαντάτε;

Αρκεί να σχολιάσω ότι οι θέσεις ευθύνης στις Ανεξάρτητες Αρχές δεν είναι δεοντολογικά ορθό, ούτε προκύπτει από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης να καταλαμβάνονται με άσκηση πολιτικής επιρροής. Νομίζω ότι πρόσωπο το οποίο εμπλέκεται ενεργά με την κυβερνητική πολιτική πρέπει να κατανοεί μόνο του τα όρια του ρόλου του και των φιλοδοξιών του.

• Πολύς λόγος έχει γίνει για την παράλληλη δομή της προεδρίας της κυβέρνησης στο μέγαρο Μαξίμου. Από την εμπειρία σας ως υπουργός, πόσο ευέλικτη και αποτελεσματική μπορεί να είναι;

Η κυβέρνηση ορθώς επιχειρεί την ανακαίνιση των προτύπων οργάνωσης και λειτουργίας. Οι πολίτες προσδοκούν μεγαλύτερη αποδοτικότητα. Είναι απαραίτητο σε συνθήκες κρίσης εμπιστοσύνης των θεσμών. Στο παρελθόν βιώσαμε καταστάσεις με υπουργούς που θεωρούσαν φέουδο το χαρτοφυλάκιό τους χωρίς να παράγουν έργο.

Σήμερα υιοθετούμε σαφείς στόχους και μηχανισμό επίβλεψης. Σημειώνω βέβαια ότι ο υπουργός είναι προσωπικά εκτεθειμένος, επενδύει πολιτικό κεφάλαιο και έχει προσωπική εντολή. Θα πρέπει να σεβόμαστε την ευθύνη του για την καθοδήγηση των υπηρεσιών για την προώθηση του κυβερνητικού έργου.

• Πώς σχολιάζετε την κριτική για τη συμμετοχή μόλις πέντε γυναικών στην κυβέρνηση, ενώ μόνο οι δύο από αυτές βρίσκονται σε θέσεις υπουργών;

Γνωρίζετε τις θέσεις μου και την αγωνία μου στο ζήτημα αυτό. Το πρόβλημα είναι ευρύτερο σε κάθε τομέα της οικονομίας και της κοινωνίας. Οι πολιτικές για την ισότητα των πολιτών είναι οριζόντιες και κάθε ομάδα υπεύθυνη του κυβερνητικού έργου οφείλει να έχει ως γνώμονα την ισότητα των φύλων σε κάθε δράση.