• Ο πρωθυπουργός δήλωσε κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο ότι δεν υπάρχει λύση του Κυπριακού χωρίς την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων από το νησί. Με δεδομένο ότι η Αγκυρα το αρνείται, πρέπει να μιλάμε για αδιέξοδο στο Κυπριακό;
Η επίλυση του Κυπριακού προϋποθέτει την απομάκρυνση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων στο νησί. Αλλιώς δεν συζητάμε για επίλυση αλλά για κουκούλωμα του προβλήματος. Αντιστοίχως δεν προκαλεί εντύπωση και η θέση της Τουρκίας. Αυτός είναι κι ένας από τους πλέον βασικούς λόγους που δεν επιλύεται το Κυπριακό.
Η πολιτική που ακολουθήσαμε στο Κυπριακό μετά το 1974 οδήγησε στην υποβάθμιση του θέματος της κατοχής κατά τρόπο περίπου ιδανικό για την Τουρκία. Αναφέρομαι στις διακοινοτικές συνομιλίες που περιορίζουν τη διαφορά στο επίπεδο των δύο κοινοτήτων του νησιού.
Η Τουρκία εμφανίζεται διά του στρατού της να διασφαλίζει απλώς τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων μέχρι να βρεθεί λύση μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Η εισβολή και κατοχή μετατρέπεται σε διακοινοτική διαμάχη. Συνομιλητής του διεθνώς αναγνωρισμένου Κυπρίου προέδρου δεν είναι η κατέχουσα Τουρκία αλλά ο εκάστοτε ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Είναι μια κατάσταση που βόλεψε εν μέρει και τις ελλαδικές κυβερνήσεις.
Αφ’ ης στιγμής το βάρος των διαπραγματεύσεων επωμίσθηκαν οι δύο κοινότητες του νησιού, δόθηκε η δυνατότητα στην Ελλάδα να διατηρεί καλύτερες καθημερινές σχέσεις με την Τουρκία. Συνεπώς είναι καλό να θυμόμαστε ότι στη ρίζα της επίλυσης του Κυπριακού είναι η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων.
• Το τελευταίο διάστημα υπάρχουν φήμες και πληροφορίες ότι η Τουρκία δεν δέχεται ως πλαίσιο επίλυσης τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία και ανεπίσημα κυκλοφορεί ότι το συζητά και η κυπριακή πλευρά να μην πάμε σε διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. Τι λέτε;
Στο παρελθόν η Τουρκία είχε επιλέξει ως λύση τη «μη λύση», δηλαδή τη διαιώνιση της παρούσης καταστάσεως. Ευελπιστούσε ότι η «μη λύση» μπορούσε να διολισθήσει προς σταδιακή, αν και όχι πλήρη, νομιμοποίηση της «ΤΔΒΚ». Μετά την ανακάλυψη υδρογονανθράκων στο νότιο τμήμα του νησιού η Τουρκία δεν είναι πια ικανοποιημένη από τη «μη λύση».
Την απομακρύνει από τους δύο καινούργιους στόχους της: να έχει άμεση εμπλοκή στον έλεγχο των ενεργειακών αποθεμάτων νοτίως της Κύπρου και να μεταφέρει το αέριο της ευρύτερης περιοχής μέσω του εδάφους της. Ολα αυτά περί εγκατάλειψης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας ή περί λύσης δύο κρατών αποτελούν απλά μέσα προς επίτευξη των συγκεκριμένων δύο στόχων της.
Τα υπουργικά φέουδα είναι ένα ελληνικό φαινόμενο που δεν έχουν σχέση με σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος
Οι υδρογονάνθρακες είναι για την Τουρκία το μόνο θέμα συζήτησης γύρω από το Κυπριακό. Η συζήτηση για το αέριο, όμως, δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε επίλυση του Κυπριακού. Μπορεί να περιοριστεί στη συμμετοχή της Τουρκίας στην εκμετάλλευση και διαχείριση των υδρογονανθράκων. Εάν το επιτύχει, θα ξαναγυρίσει στην αντίληψη ότι λύση συνιστά η «μη λύση».
Ως προς την Κυπριακή Δημοκρατία έχει ακουστεί πράγματι ότι έχει εξετάσει και τη δημιουργία δύο ανεξάρτητων κρατών. Ως αντιστάθμισμα υποτίθεται ότι θα δοθούν στην ελληνοκυπριακή πλευρά τμήματα των κατεχόμενων εδαφών. Οι Τούρκοι όμως δεν δείχνουν διατεθειμένοι να παραχωρήσουν έστω και μικρό τμήμα των κατεχόμενων εδαφών, πλην της Αμμοχώστου.
Επιπλέον δεν θα αρκεστούν στη νομιμοποίηση. Θα διεκδικήσουν οπωσδήποτε συμμετοχή στους ενεργειακούς πόρους που βρέθηκαν νοτίως του νησιού. Ολοι αυτοί οι σχεδιασμοί επί χάρτου πάσχουν σε ένα σημείο: οι επιδιώξεις της κάθε πλευράς στο Κυπριακό απέχουν πολύ μεταξύ τους και δεν μπορεί να βρεθεί ελάχιστος κοινός τόπος.
• Από τη μία η Ν.Δ. κυρίως προεκλογικά υποστήριζε ότι η Συμφωνία των Πρεσπών είναι «εθνικά επιζήμια» και από την άλλη ακούμε σήμερα υπουργούς της κυβέρνησης να δηλώνουν ότι «εάν εφαρμοστεί απαρέγκλιτα και από τις δύο πλευρές, μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο μέλλον». Τελικά τι από τα δύο ισχύει;
Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι μία κακή συμφωνία. Δεν έγινε τόση φασαρία για να έχει το δικαίωμα η Ελλάδα να αποκαλεί τους κατοίκους της γειτονικής χώρας «Μακεδόνες». Αφού καταλήξαμε ότι η χώρα ονομάζεται «Βόρεια Μακεδονία», θα ήταν αυτονόητο ο συγκεκριμένος όρος να παρασύρει οτιδήποτε σχετίζεται με το κράτος. Τις διμερείς σχέσεις θα δηλητηριάζει για πολλά χρόνια ο δυϊσμός του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία» κατ’ αντιπαράθεση προς το επίθετο «μακεδονικός».
Υπάρχει πρόβλημα και με τις εμπορικές ονομασίες των προϊόντων. Για να αλλάξει οτιδήποτε στη συμφωνία, χρειάζεται να συμφωνήσουν και τα δύο μέρη. Αλλος τρόπος δεν υπάρχει. Επομένως, πρέπει να αποκτήσουμε έρεισμα για να ζητήσουμε τις αλλαγές.
Αυτό σημαίνει άσκηση πιέσεων όταν αρχίσει η ενταξιακή πορεία στην Ε.Ε. Σημαίνει επίσης στενή παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας. Εάν διαπιστώσουμε ότι υπάρχει ουσιώδης παραβίαση της συμφωνίας, αποκτούμε αυτομάτως έρεισμα για να ζητήσουμε αλλαγή του περιεχομένου μιας κακής συμφωνίας.
Οι υδρογονάνθρακες είναι για την Τουρκία το μόνο θέμα συζήτησης γύρω από το Κυπριακό
• Γιατί ο πρωθυπουργός αισθάνθηκε την ανάγκη να δημιουργήσει μια παράλληλη κυβερνητική δομή στο μέγαρο Μαξίμου με προσωπική αναφορά στον ίδιο, συγκεντρώνοντας εκεί αρμοδιότητες; Δεν εμπιστεύεται το υπουργικό συμβούλιο που ο ίδιος διόρισε;
Εδώ και αρκετές δεκαετίες το κάθε υπουργείο λειτουργεί ως προσωπικό φέουδο του εκάστοτε υπουργού. Η παρέμβαση από πλευράς πρωθυπουργού είναι ελάχιστη, ενώ μηδενική είναι η συμμετοχή άλλων παραγόντων, όπως π.χ. του υπουργικού συμβουλίου.
Σας θυμίζω μία χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση. Τον Ιούνιο του 2016 ο κ. Τσίπρας είχε αναφερθεί στη σημασία της συμφωνίας με την COSCO για το λιμάνι του Πειραιά. Την επόμενη ημέρα ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας τροποποιούσε μονομερώς τη συμφωνία. Τα υπουργικά φέουδα είναι ένα ελληνικό φαινόμενο που δεν έχουν σχέση με σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Αυτό αλλάζει.
• Μπορεί ένας υμνητής της χούντας και θαυμαστής του δικτάτορα Παπαδόπουλου να παραμένει σε ένα κυβερνητικό αξίωμα όπως αυτό του γενικού γραμματέα Τουρισμού;
Κατ’ αρχάς δεν μπορούν να παίρνουν πολιτικές θέσεις υμνητές αυταρχικών και απολυταρχικών καθεστώτων. Διάβασα το θέμα στο οποίο αναφέρεστε το προηγούμενο Σάββατο στην «Εφ.Συν.», όπως διάβασα και την απάντηση του γενικού γραμματέα Τουρισμού. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο για να έχω ιδίαν άποψη. Τα όσα ανέφερε ο κ. Λούλης περί εγκωμιαστικών σχολίων του συγκεκριμένου βιβλίου από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν αντικρούστηκαν και συνεπώς παραμένουν ισχυρά.
