«Δεν προβλέπω πόλεμο· πάντως, οι Πεσμεργκά είναι ανίκητοι στα βουνά»

Αποστολή στο Ερμπίλ

Ο Νατζάτ Αλι Σάλεχ είναι στρατηγός, διοικητής της στρατιωτικής δύναμης των Κούρδων του Ιράκ, των Πεσμεργκά, και ήταν επικεφαλής στη μάχη κατά του «Ισλαμικού κράτους» στο μέτωπο της Μοσούλης.

Τον συναντήσαμε στο Ερμπίλ, αμέσως μετά το δημοψήφισμα και ενώ οι γειτονικές χώρες είχαν αρχίσει να εφαρμόζουν αντίποινα και να διατυπώνουν απειλές κατά των Κούρδων.

• Οι γειτονικές χώρες, το Ιράν και η Τουρκία, αλλά πρωτίστως η Βαγδάτη, εκφράζουν μετά το δημοψήφισμα ανοιχτές απειλές κατά των Κούρδων, που φτάνουν μέχρι και στη χρήση βίας. Πώς εκτιμάτε την κατάσταση;

Οχι, δεν φοβάμαι ότι θα υπάρξει πόλεμος. Ναι, είμαστε περικυκλωμένοι, αλλά οι τέσσερις γειτονικές πρωτεύουσες έχουν τα δικά τους προβλήματα. Μας πιέζουν, αλλά κανείς δεν θέλει να εξελιχθεί αυτή η κρίση σε θερμή αντιπαράθεση.

Στα σύνορα με τη Συρία δεν υπάρχει συριακός στρατός, από εκεί δεν υπάρχει απειλή. Το Ιράν έχει πολύ ισχυρό στρατό, αλλά αντιμετωπίζει νέα προβλήματα με τη διεθνή κοινότητα, ιδίως στην εποχή Τραμπ.

Δεν υπάρχει βούληση από την Τεχεράνη να ανοίξει μέτωπο με τους Κούρδους του Ιράκ, άλλωστε δεν θα το άφηναν ούτε οι Αμερικανοί. Η Τουρκία κάνει «πόλεμο» μόνο στα λόγια, οι σκληρές δηλώσεις είναι περισσότερο για εσωτερική κατανάλωση.

Με την Αγκυρα το Ερμπίλ είχε πάντα καλές πολιτικές σχέσεις και άριστες οικονομικές. Το διμερές εμπόριο ανθεί, μέσω Τουρκίας διακινείται το δικό μας πετρέλαιο που καταλήγει στο τουρκικό λιμάνι του Τσεϊχάν, οι περισσότερες ξένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο ιρακινό Κουρδιστάν είναι τουρκικές.

Ο Ερντογάν έχει ήδη αρκετά και σοβαρά προβλήματα στο εσωτερικό της χώρας του, έχει επίσης την οικονομική κρίση και την αποτυχία της πολιτικής του στη Συρία.

Το βασικό του πρόβλημα τώρα είναι οι Κούρδοι της Συρίας και όχι εμείς. Στη Συρία, δεν αποκλείω να υπάρξουν στρατιωτικές εξελίξεις από τους Τούρκους. Οχι όμως εδώ.

Δεν εκτιμώ ότι θα υπάρξει βία μεταξύ μας. Η σύγκρουση θα είχε επιπτώσεις και στις δύο πλευρές.

Αλλά ακόμη κι αν υπήρχε το ενδεχόμενο στρατιωτικής αντιπαράθεσης, το οποίο ξαναλέω δεν το βλέπω να το θέλει η Αγκυρα, οι Πεσμεργκά είναι ανίκητοι στα βουνά.

• Ναι, αλλά υπάρχει πρωτίστως η απειλή της Βαγδάτης που αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.

Παρά τη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιεί η κεντρική κυβέρνηση της Βαγδάτης, δεν εκτιμούμε ότι θα υπάρξει επέμβαση από τον ιρακινό στρατό.

Το Ιράκ βρίσκεται ουσιαστικά σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο (έχουν εκλογές τον Απρίλιο του 2018) και οι πολιτικοί τους ανεβάζουν τους τόνους της ρητορικής τους.

Με τους Ιρακινούς ένστολους αδελφούς μας πολεμάμε τόσα χρόνια μαζί, δίπλα δίπλα και με άριστη συνεργασία κατά της τρομοκρατίας. Μαζί κερδίσαμε την μάχη στη Μοσούλη, μαζί πολεμάμε το «Ισλαμικό κράτος». Εχουμε τόσες χιλιάδες θύματα, Αραβες και Κούρδους, που έπεσαν στις ίδιες μάχες.

Υπάρχουν δεσμοί αίματος. Δεν θα μας χτυπήσουν. Το πρόβλημα εντοπίζεται στις σιιτικές πολιτοφυλακές, οι οποίες δεν ανήκουν στον τακτικό στρατό.

Αυτές οι δυνάμεις όμως έχουν περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες, αν πολεμήσουν μόνες τους εναντίον μας. Εχουμε καλύτερο εξοπλισμό και καλύτερες αμυντικές θέσεις στο έδαφος.

Μπορεί ίσως να υπάρξουν κάποιες θερμές αψιμαχίες σε κάποια σημεία, κάποιες μάχες χαμηλής έντασης, περιορισμένες τοπικά, αλλά δεν ανησυχούμε. Μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε.

• Ποιοι ήταν οι χειρότεροί σας αντίπαλοι; Ο Σαντάμ, το «Ισλαμικό κράτος» ή οι σιιτικές πολιτοφυλακές;

Το ίδιο ήταν. Ολοι αυτοί είναι σαν κρίκοι της ίδιας αλυσίδας.

• Δεν είναι όμως μόνο η στρατιωτική πλευρά, υπάρχει και το πολιτικό θέμα.

Η δύναμή μας είναι η πολιτική μας ενότητα στον εθνικό μας στόχο. Σχεδόν όλοι οι Κούρδοι –το απέδειξε και το δημοψήφισμα που υπερψηφίστηκε με 93% και 72% συμμετοχή– τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας.

Η ψήφος μας ήταν η δημοκρατική έκφραση ενός ολόκληρου λαού και πρέπει να γίνει σεβαστή από τη διεθνή κοινότητα. Η ανεξαρτησία ήταν ανέκαθεν το όνειρό μας και έχουμε κάνει τεράστιες θυσίες μέχρι τώρα.

Είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε κι άλλες, αν χρειαστεί. Με ενότητα και επιμονή θα αντέξουμε και τελικά θα πετύχουμε.

• Και οι Αμερικανοί; Πολιτικά αντιτάχθηκαν στο δημοψήφισμα.

Δεν αντιτάχθηκαν στο δημοψήφισμα, ζήτησαν την αναβολή του. Εχει διαφορά. Οι Αμερικανοί μάς εξοπλίζουν τόσο καιρό τώρα για να πολεμήσουμε το «Ισλαμικό κράτος».

Μας έδωσαν –όπως και πολλοί Ευρωπαίοι– εξοπλισμό, εκπαίδευση, στήριξη. Ενας πόλεμος ενάντια στους Κούρδους του Ιράκ θα υπονόμευε τον αγώνα κατά της τρομοκρατίας.

Η Δρ. Μαριάννα Χαρουντάκη μιλά στην «Εφ.Συν.» για το Κουρδικό

«Να ανοίξουν συνομιλίες μεταξύ Ερμπίλ και Βαγδάτης»

Η δρ Μαριάννα Χαρουντάκη είναι λέκτορας Κουρδικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων στο βρετανικό Πανεπιστήμιο Λέστερ και επικεφαλής της Μονάδας Διεθνών Σπουδών του Κουρδιστάν. Τη συναντήσαμε στο Ερμπίλ μετά το δημοψήφισμα και ζητήσαμε την εκτίμησή της για την επόμενη ημέρα.

«Το δημοψήφισμα ήταν μια επιτυχημένη διαδικασία, που σταδιακά μπορεί να καρποφορήσει συνομιλίες μεταξύ Ερμπίλ και Βαγδάτης, δεδομένης της ανάγκης για σταθεροποίηση στην περιοχή, καταπολέμησης των τελευταίων εστιών της τρομοκρατικής απειλής του “Ισλαμικού κράτους”, αλλά και έμπρακτης αναγνώρισης της λαϊκής βούλησης. Είναι πολύ νωρίς για συμπεράσματα αλλά ένα τελικό ποσοστό, καθ’ όλα συντριπτικό αποτέλεσμα, 92,73% καθιστά επιτακτική τη διαμεσολάβηση διεθνών δρώντων-παικτών της διεθνούς κοινότητας. Μετά το δημοψήφισμα, μια περίοδος διαπραγματεύσεων ανοίγει, βασικό πυλώνα των οποίων αποτελούν κυβερνητικές αποστολές τόσο περιφερειακά όσο και στο διεθνές στερέωμα, με στόχο τη γνωστοποίηση και λεπτομερή ανάλυση-ενημέρωση της κατάστασης μέσω σειράς διαβουλεύσεων και δημόσιων συζητήσεων. Η ειρηνική μετάβαση του ιρακινού τρόπου διακυβέρνησης σε άλλες μορφές -άξονας της εξωτερικής και εσωτερικής κουρδικής πολιτικής- σήμερα είναι προτεραιότητα».