Ο Δημήτρης Λιάκος, υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, μιλάει στην «Εφ.Συν.» για την επόμενη μέρα της συμφωνίας της 15ης Ιουνίου, την έξοδο στις αγορές, την πιστωτική γραμμή και την «ιδιοκτησία» του Μνημονίου.
Τονίζει ότι με το πέρας του προγράμματος δεν θα εγκαταλειφθεί η δημοσιονομική ισορροπία και δεν θα επιβραδυνθεί η μεταρρυθμιστική προσπάθεια.
Υποστηρίζει ότι σε θέματα εκτός μνημονιακών δράσεων θα μπορούσε να υπάρξει επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και θέτει τις προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ακόμη διαψεύδει τη φημολογία περί διάστασης απόψεων Μαξίμου-διαπραγματευτικής ομάδας: «Είχαμε όλοι την απόλυτη στήριξη και καθοδήγηση του πρωθυπουργού».
• Το επιτόκιο με το οποίο θα δανειζόταν η Ελλάδα ήταν αντικίνητρο για να βγει η χώρα στις διεθνείς αγορές τις προηγούμενες ημέρες ή είναι άλλοι οι λόγοι που ανέβαλαν την έξοδο;
Η επανείσοδος της χώρας στις αγορές είναι σημαντικό γεγονός. Ωστόσο απαιτεί κατάλληλη προετοιμασία, που σημαίνει ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κρίσιμες παράμετροι, μία εκ των οποίων είναι αυτό που αναφέρατε.
Στόχος, όπως έχω ξαναπεί, δεν είναι η επικοινωνιακή διαχείριση μιας νέας έκδοσης ομολόγου αλλά, η δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν τη σταθερή και βιώσιμη αναχρηματοδότηση του ελληνικού χρέους από τις αγορές, με όρους που θα βελτιώνουν τη βιωσιμότητα του χρέους και θα διευρύνουν τα περιθώρια άσκησης μιας φιλοαναπτυξιακής δημοσιονομικής πολιτικής.
• Είναι δυνατή η έξοδος της Ελλάδας από το μνημόνιο και η επάνοδός της στις αγορές χωρίς την «ασφάλεια» της πιστωτικής γραμμής;
Αν τα κατάφεραν οι άλλες χώρες σε πρόγραμμα χωρίς πιστωτική γραμμή, γιατί να μην τα καταφέρει και η Ελλάδα; Ειδικά μάλιστα, όταν στην τελευταία συμφωνία του Eurogroup της 15ης Ιουνίου προβλέπεται συγκεκριμένος οδικός χάρτης με τη σαφή δέσμευση των εταίρων για τον στόχο αυτό και την ειδική πρόβλεψη για δημιουργία κεφαλαιακού αποθέματος που θα διευκολύνει την έξοδό μας με ασφάλεια στις αγορές.
Επομένως, είναι παράδοξο και δημιουργεί εύλογες υποψίες να τίθεται τόσο πρόωρα και άτοπα το ζήτημα της πιστωτικής γραμμής. Υπάρχει ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την προετοιμασία της χώρας να δανείζεται μόνη της στις αγορές από τη λήξη του προγράμματος τον Σεπτέμβριο του 2018.
Η Ελλάδα θα πείσει και θα εδραιώσει την παρουσία της στις αγορές βασιζόμενη σε ένα λεπτομερές πολιτικό πρόγραμμα που θα υπερβαίνει τις μνημονιακές υποχρεώσεις, με βαθιές αλλαγές στο κράτος και τη δημοσία διοίκηση, στη Δικαιοσύνη, στην Παιδεία και στην Υγεία κ.α. Η προσέλκυση επενδύσεων είναι απαραίτητη για τη γρήγορη επιστροφή στην ανάπτυξη και την αποκλιμάκωση της ανεργίας.
Ωστόσο η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει μια νέα, πληρέστερη αντίληψη για τη διακυβέρνηση, τη σχέση του πολίτη με το Δημόσιο, την εκπαιδευτική πολιτική και την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων.
• Η κυβέρνηση πρέπει να κάνει «ιδιοκτησία» της το Μνημόνιο όπως επιμένουν οι δανειστές ή όχι;
Το πρόγραμμα εμπεριέχει τους όρους και τις δεσμεύσεις που συνοδεύουν τη δανειακή σύμβαση, όπως συμφωνηθήκαν με τους εταίρους μας πριν από δύο χρόνια και εκ των πραγμάτων έχει συγκεκριμένες προτεραιότητες και στοχεύσεις, σε μεγάλο βαθμό διαφορετικές από αυτές που θα έθετε μια κυβέρνηση με απόλυτη ανεξαρτησία στην άσκηση οικονομικής πολιτικής.
Αναμφίβολα κάποιες παρεμβάσεις είναι αναγκαίες, άλλες χρειάζονται προσαρμογή στα χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας ούτως ώστε να είναι αποτελεσματικές, ενώ άλλες δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν παρά μόνο ως επιβαλλόμενοι εξωτερικοί καταναγκασμοί.
Συνεπώς, η έννοια της ιδιοκτησίας αφορά την τήρηση των συμφωνηθέντων με στόχο την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη απεξάρτησή μας από το καθεστώς της έξωθεν επιτροπείας υπέρ ενός δικού μας εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου.
Και αυτή τη δέσμευση έχουμε αναλάβει. Αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι με το πέρας του προγράμματος θα εγκαταλείψουμε τη δημοσιονομική ισορροπία ή θα επιβραδύνουμε την εισαγωγή αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.
• Ποια είναι τα ζητήματα της 3ης αξιολόγησης που θεωρούνται μείζονος σημασία για την κυβέρνηση και πιθανόν να δοκιμάσουν τις αντοχές της; Σε ποια φάση βρίσκεται η προετοιμασία ώστε να μην υπάρξουν καθυστερήσεις;
Μπορώ να ισχυριστώ ότι τα πολύ δύσκολα μέτρα είναι πια πίσω μας. Προχωράμε χωρίς καθυστερήσεις την εφαρμογή των προαπαιτούμενων δράσεων της 3ης αξιολόγησης.
Οσο είμαστε συνεπείς στα χρονοδιαγράμματα, στερούμε τη δυνατότητα σε ορισμένους της πλευράς των δανειστών να μετατοπίζουν την ατζέντα και να επιδιώκουν νέες απαιτήσεις που υπερβαίνουν τα συμφωνηθέντα.
• Τι σηματοδοτεί η έλευση του Πιερ Μοσκοβισί στην Αθήνα; Εχουν ξεκινήσει οι συζητήσεις για τη μεταμνημονιακή εποχή της Ελλάδας;
Η παρουσία του επιτρόπου Μοσκοβισί συνδέεται πάντα με την προώθηση της θετικής ατζέντας για την ανάκαμψη, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και την αύξηση των επενδύσεων στη χώρα μας.
Συνέβαλε τα μέγιστα ώστε τα παραπάνω να αποτυπωθούν και στην τελευταία συμφωνία και υπήρξε υποστηρικτικός στις ελληνικές διεκδικήσεις για το χρέος τόσο εντός των συνεδριάσεων όσο και στις δημόσιες τοποθετήσεις του. Διανύουμε τα τελευταία μέτρα αυτού του Μαραθωνίου και εκ των πραγμάτων όλη μας η εστίαση έχει μετατοπιστεί στον σχεδιασμό της επόμενης μέρας.
Η χώρα μας επιστρέφει στην κανονικότητα, εγκαταλείπει τις αποτυχημένες πρακτικές του παρελθόντος και με ένα σύγχρονο παραγωγικό πρότυπο μπορεί να δημιουργήσει ένα βιώσιμο και δικαιότερο μοντέλο ανάπτυξης.
• Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος από το βήμα της Βουλής ζήτησε να γίνει μια σοβαρή ανταλλαγή απόψεων για το πώς θα γίνει βιώσιμη η ανάπτυξη. Το οικονομικό επιτελείο είναι ανοιχτό στο να ακούσετε τις προτάσεις απ’ όπου κι αν προέρχονται;
Πράγματι, είναι εξαιρετικά κρίσιμο να ξεκινήσει ένας ευρύς κοινωνικός, πολιτικός και επιστημονικός διάλογος με σκέψεις και προτάσεις για την επόμενη μέρα. Από αυτή τη διαδικασία θα προκύψουν νέες κοινωνικές συναινέσεις πάνω στην αναπτυξιακή κατεύθυνση και τη μελλοντική πορεία της χώρας.
Οι πολίτες πρέπει να ξαναβγούν στο προσκήνιο, όχι πια ως αποπροσωποποιημένοι εκλογικοί πελάτες, όπως τους ήθελαν τα κόμματα στο παρελθόν, αλλά ενεργά και με συνείδηση της ιστορικής καμπής στην οποία βρίσκεται η χώρα μας. Αυτονόητο ότι αναφέρομαι πάντα στις δημοκρατικές δυνάμεις του τόπου.
• Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η συμφωνία της 15ης Ιουνίου 2017 δεν είναι καλή για τη χώρα μας. Εσείς, από την άλλη πλευρά, υπεραμύνεστε των χειρισμών σας. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση; Οι πολίτες τι πρέπει να πιστέψουν και σε τι να προσδοκούν και πότε;
Πρόκειται για μια καλή συμφωνία συνεκτιμώντας τη συγκυρία και τους δεδομένους συσχετισμούς που κυριαρχούν στο ευρωπαϊκό πεδίο. Αναγνωρίστηκαν οι προσπάθειές μας και συνομολογήθηκε η μετατόπιση της έμφασης από τη λιτότητα και τη δημοσιονομική πειθαρχία στην τόνωση της ανάπτυξης.
Επίσης δόθηκαν ισχυρές και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και την προετοιμασία για την αυτοδύναμη επιστροφή μας στις αγορές.
Συνολικά λοιπόν, η συμφωνία έχει σημαντικές δυνατότητες αξιοποίησης και δίνει προοπτική. Χαρακτηριστικά θα τονίσω ότι έναν μήνα μετά έχουμε τα πρώτα ασφαλή σημάδια ότι οι αγορές σταθμίζουν θετικά τη συμφωνία και αυτό καταγράφεται στα επιτόκια δανεισμού και τους δείκτες εμπιστοσύνης. Επομένως η θετική ανάγνωση σταδιακά κερδίζει έδαφος απέναντι στις μηδενιστικές αρχικές προσεγγίσεις.
• Ο πρωθυπουργός στήριξε απόλυτα τους χειρισμούς του υπουργού Ευκλείδη Τσακαλώτου και κατ’ επέκταση της διαπραγματευτικής ομάδας. Ωστόσο κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης υπήρξαν δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για δυσαρέσκεια του μεγάρου Μαξίμου σε ό,τι αφορά τους χειρισμούς της διαπραγματευτικής ομάδας, αλλά και για διάσταση απόψεων μεταξύ των υπουργών. Σας επηρέασε αυτή η φημολογία; Υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά;
Καθόλου, γιατί ακριβώς ήταν μια φημολογία χωρίς πραγματική υπόσταση. Καθ’ όλη την περίοδο των διαπραγματεύσεων είχαμε όλοι την απόλυτη στήριξη και καθοδήγηση του πρωθυπουργού, γεγονός που είχε θετικό αντίκτυπο στην προσπάθεια και τη διάθεση του συνόλου της διαπραγματευτικής ομάδας.
• Υπήρξαν στιγμές στη διάρκεια της διαπραγμάτευσης που αισθανθήκατε πολιτική μοναξιά, ότι δηλαδή δεν ήταν όλα τα μέλη της κυβέρνησης στρατευμένα στην προσπάθεια να κλείσει η συμφωνία;
Δεν αισθάνθηκα πολιτική μοναξιά για τον λόγο ότι είχαμε, όπως προείπα, τη στήριξη του πρωθυπουργού, ο οποίος εκφράζει και τη βούληση της κυβέρνησης.
Ωστόσο σίγουρα είναι προτιμότερο όλα τα μέλη της κυβέρνησης να βλέπουν τη μεγάλη εικόνα, γεγονός που θα συμβάλει στην κοινή προτεραιοποίηση των επιδιώξεών μας, στην καλύτερη προετοιμασία και τεκμηρίωση των θέσεών μας και στην επίτευξη καλύτερου αποτελέσματος.
• Θεωρείτε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να πορευτεί μέχρι την έξοδο από το τρίτο Μνημόνιο με το υφιστάμενο κυβερνητικό σχήμα ή πιστεύετε ότι πρέπει να μπουν νέα πρόσωπα που θα σηματοδοτήσουν και μια πολιτική διεύρυνση;
Ο ανασχηματισμός γίνεται με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού και δύσκολα μπορεί κανείς να πρωτοτυπήσει σε αυτήν την ερώτηση. Ωστόσο η κυβέρνηση θα κριθεί συνολικά και πιστεύω ότι σε κάποια θέματα, κυρίως εκτός των μνημονιακών δράσεων, το κυβερνητικό έργο θα μπορούσε να επιταχυνθεί και να παράξει σημαντικά θετικά αποτελέσματα.
