Η κρίσιμη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στο ζήτημα της διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης αποτελεί πλεονέκτημα και μειονέκτημα μαζί. Γι’ αυτό και το κυβερνητικό επιτελείο προετοιμάζει πυρετωδώς την τακτική που θα ακολουθήσει τα επόμενα 24ωρα – τακτική η οποία μπορεί να φτάσει μέχρι το «βέτο».
Στο μεταξύ καταφθάνει στην Αθήνα ο Ντόναλντ Τουσκ, ενώ στο υπουργικό συμβούλιο που θα ακολουθήσει θα καθοριστεί η ακριβής «γραμμή» την οποία θα εισηγηθεί ο Αλέξης Τσίπρας στο Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών της Παρασκευής.
Πέντε σημεία
Οι πέντε άξονες των θέσεων της κυβέρνησης για τη διαχείριση του προσφυγικού στο ευρωπαϊκό επίπεδο περιλαμβάνουν τη δέσμευση για δίκαιη και αναλογική κατανομή των βαρών, την επιτάχυνση της διαδικασίας μετεγκατάστασης των προσφύγων από τη χώρα μας, την ταχεία καθιέρωση του μηχανισμού επανεγκατάστασής τους από την Τουρκία, τον αποκλεισμό μονομερών ενεργειών και την παροχή άμεσης ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ελλάδα.
Ο πρωθυπουργός άλλωστε δήλωσε χτες στο γερμανικό ZDF ότι «πολλοί Ευρωπαίοι εταίροι μας έλεγαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, το καλοκαίρι, ότι πρέπει να τηρούμε τις συμφωνίες, ‘‘pacta sunt servanta’’. Θα πω λοιπόν το ίδιο. Οι συμφωνίες πρέπει να τηρηθούν. Επί της ουσίας πιστεύω ότι αν δεν θα καταφέρουμε να βρούμε κοινή λύση, αυτό δεν θα είναι πρόβλημα μόνο για την Ελλάδα, αλλά θα θέσουμε σε κίνδυνο το κοινό μας μέλλον στην Ευρώπη».
«Ελπίζω και περιμένω ότι και σε αυτή την κατάσταση η Γερμανία θα ακολουθήσει μια έξυπνη πολιτική, και με αυτό εννοώ ότι θα μας στηρίξει στην κατανομή των βαρών στο πλαίσιο της Ευρώπης» συμπλήρωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Υπό αυτή την έννοια, ο Αλέξης Τσίπρας επιθυμεί να αξιοποιήσει την έλευση του Ντόναλντ Τουσκ στην Αθήνα, αύριο, και να αποσπάσει θετικά λόγια μετά τη συνάντησή τους, ως ένα ενθαρρυντικό «προανάκρουσμα» των όσων θα συζητηθούν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες.
Και από την πλευρά του ο Ντόναλντ Τουσκ θα επιχειρήσει να «διαβάσει» τις προθέσεις της Αθήνας τόσο στο υπηρεσιακό επίπεδο όσο, κυρίως, στο πολιτικό και διπλωματικό πεδίο. Ούτως ή άλλως, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιχειρεί να παίξει τον ρόλο του «γεφυροποιού» ανάμεσα στην Αυστρία, την Ελλάδα και την Τουρκία.
Η τακτική που ακολουθεί ο Ντόναλντ Τουσκ μπορεί να συνοψιστεί στο εξής τρίπτυχο: Αποτελεσματικοί έλεγχοι στα σύνορα, εφαρμογή της Σένγκεν και αλληλεγγύη στην Ελλάδα.
«Η ετοιμότητά μας να σταθούμε δίπλα στην Αθήνα κατά τη διάρκεια αυτών των δύσκολων ωρών αποτελεί ένα τεστ για τον ευρωπαϊσμό μας, όπως και η επιστροφή στην εφαρμογή της Σένγκεν», είπε ο Ντόναλντ Τουσκ χθες στη Βιέννη, μετά τη συνάντησή του με τον Αυστριακό καγκελάριο, επιθυμώντας προφανώς να κρατήσει τις αναγκαίες ισορροπίες.
Εμφανίστηκε μάλιστα βέβαιος πως η Αυστρία θα συμβάλει στη διαμόρφωση μιας «ευρωπαϊκής ομοφωνίας» για τη διαχείριση της κρίσης. Επόμενος σταθμός του μετά την Αθήνα θα είναι η Αγκυρα. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σημείωσε ότι «η Ευρώπη είναι έτοιμη να παράσχει σημαντική οικονομική στήριξη, αλλά αναμένουμε πιο ενεργή δέσμευση από τους εταίρους μας ως προϋπόθεση για να αποφευχθεί μια ανθρωπιστική καταστροφή».
Στελέχη του Μαξίμου θεωρούν ότι θεσμικά ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπως και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, μπορεί να παίξει ιδιαίτερα θετικό ρόλο στις ελληνικές προσπάθειες. Ωστόσο η Αθήνα τηρεί στάση αναμονής επιθυμώντας ενεργή στήριξη και πιέσεις από τις ισχυρές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως η Γερμανία.
Γι’ αυτό και δεν πρόκειται να αποσύρει την απειλή να μπλοκάρει ευρωπαϊκές αποφάσεις στις προσεχείς διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες. Η κυβερνητική εκπρόσωπος εξήγησε ότι η Αθήνα επιθυμεί αρχικά να εξαντλήσει πλήρως όλα τα μέσα που διαθέτει στη διπλωματία, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο η Αθήνα να φτάσει στο απευκταίο σημείο να μπλοκάρει αποφάσεις που επιβαρύνουν όλη την Ευρώπη και τις χώρες που δρουν υποστηρικτικά στην Ελλάδα.
Επ’ αυτού του ιδιαίτερα σύνθετου πεδίου θα συζητήσουν οι πολιτικοί αρχηγοί την Παρασκευή, με την κυβέρνηση να διαμηνύει μέσω της Ολγας Γεροβασίλη ότι στόχος είναι να πραγματοποιηθεί ένας «ειλικρινής διάλογος και γόνιμη ανταλλαγή απόψεων».
«Δεν προτίθεται ο πρωθυπουργός να ανακοινώσει απλώς τις αποφάσεις του στους αρχηγούς των κομμάτων», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά. Ωστόσο η διάσταση απόψεων μεταξύ κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι παραπάνω από προφανής, κρίνοντας από το σχόλιο της κυβερνητικής εκπροσώπου επί της χθεσινής ομιλίας Μητσοτάκη στη Βουλή.
Υιοθετεί τη λαϊκιστική ακροδεξιά και αυταρχική ατζέντα της Ν.Δ. των ημερών του κυρίου Σαμαρά», υπογράμμισε η κ. Γεροβασίλη. Ο δε ΣΥΡΙΖΑ κατηγόρησε τη Ν.Δ. ότι «συντάσσεται με τις πιο ακραίες φωνές της Ευρώπης και έτσι προσφέρει τις χειρότερες υπηρεσίες στη χώρα
Φάιμαν κατά Βερολίνου
Κατά της Γερμανίας στρέφεται ουσιαστικά ο Αυστριακός καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν, ζητώντας από το Βερολίνο να παραλαμβάνει πρόσφυγες απευθείας από την Ελλάδα και από τις γειτονικές χώρες της Συρίας. Σε συνέντευξή του, που δημοσιεύεται σήμερα στην αυστριακή εφημερίδα «Κουρίρ», σημειώνει ότι δεν επιτρέπεται η χώρα του να γίνει «προθάλαμος της Γερμανίας».
Ταυτόχρονα, τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ενός Ταμείου της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη, παρόμοιο με εκείνο για τη διάσωση των τραπεζών, του οποίου οι πόροι, όπως σημειώνει, θα χρησιμοποιούνται για την προστασία των εξωτερικών συνόρων στην Ελλάδα και για την κάλυψη των δαπανών που προκύπτουν από την περίθαλψη των αιτούντων άσυλο.
