Με άγνωστο ακόμα το ύψος του επιτοκίου δανεισμού, 18 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, υπέβαλαν δήλωση ενδιαφέροντος στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συμμετοχή τους στα χρηματοδοτικά εργαλεία του μηχανισμού Δράσης για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE). Το συνολικό ύψος των δανείων που αιτούνται τα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη ανέρχεται στα 127 δισεκατομμύρια ευρώ, με την Ελλάδα, όπως έκανε γνωστό ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, να ζητά χρηματοδότηση 1,2 δισεκατομμυρίου ευρώ για την υλοποίηση μέρους του νέου δωδεκαετούς εξοπλιστικού προγράμματος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την εκδήλωση ενδιαφέροντος από το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Τσεχία, την Εσθονία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Κροατία, την Ιταλία, την Κύπρο, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία για πρόσβαση στα δάνεια του SAFE. «Το έντονο ενδιαφέρον για το SAFE καταδεικνύει την ενότητα και τη φιλοδοξία της Ευρωπαϊκής Ενωσης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας», ανέφερε ο Αντριους Κουμπίλιους, Ευρωπαίος επίτροπος Αμυνας και Διαστήματος. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, μετά την πρώτη εκδήλωση ενδιαφέροντος των κρατών-μελών η Επιτροπή μπορεί να υπολογίζει τη ζήτηση ώστε το επόμενο διάστημα να προετοιμαστεί για τη συγκέντρωση κεφαλαίων στις κεφαλαιαγορές. Με την άντληση του συνόλου των κεφαλαίων θα καθοριστεί το ύψος του επιτοκίου δανεισμού των κρατών-μελών ενώ επίσης αναμένεται να αποσαφηνιστεί αν το επιτόκιο θα είναι το ίδιο για όλες της χώρες ή θα διαμορφώνεται ανάλογα με το ύψος του δανεισμού του κάθε κράτους.
Μετά την αρχική εκδήλωση ενδιαφέροντος, τα κράτη-μέλη υποχρεούνται μέχρι τις 30 Νοεμβρίου του 2025 να έχουν υποβάλει τα σχέδιά τους για συγκεκριμένα εξοπλιστικά προγράμματα ώστε να κατατεθεί και επισήμως το αίτημα για πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία του SAFE. Μόλις επικυρωθούν από την Επιτροπή τα αρχικά σχέδια μπορούν να συνδεθούν με αρχική πληρωμή έως και 15% των αιτούμενων δανείων. Οπως έχει γίνει γνωστό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο μηχανισμός SAFE φιλοδοξεί να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους έως και 150 δισεκατομμύρια ευρώ, με ευνοϊκούς όρους δανειοδότησης. Τα χαμηλότοκα δάνεια θα εγγυάται η Ε.Ε. μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2030 και θα μπορούν να εκταμιευθούν σε μία ή περισσότερες δόσεις. Τα δάνεια μπορεί να έχουν διάρκεια αποπληρωμής έως 45 έτη και 10ετή περίοδο χάριτος για την αποπληρωμή του κεφαλαίου. Περισσότερες λεπτομέρειες για τους όρους δανεισμού δεν έχουν ανακοινωθεί.
Η ελληνική κυβέρνηση ακόμα δεν έχει κάνει γνωστό το περιεχόμενο των σχεδίων που θα υποβάλει στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, όπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», στη χρηματοδότηση μέσω SAFE μπορούν να ενταχθούν εξοπλιστικά προγράμματα που σχετίζονται κυρίως με την αεράμυνα της χώρας. Ειδικότερα, η συμμετοχή στο SAFE αναμένεται να αφορά την προμήθεια προηγμένων βαλλιστικών και αντιαεροπορικών συστημάτων, συστημάτων πολλαπλών εκτοξευτών και την παραγωγή drones και αντι-drοnes συστημάτων.
Χθες, ο υπεύθυνος του τομέα Αμυνας του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, κατέθεσε στη Βουλή ερώτηση προς τον υπουργό Αμυνας, Νίκο Δένδια, με την οποία ζητά να πληροφορηθεί ποια εξοπλιστικά προγράμματα που θα διασφαλίζουν τη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας θα περιλαμβάνονται στα σχέδια τα οποία θα κατατεθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για χρηματοδότηση μέσω SAFE. Ο κ. Κατρίνης υποστηρίζει στην ερώτησή του ότι η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ) από τις 14 Ιουλίου 2025 έχει καταρτίσει λίστα με τις ελληνικές αμυντικές βιομηχανίες (24 στο σύνολο) που μπορούν να ενταχθούν στο SAFE, μαζί με τα προγράμματα που ενδιαφέρονται να υποβάλουν. Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι από τη λίστα που απέστειλε η ΓΔΑΕΕ στην ηγεσία του υπουργείου Αμυνας απουσιάζουν οι κρατικές αμυντικές βιομηχανίες ΕΑΒ και ΕΑΣ, γεγονός που, όπως επισημαίνει ο βουλευτής, «μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλέσει για τις προθέσεις της κυβέρνησης έναντι των δύο εταιρειών».
