Σε αντίθεση με την ηρεμία και την έκδηλη ικανοποίηση των προσφύγων που αναχώρησαν χθες από το «Ελευθέριος Βενιζέλος» για το Λουξεμβούργο, εγκαινιάζοντας το διετές πρόγραμμα μετεγκατάστασης 60 χιλιάδων προσφύγων από την Ελλάδα στην Ε.Ε., ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έκρυψαν την απογοήτευση και την ανησυχία τους για την απροθυμία πολλών κρατών-μελών να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.
Μιλώντας με φόντο τη γνωστή φωτογραφία του Λευτέρη Παρτσάλη με τις γιαγιάδες που, καθισμένες μπροστά από ένα φράχτη με συρματόπλεγμα, ταΐζουν με μπιμπερό το μωρό μιας προσφυγοπούλας, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στην αξία του ανθρωπισμού, πάνω στην οποία θεμελιώθηκε η Ε.Ε., όπως και στον μεγάλο αριθμό νεκρών προσφύγων στο Αιγαίο, κάνοντας λόγο για «ανθρωποθυσία που ντροπιάζει τον ευρωπαϊκό πολιτισμό».
«Εχουμε πλήρη επίγνωση ότι είναι σταγόνα στον ωκεανό. Επιδιώκουμε όμως αυτή η σταγόνα να γίνει ρυάκι και το ρυάκι ποτάμι ανθρωπιάς, αλληλεγγύης, συνευθύνης, διαμερισμού της κοινής μας ευθύνης.
Γιατί αυτές είναι οι αρχές πάνω στις οποίες έχει βασιστεί η Ε.Ε., που αντιμετωπίζει σήμερα με δυσκολίες και με καθυστερήσεις μια παγκόσμια κρίση, ένα παγκόσμιο πρόβλημα, ένα πρόβλημα που μας ξεπερνά», δήλωσε ο πρωθυπουργός, κάνοντας σαφές πως πρέπει να επιταχυνθεί και να διευρυνθεί η διαδικασία μετεγκατάστασης (αυτήν τη στιγμή μετέχουν μόνον επτά κράτη-μέλη), όπως και να ενισχυθεί οικονομικά η Ελλάδα, καθώς, εκτός από την προσφυγική κρίση, αντιμετωπίζει τη δική της ανθρωπιστική κρίση εξαιτίας των πολιτικών λιτότητας που επιβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Από την πλευρά του, ο Μάρτιν Σουλτς επισήμανε πως ένα εκατομμύριο πρόσφυγες μπορεί να γίνουν δεκτοί χωρίς πρόβλημα σε μια ήπειρο με πληθυσμό 570 εκατομμύρια, αλλά γι’ αυτό χρειάζεται η συμμετοχή όλων των κρατών-μελών. Αλλιώς, όπως είπε χαρακτηριστικά, δημιουργείται πρόβλημα σε ορισμένα κράτη, που αναλαμβάνουν την ευθύνη και των υπολοίπων, φέρνοντας παράδειγμα τα «δραματικά προβλήματα» που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
Οι δύο… Ευρώπες
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις τόσο του υπουργού Εξωτερικών του Λουξεμβούργου Ζαν Ασελμπορν (ασκεί την προεδρία της Ε.Ε.), όσο και του αρμόδιου επιτρόπου της Ε.Ε. Δημήτρη Αβραμόπουλου.
«Αυτή είναι η Ευρώπη της φιλοξενίας, είναι η Ευρώπη της αγκαλιάς. Υπάρχει και η άλλη Ευρώπη. Εχει μια δυναμική, γίνεται μια πάλη. Οσοι είναι εδώ σήμερα είναι πολύ καθαρό με ποια Ευρώπη είναι. Είναι με την Ευρώπη της φιλοξενίας», είπε από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας.
Ωστόσο, έκδηλα ήταν τα όρια αυτού του ανθρωπισμού και οι αντιφάσεις του προγράμματος μετεγκατάστασης. Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, την ώρα που επισήμαινε πως «οι Ελληνες είναι παιδιά μεταναστών και προσφύγων», υπογράμμιζε την ανάγκη να ενταθεί η προσπάθεια απέλασης των μεταναστών χωρίς χαρτιά και δήλωνε ότι θα επισκεφτεί το Πακιστάν για να ζητήσει τη συνεργασία της χώρας στην επανεισδοχή των Πακιστανών που απελαύνονται.
Ενώ και ο Μάρτιν Σουλτς, που συναντήθηκε στη συνέχεια με τον Αλέξη Τσίπρα στο Μέγαρο Μαξίμου, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου ξεκαθάρισε πως η Συνθήκη του Δουβλίνου παραμένει η βάση της ευρωπαϊκής πολιτικής στο προσφυγικό και πως το πρόγραμμα μετεγκατάστασης σχεδιάστηκε σαν βαλβίδα ανακούφισης των κρατών πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα, καθώς η μεγάλη αύξηση της προσφυγικής ροής δεν τους επέτρεπε να ανταποκριθούν στην υποχρέωση να κρατούν τους πρόσφυγες στην επικράτειά τους, όπως προβλέπει το «Δουβλίνο».
Με δεδομένο ότι το πρόγραμμα μετεγκατάστασης αφορά μόνο ένα μικρό υποσύνολο των νεοεισερχόμενων προσφύγων, δημιουργούνται σοβαρά ερωτήματα για την τύχη των υπολοίπων.
Από την πλευρά του, ο Αλέξης Τσίπρας επισήμανε πως η Ελλάδα δεν αποτελεί πύλη εισόδου των προσφύγων στην Ευρώπη, αλλά μέρος του διαδρόμου, καθώς η πύλη εισόδου βρίσκεται στην Τουρκία, και ανήγγειλε πως θα επισκεφτεί εκ μέρους της Ε.Ε. τη γειτονική χώρα το δεύτερο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, για να συζητήσει ζητήματα στενότερης συνεργασίας της Τουρκίας με την Ε.Ε.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στη συνάντησή τους ο Μάρτιν Σουλτς και ο Αλέξης Τσίπρας συμφώνησαν ότι η αποτελεσματική διαχείριση της προσφυγικής ροής συναρτάται με τη δημιουργία κέντρων ταυτοποίησης στην Τουρκία καθώς και με την ενίσχυση της φύλαξης των τουρκικών συνόρων, προκειμένου να γίνεται απευθείας από κει η μετεγκατάσταση των προσφύγων, χωρίς να χρησιμοποιούν τα περάσματα του Αιγαίου.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης πως η αλληλεγγύη και η ανθρωπιά που δείχνει η Ελλάδα στους πρόσφυγες, παρά την οικονομική κρίση, πρέπει να γίνει παράδειγμα για τους εταίρους, ώστε να αντιμετωπίσουν με ανάλογο πνεύμα τα ζητήματα των «κόκκινων» δανείων και της αύξησης του ΦΠΑ στα νησιά.
Και σημείωσε με νόημα ο Αλ. Τσίπρας: «Σήμερα, με αυτή την κρίση που περνά από την Ελλάδα σε όλη την Ευρώπη, αποδεικνύεται πόσο ανόητοι ήσαν όσοι σκέφτονταν και έκαναν σχέδια για έξοδο της Ελλάδας από την Ε.Ε. Και αν επιμένουν σε τέτοια σχέδια, μάλλον θα σημαίνει ότι δεν είναι απλά ανόητοι, αλλά και επικίνδυνοι».
