Aνηφορικός και γεμάτος εμπόδια παραμένει ο δρόμος για την κυβέρνηση, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές δείχνουν να έχουν μπλοκάρει κι ενώ τα χρονοδιαγράμματα για την εκπλήρωση των εκκρεμών υποχρεώσεων μοιάζουν ασφυκτικά. Στην πραγματικότητα, απομένουν περίπου δύο μήνες, ώστε να κλείσουν όλα τα ανοιχτά μέτωπα και στη συνέχεια να ξεκινήσει η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους, που αποτελεί τον διακαή πόθο για το Μαξίμου και ενδεχομένως την ολοκλήρωση μιας εξαιρετικά επίπονης διαδρομής.
Στο μεταξύ, σαφές μήνυμα ότι δεν υπάρχει περιθώριο για χρονοτριβές και απαιτείται η υλοποίηση των συμφωνηθέντων προαπαιτουμένων για να ξεπεραστούν οι επιπλοκές («Βήμα») στέλνει ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος επισκέπτεται σήμερα και αύριο την Αθήνα.
Ο κ. Ντομπρόβσκις, ο οποίος θα συναντηθεί στις 2 το μεσημέρι με τον πρωθυπουργό και θα έχει επίσης επαφές με κορυφαίους υπουργούς (Τσακαλώτο, Χουλιαράκη, Σταθάκη, Κατρούγκαλο), ανήκει στους υποστηρικτές της σκληρής γερμανικής γραμμής και θεωρείται πρόσωπο-κλειδί για θέματα αναζωογόνησης της ελληνικής οικονομίας, όπως είναι το ΕΣΠΑ και το αναπτυξιακό πακέτο Γιούνκερ.
Κυβερνητικοί κύκλοι συνδύαζαν την επίσκεψη του Λετονού αντιπροέδρου της Κομισιόν με την «κορύφωση του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για την προώθηση του ελληνικού προγράμματος», επισημαίνοντας ότι πραγματοποιείται αμέσως μετά την έλευση του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ στην Ελλάδα και λίγες μέρες πριν από την άφιξη του επιτρόπου Πιερ Μοσκοβισί, ο οποίος είχε αναβάλει την επίσκεψή του πιθανότατα για τον Νοέμβριο λόγω προσωπικού προβλήματος.
Το αδιέξοδο που διαπιστώνεται στις συνομιλίες με τους εκπροσώπους των θεσμών δεν αποκλείεται να ανατρέψει ώς έναν βαθμό τον οδικό χάρτη της κυβέρνησης, ενώ εκείνο που ήδη αποδεικνύεται από τη στάση τους είναι ότι πολλές από τις απαιτήσεις που προβάλλουν υπερβαίνουν τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί με τη συμφωνία της 13ης Ιουλίου.
Ενδεικτική της ενόχλησης της Αθήνας είναι εξάλλου η αποστροφή του πρωθυπουργού ότι «υπογράψαμε συμφωνία και όχι σύμφωνο παράδοσης της κυριαρχίας της χώρας και διάλυσης της κοινωνικής της συνοχής».
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση καλείται υπό συνθήκες πίεσης να κλείσει την πρώτη αξιολόγηση, να εισπράξει τα χρήματα της δόσης των 2 δισ. που έχουν καθυστερήσει να εκταμιευθούν και να βρει λύση για ζητήματα-αγκάθια όπως:
■ Τα «κόκκινα» δάνεια και οι πλειστηριασμοί: αποτελεί το πιο κρίσιμο ζήτημα όπου εντοπίζονται οι σοβαρότερες διαφωνίες. Από το Μαξίμου εμφανίζονται ανυποχώρητοι, παραπέμποντας στην πρόσφατη φράση του Αλέξη Τσίπρα ότι «δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή η μετατροπή της κοινωνίας σε αρένα κατασχέσεων πρώτης κατοικίας».
Ολάντ εναντίον εξώσεων
Με αφορμή το εν λόγω θέμα, κυβερνητικοί παράγοντες δεν κρύβουν την ανησυχία τους ότι οι πιο ακραίοι υπερσυντηρητικοί κύκλοι στην Ευρώπη επιχειρούν να βάλουν και πάλι από την πίσω πόρτα τα σενάρια περί Grexit. Πάντως, την ίδια στιγμή υπογραμμίζουν τις υποστηρικτικές για τη χώρα μας δηλώσεις του Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος άφησε έμμεσες αιχμές κατά του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και στάθηκε στο πλευρό της κυβέρνησης για το ζήτημα να επιτραπεί να βγαίνουν σπίτια πολιτών στο σφυρί.
■ H ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: είναι ένα καυτό ζήτημα που επείγει, αφού είναι γνωστό ότι η διαχείρισή του συναρτάται με τη διασφάλιση των καταθέσεων και με τα «κόκκινα» δάνεια. Από την κυβέρνηση δηλώνουν ετοιμότητα και μέσα στην εβδομάδα σκοπεύουν να καταθέσουν το σχετικό νομοσχέδιο.
■ Το δεύτερο πακέτο προαπαιτουμένων: πρέπει να κατατεθεί μέχρι αρχές Νοεμβρίου και να ψηφιστεί από τη Βουλή για να χορηγηθεί η υποδόση του 1 δισ., περιλαμβάνοντας μέτρα και διατάξεις που θα δοκιμάσουν την κυβερνητική συνοχή και τις κοινωνικές αντοχές.
■ Το ασφαλιστικό: τροχιοδεικτική βολή για την κατεύθυνση των επώδυνων αλλαγών αποτέλεσε το πόρισμα της «επιτροπής σοφών», ωστόσο ο πρωθυπουργός έσπευσε να αποστασιοποιηθεί για να κατευνάσει τις αντιδράσεις. Επιπλέον, διεμήνυσε ότι κριτήριο θα είναι η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη των γενεών, ενώ ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος υποσχέθηκε ότι δεν θα πληγούν οι χαμηλοσυνταξιούχοι. Η κυβερνητική πρόταση αναμένεται να συζητηθεί στο προσεχές υπουργικό συμβούλιο.
■ Ο ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση: η τριπλή κλίμακα που υιοθετήθηκε προσκρούει σε κοινοτική οδηγία, σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπονται οι πολλοί μειωμένοι συντελεστές στην παροχή ίδιων υπηρεσιών. Αυτό σημαίνει, αν δεν βρεθεί μέση λύση, ότι η κυβέρνηση είτε θα επιλέξει το 23% για όλες τις βαθμίδες και είδη εκπαίδευσης είτε τον μηδενικό, ο οποίος όμως θα μεγαλώσει την τρύπα στα δημόσια έσοδα κι ενώ ισοδύναμα δεν φαίνεται να μπορούν να βρεθούν.
Κερασάκι το προσφυγικό
■ Η προσφυγική κρίση: πέρα από το μεγάλο μέγεθος του προβλήματος, η Ελλάδα εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης σηκώνει πολύ μεγαλύτερο βάρος. Οι χθεσινές πληροφορίες από Βερολίνο και Βρυξέλλες, πριν από την έναρξη της έκτακτης συνόδου, που ήθελαν τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ να προτείνει τη δημιουργία ενός κέντρου καταγραφής προσφύγων στην Αθήνα δυναμικότητας 50.000 ατόμων, επέτειναν τους πονοκεφάλους στο κυβερνητικό επιτελείο, που απέρριπτε μια τέτοια σκέψη.
Χαρακτηριστική ήταν η απάντηση που έδωσε ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας, δηλώνοντας την κάθετη αντίθεση της κυβέρνησης και διευκρινίζοντας ότι «δεν μπορούμε να φτιάξουμε μια κωμόπολη προσφύγων και ένα τεράστιο στρατόπεδο». Οπως συμπλήρωσε ο κ. Μουζάλας (Mega), κάνοντας λόγο για πιθανή πρόταση «πανικού μπροστά στο πρόβλημα», δεν υπάρχουν τέτοιοι χώροι στην Ελλάδα κι ακόμη κι αν δίνονταν οικονομικά ανταλλάγματα δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί, «διότι το πρόβλημα είναι πολιτικό και κοινωνικό».
