Πρόβα τζενεράλε για τις επόμενες εθνικές εκλογές με το βλέμμα στραμμένο στην ψήφο των αποδήμων αποτελεί η χθεσινή παρουσίαση της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές του 2024 στο υπουργικό συμβούλιο και σε συνέντευξη Τύπου του υπουργείου Εσωτερικών. Μπορεί οι αρμόδιοι υπουργοί να ισχυρίστηκαν χθες πως η επιστολική ψήφος δεν αφορά προς το παρόν τις εθνικές εκλογές, αλλά τις ευρωεκλογές και τα πιθανά δημοψηφίσματα, ωστόσο τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών άφησαν ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί και στις εθνικές εκλογές, κάτι για το οποίο όμως θα απαιτηθεί αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών.
Ενα ερώτημα που προκύπτει είναι τι άλλαξε από τον περασμένο Ιούλιο, όταν η κυβέρνηση κατά τη συζήτηση και ψήφιση του νομοσχεδίου για τους απόδημους είχε απορρίψει προτάσεις για τη θέσπιση της επιστολικής ψήφου. Ενα κρισιμότερο ζήτημα είναι πώς διασφαλίζεται μέσω της διαδικασίας των επιστολών στην πράξη η μυστικότητα της ψήφου και κυρίως η έκφραση της ανεμπόδιστης βούλησης του ψηφοφόρου. Θέσαμε στην υπουργό Εσωτερικών, Νίκη Κεραμέως, και στον αναπληρωτή υπουργό, Θ. Λιβάνιο, το παραπάνω ερώτημα, αναφέροντας το παράδειγμα ενός ηλικιωμένου με προβλήματα υγείας που θα μπορούσε αντ’ αυτού να ψηφίσει ένας συγγενής του. «Υπάρχουν όλες οι ασφαλιστικές δικλίδες, η υπεύθυνη δήλωση, η βεβαίωση κινητού τηλεφώνου, η βεβαίωση ταχυδρομείου, η βεβαίωση παραλαβής, που προσφέρουν όλες τις εγγυήσεις. Είναι κάτι που ήδη εφαρμόζεται σε πολλές χώρες του κόσμου» απάντησε ο Θ. Λιβάνιος.
Εκτός από την ψήφο των αποδήμων, η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι θα διευκολυνθούν και ψηφοφόροι εντός ελληνικής επικράτειας, όπως οι εποχικά εργαζόμενοι ή οι φοιτητές. Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί η ίδια αρνήθηκε να νομοθετήσει για τους εποχικά εργαζόμενους πριν από τις πρόσφατες διπλές εκλογές, παρότι είχε κατατεθεί σχετική τροπολογία από κόμματα της αντιπολίτευσης.
«Ανταποκρινόμαστε στους προβληματισμούς που είχαν διατυπωθεί, αλλάζει τελείως το τοπίο όσον αφορά την ψήφο των αποδήμων και στην ψήφο στην Ελλάδα. Μιλάμε για κατηγορίες όπως ΑμεΑ, ασθενείς, φοιτητές, σπουδαστές, μαθητές, που έχουν το δικαίωμα ψήφου. […] Η επιστολική ψήφος βαθαίνει τη δημοκρατία. Είναι ο καλύτερος τρόπος για τα επόμενα 50 χρόνια της Ελληνικής Δημοκρατίας» σημείωσε η Νίκη Κεραμέως.
Kάτοικοι εξωτερικού
Το σχέδιο νόμου, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί τον Ιανουάριο στη Βουλή, κινείται σε τέσσερις άξονες: εκλογή ευρωβουλευτών, διευκόλυνση ψήφου εκλογέων, εκκαθάριση εκλογικών καταλόγων και διευκόλυνση πρόσβασης ΑμεΑ στον προεκλογικό διάλογο (υποχρεωτική μετάδοση στη νοηματική των τηλεοπτικών μηνυμάτων κομμάτων, υποχρεωτική μετάδοση συνεντεύξεων πολιτικών αρχηγών και με διερμηνεία νοηματικής κ.ά.).
Για την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου ο εκλογέας εντός επικράτειας δύναται να επιλέξει αν θα ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα με επιστολική ψήφο αντί για το εκλογικό τμήμα. Οσοι βρίσκονται στο εξωτερικό θα ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα αποκλειστικά με επιστολική ψήφο. Ο ψηφοφόρος παραλαμβάνει το εκλογικό υλικό, ψηφίζει και αποστέλλει τον φάκελό του στην Ειδική Επιτροπή Συλλογής Επιστολικής Ψήφου στα αρμόδια Πρωτοδικεία. Οι επιστολικές ψήφοι θα καταμετρηθούν ταυτόχρονα με τις ψήφους στην υπόλοιπη χώρα.
Η διαδικασία
● Δημιουργείται ηλεκτρονική πύλη για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου.
● Ο εκλογέας κάνοντας χρήση των κωδικών του καταχωρίζει την αίτησή του και συμπληρώνει τη διεύθυνση στην οποία θέλει να του αποσταλεί το εκλογικό υλικό. Το κινητό του τηλέφωνο που δηλώνει καθώς και το email του πιστοποιούνται με συνθηματικό μιας χρήσης.
● Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων λήγει 40 ημέρες πριν από τη διενέργεια των εκλογών.
Οι φάκελοι
Ο φάκελος θα περιέχει τον φάκελο επιστροφής επιστολικής ψήφου, τον φάκελο ψηφοφορίας, το ψηφοδέλτιο, έντυπο οδηγιών και κατάλογο υποψηφίων, καθώς και μια υπεύθυνη δήλωση. Στην πρώτη όψη το ψηφοδέλτιο έχει τους συνδυασμούς και όλα τα κόμματα που είναι υποψήφια, όπου οι εκλογείς θα βάζουν σταυρό εκεί που επιλέγουν. Στη δεύτερη σελίδα ο εκλογέας θα διαλέξει τον υποψήφιο που θέλει επιλέγοντας τον αριθμό του. Επίσης θα υπάρχει υπεύθυνη δήλωση που θα δηλώνει ότι δεν θα ψηφίσει αλλιώς και ότι είναι ποινικό αδίκημα η παραχάραξη των στοιχείων.
Στο τέλος θα υπάρχει ένας φάκελος με ειδικό γνώρισμα γνησιότητας που θα μπαίνει μόνο το ψηφοδέλτιο, το οποίο θα προσμετρηθεί. Ο ψηφοφόρος θα συμπληρώνει σχετική υπεύθυνη δήλωση, ενώ υπάρχουν σκέψεις να απαιτείται και αποδεικτικό ταυτότητας. Αφού σταλούν οι φάκελοι πίσω, ανάλογα με τη συμμετοχή θα υπάρξει γεωγραφική κατανομή για το πού θα συγκεντρώνονται.
Είκοσι ημέρες πριν από τις εκλογές θα σταλούν οι φάκελοι στους ψηφοφόρους που έχουν υποβάλει αίτηση. Θα δημιουργηθούν επιτροπές που θα υποδέχονται τα ψηφοδέλτια, οι οποίες θα απαρτίζονται από δικαστή και δικαστικούς υπαλλήλους. Σε αυτές τα κόμματα θα μπορούν να ορίσουν εκλογικό αντιπρόσωπο. Καταληκτική ημερομηνία παράδοσης θα είναι το Σάββατο στις 5 το απόγευμα την παραμονή των εκλογών.
Κώλυμα
Για τις προσεχείς ευρωεκλογές ο Θοδωρής Λιβάνιος ανέφερε ότι επανέρχεται το κώλυμα για τους βουλευτές οι οποίοι, αν θέλουν να είναι υποψήφιοι, θα πρέπει να παραιτηθούν. Οι συνδυασμοί των κομμάτων στις ευρωεκλογές θα περιλαμβάνουν 42 υποψηφίους, 17 από κάθε φύλο και ποσόστωση 40%.
Εκκαθάριση
Σήμερα στους εκλογικούς καταλόγους ο αριθμός των εγγεγραμμένων ηλικίας 75 ετών και άνω είναι περίπου 1.750.000, ενώ βάσει της απογραφής οι Ελληνες πολίτες της ίδιας ηλικίας είναι 1.194.075. Η στρέβλωση αυτή προκύπτει κυρίως από άτομα που έχουν αποβιώσει χωρίς να έχουν ενημερωθεί τα δημοτολόγια. Το υπουργείο Εσωτερικών προτείνει να δημιουργηθεί μια ειδική «δεξαμενή» πολιτών υπό διαγραφή. Αυτοί θα είναι όσοι έχουν γεννηθεί πριν από την 1.1.1944 και δεν έχουν υποβάλει φορολογική δήλωση. Οι εκλογείς αυτοί, που είναι εν ζωή, μπορούν είτε με δήλωσή τους στον δήμο, σε ΚΕΠ, σε προξενείο είτε διαδικτυακά να ζητήσουν έως την 31.10.2024 την άρση της διαγραφής τους.
