Ηχηρές απουσίες προγραμμάτων, που εξαγγέλλονταν συνεχώς τους τελευταίους μήνες, προχειρογραφήματα και μηδενικά με… σημαντικό περιεχόμενο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, στον μακρύ κατάλογο έργων που αφορούν την ενέργεια, το περιβάλλον, τις υποδομές και την ψηφιακή μετάβαση και περιλαμβάνονται στην πρόταση για χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δράσεις που εξαγγέλλονταν ως κύριας προτεραιότητας, όπως εκείνες για τα σκουπίδια και την ανακύκλωση, τη δίκαιη μετάβαση στις περιοχές που πλήττει η απολιγνιτοποίηση, την ενίσχυση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και τη διάσωση των ετοιμόρροπων διατηρητέων κτιρίων, εξαφανίστηκαν ολοσχερώς από τον κατάλογο, ενώ σε άλλες έπεσε χοντρό ψαλίδι. Παρά ταύτα, εκείνες που απέμειναν ξεπερνούν τα 9 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις, γεγονός που είναι ενδεικτικό των προσδοκιών που καλλιεργούνταν.
Ιδιαίτερη αίσθηση δημιουργούν επίσης πλήθος δράσεων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αλλά συνοδεύονται από μηδενικούς πόρους. Τέτοιος χαρακτηριστικός «μηδενισμός» αφορά τις δράσεις για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας, παρά το γεγονός ότι συνέβαλε στην όξυνσή της η πανδημία. Από πλευράς υπουργείου Περιβάλλοντος-Ενέργειας, διευκρινιζόταν χθες ότι δεν χρειάστηκε να μπουν εκεί πόροι, καθώς η ενεργειακή φτώχεια καλύπτεται από τα προγράμματα «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» για τα οποία εγγράφονται 1,08 δισ. ευρώ.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η κυβέρνηση αναγκάζει το νοικοκυριό που δεν έχει εισόδημα για να πληρώσει το ρεύμα, να ενταχθεί σε πρόγραμμα για να ενισχύσει τις μονώσεις και να τοποθετήσει φωτοβολταϊκό στη στέγη για να κάνει οικονομία… Μηδενικοί πόροι συνοδεύουν επίσης δράσεις για την εφαρμογή του θαλάσσιου χωροταξικού και του χωροταξικού των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ώστε να μην κατακλύζονται οι κορφές όλων των βουνών από ανεμογεννήτριες.
Στο «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» προκαλείται και μια σύγχυση, καθώς αναφέρεται ότι το ποσόν των 1,08 δισ. δεν περιλαμβάνει τον ΦΠΑ 24%, ο οποίος όμως θα καλύπτεται και δεν θα επιβαρύνει όσους μπαίνουν στο πρόγραμμα. Αλλη μία προχειρογραφία υπάρχει και στο πρόγραμμα ύψους 107 εκατ. για έργα σε 13 μικρά περιφερειακά αεροδρόμια, όπου αναφέρεται σε πολλά σημεία ότι θα γίνουν παρεμβάσεις (μελέτες, σηματοδότηση, φωτισμοί, περιφράξεις κ.λπ.) σε «αεροδιαδρόμους». Ομως αεροδιάδρομοι βρίσκονται μόνο στην εναέρια πορεία των αεροπλάνων, ενώ στο έδαφος υπάρχουν μόνο διάδρομοι προσ-απογείωσης…
● «Εξοικονομώ» εις τριπλούν: τρία προγράμματα αφορούν ευθέως την ενεργειακή εξοικονόμηση των νοικοκυριών (1,08 δισ.), των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (450 εκατ.) και τα κτίρια-υποδομές του Δημοσίου (200 εκατ.). Στόχος είναι να μειωθούν οι λογαριασμοί και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα με αντικατάσταση κουφωμάτων, αντλίες θερμότητας και συστήματα έξυπνης διαχείρισης, ενώ ειδικά για τις επιχειρήσεις περιλαμβάνεται η χρήση ηλεκτρικών οχημάτων.
● Τατόι: για τα διατηρητέα που ρημάζουν δεν προβλέπονται πόροι (για όσα δεν πρόλαβαν να κηρυχθούν θεσπίστηκε μάλιστα και fast-track κατεδάφιση) αλλά από το Ταμείο ζητούνται 45 εκατομμύρια για την ανάπλαση των πρώην βασιλικών κτημάτων Τατοΐου και την ανάπτυξη περιπατητικών και ποδηλατικών διαδρομών.
● Δυτική Μακεδονία: ζητούνται 242 εκ. ευρώ για την αποκατάσταση εδαφών (60.000 στρέμματα) στα παλαιά ορυχεία λιγνίτη ώστε να αποδοθούν σε αγροτική εκμετάλλευση και άλλες χρήσεις (φωτοβολταϊκά κ.λπ.). Επί μήνες γραφόταν ότι θα εξασφαλιστούν πόροι για αγωγούς φυσικού αερίου, συστήματα τηλεθέρμανσης.
● Αποθήκευση ενέργειας: άλλα 450 εκατ. προορίζονται για έργα αντλησιοταμίευσης (υδροηλεκτρικά) που μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια από ΑΠΕ (δυο τέτοια σε Αμφιλοχία και Αμάρι κατασκευάζει η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ) και μπαταρίες.
● Δίκτυα ηλεκτρισμού: Δεν περιελήφθη όπως αρχικά λεγόταν η ηλεκτρική σύνδεση Κρήτης-Αττικής αλλά ζητούνται 195 εκατ. για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης των Κυκλάδων και την εναέρια γραμμή προς Κόρινθο. Σε σχέση με την υπογειοποίηση δικτύων που ακούστηκε στο διάστημα της κακοκαιρίας «Μήδεια», εγγράφονται μόλις 60 εκατ. ευρώ που ελάχιστες ανάγκες μπορούν να καλύψουν.
● Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ: κονδύλι 202 εκατ. ζητείται επίσης για το έλλειμμα στον λογαριασμό διαχείρισης των ΑΠΕ που προκάλεσαν οι αυξήσεις στις τιμές της ΔΕΗ και η πανδημία. Συζητείται, παραδόξως, και η δημιουργία δεύτερου ΕΛΑΠΕ για τις νεότερες ΑΠΕ που μπαίνουν στο δίκτυο μετά την 1/1/2021 με χαμηλότερες ταρίφες.
● Ελαιώνας-αναπλάσεις: το γήπεδο του Παναθηναϊκού, όπως πρόσφατα γράψαμε, δεν πάει στο Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά ζητούνται 475 εκατ. για αστικές αναπλάσεις σε Ελαιώνα, Δυτική Αθήνα, νότιο παραλιακό μέτωπο της Αττικής, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και άλλες πόλεις, μικρές και μεγάλες.
Για την κατάρτιση και επικύρωση δεκάδων πολεοδομικών σχεδίων ανά την επικράτεια προορίζονται 250 εκατομμύρια για ηλεκτροκίνητα λεωφορεία, ταξί, αλλά και σταθμούς φόρτισης 220 εκατ., για την ενίσχυση δικτύων ύδρευσης περιοχών της Δυτικής Ελλάδας (Πρέβεζα, Αρτα) και νησιών (Λέσβος, Λευκάδα, Κέρκυρα) άλλα 290 εκατ. και για το πολυθρύλητο εθνικό σχέδιο αναδάσωσης 224 εκατ. ευρώ.
Για τα αστικά λύματα σε τουριστικά και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές εγγράφονται 230 εκατομμύρια, ενώ τα 660 εκατ. που ακούγονταν για τα στερεά απόβλητα και την ανακύκλωση αναζητούν άλλα ταμεία. Από πλευράς οδικών έργων, καταγράφονται τελικώς μόνο το βόρειο τμήμα του Ε65 (Τρίκαλα-Εγνατία), που έχει αναλάβει η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ και ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης με ποσά 452 και 427 εκατομμυρίων αντιστοίχως. Αλλα 450 εκατ. αφορούν αποκατάσταση οδικού δικτύου και επισκευή επικίνδυνων οδοστρωμάτων σε διάφορες περιοχές της χώρας.
