Ναρκοθετούν τη διαδικασία ασύλου

«Σε περίπτωση που οι αλλοδαποί κατά την υποδοχή δεν συμμορφώνονται προς τις αποφάσεις μεταφοράς τους σε άλλες δομές, τεκμαίρεται ότι δεν επιθυμούν την προστασία και παραπέμπονται σε διαδικασίες επιστροφής.

»Στόχος μας να μην μπουν καθόλου στο σύστημα όσοι εξαρχής ακόμα και πριν την καταγραφή τους δεν συμμορφώνονται. Μετά την καταγραφή, εφόσον οι αιτούντες τελικά παραμένουν στο σύστημα αλλά δεν συμμορφώνονται προς τις αποφάσεις μεταφοράς, τότε η αίτησή τους εξετάζεται με ταχύρρυθμη εξέταση εντός 3 ημερών. Και αυτό διότι συνάγεται ότι έχουν υποβάλει την αίτηση μόνο για να καθυστερήσουν την απομάκρυνσή τους. Σε κάθε περίπτωση παραβιάζουν το καθήκον συνεργασίας τους και αυτό επιφέρει συνέπειες».

Με τη σκληρή, στα όρια του κυνισμού, διατύπωση της εξαγγελίας των ρυθμίσεων του αναμενόμενου νομοσχεδίου του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η κυβέρνηση δίνει το στίγμα της αντιπροσφυγικής της πολιτικής στην κατεύθυνση των πολιτικών που εφαρμόζουν ακροδεξιές κυβερνήσεις της Ε.Ε., μιας πολιτικής που δεν διστάζει να εργαλειοποιήσει τη διαδικασία ασύλου με στόχο να κάνει τον βίο αβίωτο σε όσους ζητούν άσυλο και να θέσει εκτός του συστήματος διεθνούς προστασίας όσο το δυνατόν περισσότερους πρόσφυγες.

Μόνο προσχηματικός ακούγεται ο κυβερνητικός στόχος δήθεν να διασφαλίσει τη διαδικασία ασύλου από όσους την καταχρώνται, όταν είναι ξεκάθαρο πως τα εξαγγελθέντα μέτρα έχουν σκοπό να κάνουν δύσκολη, αν όχι αδύνατη σε πραγματικές συνθήκες, την πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου εκείνων ακριβώς των ανθρώπων που έχουν βάσιμες αξιώσεις για διεθνή προστασία.

Δεν είναι μόνο η τελείως αυθαίρετη σύνδεση της διαδικασίας ασύλου, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα του μεταπολεμικού ευρωπαϊκού οικοδομήματος και του διεθνούς δικαίου, με την τυχόν συμμόρφωση των προσφύγων στις εντολές μετακίνησής τους στη μία ή στην άλλη, λιγότερο ή περισσότερο, προβληματική δομή. Προβλέπει γενικευμένη κράτηση, κατά παράβαση του διεθνούς και κοινοτικού δικαίου που θέλει την κράτηση έσχατο μέτρο, προκειμένου να βρίσκονται υπό επιτήρηση χιλιάδες αλλοδαποί.

Αυστηρά κριτήρια

Ερμηνεύοντας στενά την κοινοτική οδηγία, αφαιρεί από τα κριτήρια που καθορίζουν τους ευάλωτους πρόσφυγες όσους εκδηλώνουν μετατραυματικό στρες, κάτι για οποίο είχε ασκήσει και στο παρελθόν έντονες παρασκηνιακές πιέσεις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντώντας αντιστάσεις του υπουργείου Υγείας στο οποίο πρυτάνευσε τότε η λογική της προστασίας των δικαιωμάτων και της ιατρικής δεοντολογίας, και κάνει πιο αυστηρά τα κριτήρια της αναγνώρισης της ευάλωτης κατάστασης.

Επαναφέρει επίσης τη διάταξη να παρέχονται οι ιατρικές βεβαιώσεις της ευάλωτης κατάστασης μόνο από δημόσια νοσοκομεία και φορείς, διάταξη την οποία είχε εισάγει και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αλλά τη διόρθωσε στη συνέχεια, ύστερα από έντονες αντιδράσεις οργανώσεων.

Διατηρεί τον δεύτερο βαθμό ασύλου ακυρώνοντας την πρόσφατη εξαγγελία του ΚΥΣΕΑ, ωστόσο η σύνθεση των τριμελών επιτροπών θα αποτελείται μόνο από δικαστικούς, ενώ μέχρι τώρα προβλεπόταν η συμμετοχή ενός μέλους που υποδείκνυε η Υπατη Αρμοστεία.

Προχωρά στην «κατάργηση του τέταρτου βαθμού κρίσης, και μεταφορά της εκδίκασης των υποθέσεων στα Πρωτοδικεία με ακυρωτικό έλεγχο», διατύπωση που χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση, καθώς τέταρτος βαθμός θεωρείται η δυνατότητα προσφυγής στο ΣτΕ κατά της απόφασης ακυρωτικού δικαστηρίου.

Το δικόγραφο

Προβλέπει επίσης αυτοπρόσωπη παρουσία του πρόσφυγα σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, γεγονός που αναμένεται να δυσχεράνει και να επιβραδύνει σε μεγάλο βαθμό τον δεύτερο βαθμό εξέτασης, που μέχρι σήμερα συνίστατο απλώς στην εξέταση του φακέλου του ενδιαφερόμενου.

Και θεσπίζει ότι η προσφυγή στον δεύτερο βαθμό θα γίνεται με αιτιολογημένο δικόγραφο και όχι απλώς με τη συμπλήρωση εντύπου, όπως γίνεται σήμερα. Με ποιους δικηγόρους θα γίνεται η σύνταξη δικογράφου, όταν στην πράξη λειτουργεί με τεράστιες ελλείψεις ο προβλεπόμενος θεσμός της δωρεάν νομικής βοήθειας;

Ενδεικτική προχειρότητας, αν όχι άγνοιας της διαδικασίας, είναι η ρύθμιση που προβλέπει ότι «η διάρκεια του δελτίου αιτούντος άσυλο είναι πλέον εννεάμηνης διάρκειας, προκειμένου να έρχονται πιο τακτικά σε επαφή με τις αρχές και να καθίστανται ακόμα πιο ευχερής ο εντοπισμός τους». Σήμερα βέβαια το δελτίο αίτησης ασύλου έχει διάρκεια εξάμηνη, γεγονός που σημαίνει ότι η θέσπιση εννεάμηνης διάρκειας κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση από τον στόχο που επιδιώκει η ρύθμιση.