Aποστροφή στο… κοινωνικό πρόσωπο

Νέο πεδίο αντιπαράθεσης με τους δανειστές αποτελούν οι μεταρρυθμίσεις (εργασιακά, ασφαλιστικό) που προβλέπει το ολιστικό πρόγραμμα της ανάπτυξης και θα αποτελέσει κομμάτι της μεγάλης συμφωνίας για το χρέος και το μεταμνημονιακό πλαίσιο εποπτείας.

Το πρώτο σχέδιο των μεταρρυθμίσεων που απέστειλε η κυβέρνηση στις Βρυξέλλες δεν ήταν αυτό ακριβώς που περίμεναν οι θεσμοί, οι οποίοι θα ήθελαν μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία για την περίοδο μετά το πρόγραμμα και λιγότερες υποσχέσεις για παροχές ή άλλες φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο οι πρώτες παρατηρήσεις από τη βελγική πρωτεύουσα αφορούσαν τον ρόλο της διαιτησίας στις διαπραγματεύσεις για τις ατομικές συβάσεις εργασίας, την αύξηση του κατώτατου μισθού και την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων, αφού από 1ης Ιανουαρίου του 2019 το ΕΚΑΣ βγαίνει διά παντός από τον «χάρτη» των επιδομάτων.

Τι θέλουν οι πιστωτές από την πλευρά τους; Θέλουν μεταρρυθμίσεις που αφορούν τον έλεγχο του τραπεζικού συστήματος, την εκκαθάριση των «κόκκινων» δανείων, μεγαλύτερη ένταση στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις, απελευθέρωση κλειστών αγορών, αλλαγές στη δημόσια διοίκηση κ.ά.

Το μόνο σίγουρο από όλα αυτά είναι ότι το ολιστικό αναπτυξιακό σχέδιο που θα παρουσιάσει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στο Eurogroup της 27ης Απριλίου θα βρίσκεται υπό καθεστώς αυστηρής διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς μέχρι και την τελευταία στιγμή, ενώ δεν πρόκειται να συζητηθεί στο αυριανό EuroWorking Group (EWG).

Βασικά θέματα συζήτησης θα είναι το σχέδιο ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους στη βάση της γαλλικής πρότασης (ελάφρυνση με βάση την πορεία του ΑΕΠ) και η πρόοδος στα 88 προαπαιτούμενα μέτρα της 4ης αξιολόγησης.

Η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει μόλις 12 με 13 από αυτά με αποτέλεσμα τα σύννεφα να έχουν αρχίσει ήδη να πυκνώνουν πάνω από την ελληνική πρωτεύουσα.

Ανεπίσημη η δυσφορία

Βέβαια, τα μηνύματα των δανειστών σχετικά με το μεταμνημονιακό πρόγραμμα της ανάπτυξης δεν έχουν φτάσει ακόμα σε επίσημο επίπεδο και πρόκειται να εξεταστούν σε τηλεδιάσκεψη που θα πραγματοποιηθεί το επόμενο διάστημα, πριν από το Eurogroup της 27ης Απριλίου.

Κυβερνητικές πηγές με τις οποίες επικοινώνησε χθες η «Εφ.Συν.» αρνήθηκαν ότι υπάρχουν δύσκολα σημεία στις συζητήσεις για το ολιστικό σχέδιο, το οποίο αποτελεί τον βασικό άξονα του κυβερνητικού αφηγήματος για καθαρή έξοδο από τη μνημονιακή εποχή.

Υπενθυμίζουμε, πάντως, ότι ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, στη συνέντευξη που έδωσε χθες στην «Εφ.Συν.», άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο «να έχουμε ένα πρόγραμμα μεταμνημονιακής παρακολούθησης με κορμό τα προαπαιτούμενα που ήδη συμφωνήσαμε με τους θεσμούς και δεν μπορούν να τελειώσουν για τεχνικούς λόγους (τομεάρχες στο Δημόσιο, Κτηματολόγιο, άδεια καζίνου, που είναι προϋπόθεση για την ανταλλαγή μετοχών στο Ελληνικό).

Την ίδια στιγμή, στο οικονομικό επιτελείο προσπαθούν τα ψηφισμένα μέτρα για τις περικοπές στις συντάξεις και τη νέα μείωση στο αφορολόγητο ποσό να αποτελέσουν τη βάση για το μεταμνημονιακό αναπτυξιακό σχέδιο των μεταρρυθμίσεων, ώστε να αποσοβηθεί ο κίνδυνος λήψης νέων παρεμβάσεων για τα πλεονάσματα της περιόδου 2021-2022 (3,5% του ΑΕΠ).

Σε αυτό ακριβώς το σημείο μπαίνει «σφήνα» το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο έχει «στυλώσει τα πόδια» και δεν κάνει με τίποτα πίσω, όπως αναφέρουν παράγοντες που έχουν λόγο στις διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς.

Από τις παρασκηνιακές συνομιλίες μεταξύ Αθήνας, Βρυξελλών και Ουάσινγκτον προκύπτει ότι το Ταμείο, ως υπερ-επόπτης του ελληνικού προγράμματος, θα απαιτήσει στις διαπραγματεύσεις που θα ξεκινήσουν τον Μάιο να έρθουν μπροστά οι περικοπές σε συντάξεις και αφορολόγητο. Να εφαρμοστούν δηλαδή και τα δύο μέτρα από 1η/1/2019.

Η στάση του ΔΝΤ προϊδεάζει από τώρα για έναν «θερμό» Μάιο. Πολλά θα εξαρτηθούν και από τη στάση που θα κρατήσουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί που αυτή τη στιγμή εμφανίζονται να μη στηρίζουν το ΔΝΤ και να χτυπούν φιλικά την πλάτη της ελληνικής κυβέρνησης. Βέβαια οι «γκρίζες ζώνες» που έχουν εντοπίσει στο ολιστικό σχέδιο προκαλούν ανησυχία.

Το ελληνικό αναπτυξιακό σχέδιο θα γίνει ένα «κομμάτι» με το μεταμνημονιακό πλαίσιο δεσμεύσεων και ενισχυμένης εποπτείας που ετοιμάζουν οι δανειστές, βάζοντας μέσα και το θέμα του ελληνικού χρέους, υποχρεώνοντας την Αθήνα να παραδίδει μεταρρυθμίσεις για να παίρνει ως αντάλλαγμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους της.

Θα είναι ένα «4ο Μνημόνιο» χωρίς λεφτά από τον ESM, όπου η Ελλάδα θα πρέπει να τηρεί τη δέσμευση για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ ώς το 2022 που θα εκτείνεται το νέο πρόγραμμα.