Η συνήθης γραφειοκρατική ατολμία και οι έντονες παρασκηνιακές συζητήσεις καθόρισαν τις αποφάσεις της πρώτης μέρας της συνόδου κορυφής, που ολοκληρώνεται σήμερα.
Τα μέχρι τώρα συμπεράσματα των ηγετών, συγκρινόμενα με τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. (ασφάλεια, τρομοκρατία, κυρώσεις στη Ρωσία, κλιματική αλλαγή, μετανάστευση, Brexit και διεθνείς εμπορικές συμφωνίες), κρίνονται εξαιρετικά φειδωλά και προσεκτικά, καθώς μετά την εκλογή Μακρόν, την ενεργοποίηση του άρθρου 50 για την αποχώρηση της Βρετανίας και τις κινήσεις Τραμπ, τα συμφέροντα των χωρών-μελών είναι συχνά αλληλοσυγκρουόμενα.
Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως η συζήτηση των ηγετών και η συνέντευξη Τύπου των Τουσκ και Γιούνκερ για το θέμα της ασφάλειας και της τρομοκρατίας ολοκληρώθηκαν μία ώρα πριν από την προγραμματισμένη περάτωσή τους.
Η Ωραία Κοιμωμένη
Οι ηγέτες συμφώνησαν να εντείνουν τη συνεργασία τους στο πεδίο της ασφάλειας και των συνοριακών ελέγχων, να καθορίσουν εντός των επόμενων τριών μηνών τα κριτήρια και τις δεσμεύσεις για την κοινή πολιτική άμυνας και να ζητήσουν από εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης να παράσχουν τεχνογνωσία για την αντιμετώπιση της διάδοσης τρομοκρατικών μηνυμάτων.
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είπε χαρακτηριστικά ότι η «κοινή άμυνα μοιάζει με την Ωραία Κοιμωμένη, η οποία όμως αρχίζει να ξυπνά» και συγκρίνοντας την κατάσταση των οπλικών συστημάτων σε Ευρώπη και ΗΠΑ ανέφερε πως στη γηραιά ήπειρο υπάρχουν 178 διαφορετικά οπλικά συστήματα και 30 τύποι τανκς, ενώ στις ΗΠΑ αντίστοιχα 17 και ένας. Η επισήμανση αυτή ισοδυναμεί με «σήμα» πως η Ε.Ε. προκρίνει την καθιέρωση συστημάτων που κατασκευάζονται από ευρωπαϊκές χώρες, ήτοι τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Η Συμφωνία της Μπρατισλάβα τον Σεπτέμβριο του 2016 είχε, πάντως, θέσει επακριβώς το πλαίσιο της πολιτικής στα ζητήματα της εσωτερικής ασφάλειας και ελέγχων, αλλά και της μετανάστευσης. Ωστόσο, τα βήματα που όλοι περίμεναν δεν έγιναν. Πιο συγκεκριμένα, η πολύ σοβαρή υπόθεση της αναθεώρησης του «Δουβλίνου 2» δεν ήρθε προς συζήτηση, ενώ φαίνεται ότι ευτυχώς εγκαταλείπεται η ιδέα μεταφοράς πόρων από την Παιδεία στην Ασφάλεια, για την οποία αντέδρασε έντονα και η Ελλάδα.
«Γαργάρα» για τις χώρες του Βίζεγκραντ
Αναμένεται επίσης να παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες το ζήτημα της μη συμμόρφωσης της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Πολωνίας στους κανόνες διαμοιρασμού της ευθύνης και των βαρών που κουβαλούν η Ελλάδα και η Ιταλία λόγω της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης. Παρά το γεγονός πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει τις διαδικασίες προκειμένου να επιβληθούν κυρώσεις στις τρεις ανατολικές χώρες, ο Ντόναλντ Τουσκ επέλεξε να μη φέρει το ζήτημα στη σύνοδο κορυφής.
Ενδιαφέρον έχει επίσης το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτηση για την οικονομία και την ανάπτυξη δεν θα πραγματοποιηθεί σήμερα διεξοδικά. Ο Ντόναλντ Τουσκ ανέφερε χθες σε πανηγυρικό τόνο ότι είναι ευτυχής που αυτή η σύνοδος συμπίπτει με την επίτευξη ανάπτυξης, τον περιορισμό της ανεργίας, σημαντικές συμφωνίες για την Ελλάδα, αλλά και την ήττα των λαϊκιστών.
Ηττα Μακρόν
Η γαλλική ηγεσία επιθυμούσε να δημιουργηθεί μια υπηρεσία εντός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα ήλεγχε τις εμπορικές συμφωνίες χωρών-μελών με τρίτες χώρες. Δεν ήταν άλλωστε τυχαία η δήλωση του Γάλλου προέδρου σε επτά μέσα ενημέρωσης ότι «η Ευρώπη δεν είναι σούπερ μάρκετ».
Αυτή η πρόταση ξεσήκωσε αντιδράσεις από τις Σκανδιναβικές Χώρες, τις ανατολικές χώρες, που συνεργάζονται με τη Ρωσία, όσο και άλλα κράτη όπως η Ελλάδα και η Γερμανία, που έχουν αναπτύξει σχέσεις με την Κίνα. Αποτέλεσμα ήταν ο Μακρόν να σημειώσει την πρώτη του ήττα και οι σχετικές συζητήσεις να περιοριστούν στην εκπόνηση κάποιας μελέτης της Κομισιόν σε επόμενο και άγνωστο χρόνο.
Από εκεί και πέρα ο Ντόναλντ Τουσκ πρότεινε να υπάρξει μια διακήρυξη των ηγετών που θα δηλώνουν τη στήριξή τους στη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή, την επέκταση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας για ακόμα έξι μήνες, αλλά και να επισημανθεί ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «δεν είναι φόρουμ για τις διαπραγματεύσεις της αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε.».
