Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα για τα οποία οι θέσεις της Αριστεράς αποτελούν γι’ αυτήν σήμα-κατατεθέν, καθώς διαμορφώθηκαν από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής της και την ακολουθούν σε ολόκληρη τη διαδρομή της.
Στο ζήτημα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας η Αριστερά πάντοτε -σε όλες τις εκφάνσεις της- ήταν κατηγορηματικά υπέρ του πλήρους χωρισμού των κρατικών, των δημόσιων δηλαδή, υποθέσεων από τις θρησκευτικές, τις οποίες αντιμετώπιζε πάντοτε ως ιδιωτικής φύσεως και χαρακτήρα.
Η μήτρα της Αριστεράς, από την οποία προέκυψαν οι περισσότερες εκδοχές της, είναι το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος που ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1918.
Στο «Πρόγραμμα των σημερινών απαιτήσεων», που ψήφισε το ιδρυτικό συνέδριό του, προβλέπονταν η πλήρης εξασφάλιση της προσωπικής ελευθερίας, η ελευθερία θρησκεύματος, η αναγνώριση της θρησκείας ως ιδιωτικής υπόθεσης και της Εκκλησίας ως ιδιωτικού ιδρύματος, η καθιέρωση και του πολιτικού γάμου κ.ά.
Παρά τις διασπάσεις που ακολούθησαν, καμία δύναμη της Αριστεράς δεν αποστασιοποιήθηκε από αυτές τις θέσεις.
Δεν επρόκειτο για αγκύλωση και δογματισμό, αλλά για αποδοχή του αυτονόητου που έπρεπε να γίνει πράξη, καθώς η ανεξιθρησκία δεν ήταν αριστερή ανακάλυψη.
Ηταν η επαναστατική κληρονομιά των αστικών επαναστάσεων και πρωτίστως της Γαλλικής. Η Αριστερά απλώς σήκωσε πάλι ψηλά τη σημαία των αγώνων της απελευθέρωσης του ανθρώπου και προσπάθησε να τους δώσει σύγχρονο περιεχόμενο.
Ενας τέτοιος αγώνας αφορά την απελευθέρωση του ανθρώπου από τον θρησκευτικό καταναγκασμό. Δεν πρόκειται για αγώνα ενάντια στη θρησκευτική ελευθερία, αλλά για πλήρη κατοχύρωσή της.
Δεν πρόκειται για έλλειψη σεβασμού προς τα θρησκευτικά «πιστεύω» των πολιτών, αλλά για το ακριβώς αντίθετο.
Η θρησκευτική ελευθερία καταστρατηγείται και ο σεβασμός στα θρησκευτικά «πιστεύω» παύει να υπάρχει όταν κατοχυρώνεται η δυνατότητα μιας θρησκείας να επιβάλλεται, όχι με τη δύναμη των αξιών της, αλλά με τη στήριξη του κράτους και με θεσπισμένα προνόμια.
Η πρόταση της κυβέρνησης δεν είναι ρηξικέλευθη, επιχειρεί ένα συμβιβασμό και εξορθολογισμό των διακριτών ρόλων, αλλά απέχει από τις προσδοκίες των προοδευτικών πολιτών.
Κατανοούμε τις προτεραιότητες των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνει η κυβέρνηση με βάση τη συγκυρία, αλλά οφείλουμε να τονίσουμε ότι στην αναζήτηση μιας ισορροπίας δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί με κανέναν τρόπο το σταθερό αίτημα της Αριστεράς για τον πλήρη χωρισμό.
