Δεν είναι καινοφανές στην Ελλάδα των μνημονίων και της λιτότητας, αλλά κάθε φορά η πραγματικότητα βρίσκει τον τρόπο να μας αιφνιδιάζει. Το παλιό που πεθαίνει, το καινούργιο που δεν έχει ακόμα γεννηθεί και ανάμεσά τους, όπως έλεγε ο Γκράμσι, η εποχή των τεράτων.
Αυτές τις μέρες η εποχή των τεράτων παίρνει το πρόσωπο της ξενοφοβικής και ρατσιστικής Ευρώπης, των ακραίων αντιδράσεων εναντίον των προσφύγων στα Γιαννιτσά, της πιο στυγνής εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο στα Τέμπη. Την ίδια ώρα, όμως, ευτυχώς, αυτή η εποχή δεν δείχνει μόνο το τερατώδες, αλλά και το βαθιά ανθρώπινο, το αντιρατσιστικό, το φιλειρηνικό πρόσωπό της.
Είναι πια εκατοντάδες οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες. Καθημερινά, σε κάθε γωνιά της χώρας, φορείς, συλλογικότητες, ιδιώτες συμπαρίστανται όπως μπορούν. Οι ντουλάπες ανοίγουν και βγαίνουν ρούχα και σκεπάσματα, τα ντουλάπια ανοίγουν και βγαίνουν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, οι καρδιές ανοίγουν και βρίσκονται χιλιάδες πρόθυμα χέρια για να οργανώσουν χώρους υποδοχής, οι αγκαλιές ανοίγουν κι απέναντι στα τείχη που σηκώνει η Ευρώπη αντιτάσσουν την ανθρωπιά και τη συλλογική αξιοπρέπεια.
Αποκαλυπτικά είναι τα ευρήματα έρευνας της «διαΝΕΟσις» που διενήργησε η Public Issue: το 84% των Ελλήνων νιώθει συμπάθεια και αλληλεγγύη στους πρόσφυγες, το 67% έχει θετικά αισθήματα. Ακόμα και στη δύσκολη ερώτηση αν θα ήθελε να εγκατασταθούν πρόσφυγες μόνιμα στην Ελλάδα, μπορεί ένας στους δύο να απαντά «μάλλον όχι», αλλά «μάλλον ναι» απαντά το 32% κι «εξαρτάται» το 12%.
Μέσα στον ζόφο με τον οποίο αναμετριόμαστε καθημερινά όλοι, το πρωτοφανές κύμα αλληλεγγύης δεν μπορεί παρά να μας κάνει βαθιά αισιόδοξους. Γιατί αποδεικνύει πως τα χρόνια της άγριας λιτότητας και η άνοδος της ναζιστικής Χρυσής Αυγής δεν κατάφεραν να κάνουν τον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία κυρίαρχους στην κοινωνία μας. Γιατί δείχνει πως ο καθημαγμένος κοινωνικός ιστός είναι ζωντανός και ενεργοποιείται θετικά.
Γιατί έναν αιώνα σχεδόν από τη Μικρασιατική Καταστροφή (τότε που καθόλου δεν καλοδεχτήκαμε τους πρόσφυγες) δείχνουμε πως μαθαίνουμε. Γιατί όταν στεκόμαστε στον άνθρωπο δίπλα μας, σώζουμε πρώτα από όλα τον άνθρωπο μέσα μας.
