Υπάρχουν εκθέσεις που διαβάζονται σαν στατιστικές. Υπάρχουν κι εκείνες που λειτουργούν σαν καθρέφτης της κοινωνίας, της εξουσίας και της πραγματικότητας που ζούμε. Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, με την ενοχλητική ιδιότητα ότι δεν παραμορφώνει.
Ο κόσμος, λέει, για πολλούς λόγους βρίσκεται στο χείλος της πιο επικίνδυνης περιόδου των τελευταίων ετών. Δεν είναι η πρώτη φορά που το ακούμε, αλλά σπάνια διατυπώνεται τόσο συγκεκριμένα, τόσο εμφατικά, τόσο ανησυχητικά, με τόσο συγκεκριμένους βασικούς υπαιτίους: ΗΠΑ, Ισραήλ (Τραμπ και Νετανιάχου) και όσους άβουλα τους ανέχονται (Ε.Ε.).
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση στη διαρκώς αυξανόμενη διολίσθηση. Η ίδια έκθεση καταγράφει ένα γνώριμο και εδραιωμένο στη χώρα μας τοπίο περιστολής και καταπάτησης ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων, αστυνομικής καταστολής, θεσμικών αδυναμιών, αντιδραστικών κυβερνητικών επιλογών σε ένα περιβάλλον σταθερής διεύρυνσης των ταξικών ανισοτήτων.
Πριν από λίγες μέρες στη σχετική συζήτηση στη Βουλή ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε για άλλη μια φορά προκλητικός, αδυνατώντας να κοιταχτεί στον καθρέφτη. Δεν έδωσε καμία ουσιαστική απάντηση για τις υποκλοπές, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την υποβάθμιση του κράτους δικαίου, την υπόθεση Λαζαρίδη, ο οποίος δύο μέρες μετά οδηγήθηκε σε παραίτηση.
Ο υπεκφεύγων πρωθυπουργός άφησε, ωστόσο, αιχμές για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στη συνέχεια ακολούθησε ένα νέο αντιθεσμικό κρεσέντο του υπουργού Υγείας, που κλιμάκωσε τις επιθέσεις και τις παρεμβάσεις του στο έργο των εντεταλμένων εισαγγελέων της Ε.Ε. Αυτά, όμως, θα τα διαβάσουμε στην επόμενη έκθεση για το 2026, μαζί με πολλά άλλα που με μαθηματική ακρίβεια θα ακολουθήσουν, αν η κοινωνία δεν απαλλαγεί το συντομότερο από τη διακυβέρνηση των ψευδοαρίστων.
Υπάρχει, βέβαια, και μια άλλη όψη που καταγράφουν οι εκθέσεις διεθνών οργανισμών, λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξίσου υπαρκτή: οι μαζικές κινητοποιήσεις στην Ελλάδα και πολύ περισσότερο στο εξωτερικό, οι αντιδράσεις νέων ανθρώπων, η επιμονή όσων συνεχίζουν να διεκδικούν χώρο για τα δικαιώματα μέσα σε ένα ολοένα και πιο στενό πλαίσιο. Μια υπενθύμιση, με πολλούς παραλήπτες, ότι η Ιστορία, ακόμα και σε ζοφερούς καιρούς, δεν κινείται μονόπαντα.
