«Η Ελλάδα δεν θέλει να συναντηθεί μαζί μας»

Ούτε ένα βήμα πίσω δεν δείχνει διατεθειμένη να κάνει η Αγκυρα από το σκηνικό διεκδικήσεων που έχει στήσει σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, παρά τις συνεχείς επικλήσεις απευθείας διαλόγου με την Αθήνα. Ενώ εκκρεμεί σχεδόν τρεις μήνες η τουρκική πρόσκληση για την επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών, οι υπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας της Τουρκίας, Μ. Τσαβούσογλου και Χ. Ακάρ, κατηγόρησαν την Ελλάδα αλλά και την Κύπρο ότι προβάλλουν παράνομες αξιώσεις, που αντίκεινται στο Διεθνές Δίκαιο και τις συνθήκες.

Ο Μ. Τσαβούσογλου, ο οποίος επισκέφθηκε χθες το ρωσικό θέρετρο Σότσι όπου είχε συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Σ. Λαβρόφ, σε δηλώσεις του νωρίτερα τόνισε ότι η Τουρκία «είναι έτοιμη για διάλογο για την Ανατολική Μεσόγειο με όλες τις παράκτιες χώρες με τις οποίες έχουμε διπλωματικές σχέσεις» και πρόσθεσε: «Μετά από διαπραγματεύσεις σχετικά με τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων μας με τη Λιβύη, υπογράψαμε μνημόνιο συμφωνίας. Παρ’ όλα αυτά η Ελλάδα δεν θέλει να συναντηθεί μαζί μας. Οι Ελληνοκύπριοι δεν συνομιλούν με τους Τουρκοκύπριους. Το αντίθετο, η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση και η κυβέρνηση της Ελλάδας εισήλθαν σε μια οδό στοχοποίησης της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ [των κατεχόμενων]».

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, αφού απέκλεισε κάθε διάλογο με την Κύπρο (την οποία δεν αναγνωρίζει), έσπευσε να επιρρίψει την ευθύνη στην Ελλάδα για το πάγωμα της διαδικασίας επανεκκίνησης των διερευνητικών λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν θέλει συνάντηση, εννοώντας συνάντηση χωρίς όρους και προϋποθέσεις.

Το ερώτημα είναι τι είδους πρόσκληση θα απευθύνει η Αγκυρα για τις διερευνητικές, όταν στις δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας σκοπίμως αποσιωπάται ότι οι διερευνητικές έτσι όπως ορίστηκαν και στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 1ης Οκτωβρίου αφορούν την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Η δυσκολία διατύπωσης της πρόσκλησης δεν είναι χωρίς σημασία, καθώς η επανεκκίνηση των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν το 2016 σημαίνει ότι θα είναι με ορισμένη ατζέντα και όχι έτσι όπως επαναλαμβάνει η Αγκυρα, «ελάτε να συζητήσουμε για όλα».

Επίσης σημαντικό για το πλαίσιο των διερευνητικών είναι το θέμα της παραπομπής των διαφωνιών στη Χάγη, με συνυποσχετικό από την πλευρά της Τουρκίας καθώς δεν έχει αναγνωρίσει το Διεθνές Δικαστήριο. Η πρόσκληση, έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, θα είναι πιθανότατα μια γενική διατύπωση για συνομιλίες χωρίς αναφορά στο αντικείμενο ή, ακόμα χειρότερα, με έναν κατάλογο θεμάτων που η Τουρκία θεωρεί διμερείς διαφορές ή και τη Συνθήκη της Λωζάννης, όπως είπε σε τηλεοπτική συνέντευξη ο υπουργός Ενέργειας Φ. Ντονμέζ, με το σκεπτικό ότι «έχουν περάσει 100 χρόνια» από τότε που συνήφθη.

Και ο Χ. Ακάρ σε σύσκεψη που είχε με το επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων και τους επικεφαλής των τουρκικών στρατιωτικών αποστολών στο εξωτερικό ισχυρίστηκε ότι «η Ελλάδα είναι αυτή που προκαλεί και απορρίπτει τον διάλογο, διότι φοβάται πως έχει άδικο και αυτό θα φανεί στον διάλογο». Αλλά, όπως επέμεινε, η Ελλάδα δεν θέλει διάλογο επειδή γνωρίζει ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και τις συνθήκες και ανέφερε ως παράδειγμα «τη στρατιωτικοποίηση 16 νησιών του Αιγαίου» που κατά τον Χ. Ακάρ συνιστά «πρόκληση κατά της Τουρκίας».

Κλιμακώνει την ένταση

Για το Κυπριακό, ο Χ. Ακάρ τόνισε ότι «δεν θα υπάρξει καμία λύση εάν δεν περιλαμβάνει την ισότιμη αναγνώριση των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων έναντι των Ελληνοκυπρίων αλλά και των δικαιωμάτων της Τουρκίας». Ελλάδα και Κύπρος, κατά τον Χ. Ακάρ, «λειτουργούν εγωιστικά και προκλητικά, όμως δεν θα καταφέρουν τίποτε, γιατί καμία άλλη χώρα δεν υποστηρίζει τις διεκδικήσεις τους».

Παράλληλα, η Αγκυρα δείχνει να επιλέγει την κλιμάκωση της έντασης και με τις ΗΠΑ αλλά και με την Ε.Ε. στο θέμα των κυρώσεων, με τον υπουργό Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου να δηλώνει δίπλα στον Ρώσο ομόλογό του Σ. Λαβρόφ ότι «δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω σε καμία εξωτερική πίεση». Ο Μ. Τσαβούσογλου επανέλαβε ότι «οι αμερικανικές κυρώσεις για τους S-400 είναι παράνομες και στρέφονται εναντίον των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Τουρκίας».

Ανακοίνωσε μάλιστα ότι η βελτίωση των σχέσεων Τουρκίας-Ρωσίας δεν είναι εναλλακτική επιλογή στις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Οταν το επιτρέψουν οι συνθήκες λόγω κορονοϊού, θα γίνει συνεδρίαση του ανώτατου συμβουλίου Ρωσίας-Τουρκίας για την περαιτέρω εμβάθυνση των διμερών σχέσεων. Οι δύο υπουργοί συζήτησαν όλη των ατζέντα των διμερών και περιφερειακών θεμάτων, όπως δήλωσαν, ενώ οι δύο αντιπροσωπείες προετοίμασαν σειρά συμφωνιών για τη διεύρυνση των εμπορικών σχέσεων.